Column

Innovatie, Thomas van Luyn vindt het maar irritant

Beeld Robin de Puy

Zeg, zit eens niet zo te innoveren. Razend irritant, dat geïnnoveer. Als je wilt vernieuwen, prima. Af en toe de boel verversen, dan help je ook wel. Als verandering nodig is, ga je gang, verander een end weg. Maar innoveren doe je maar in je eigen tijd.

Om te beginnen is het geen woord, niet in het Nederlands. Het is een van die woorden die de Engelsen uit het Frans lenen als ze chic willen doen. Renewal, dat klinkt zo stijf en ouderwets, innovation daarentegen klinkt fris en opgewekt. Net zoals commerce minder ordinair klinkt dan trade en porc veel lekkerder is dan pig.

Op onze beurt nemen wij klakkeloos dat soort Engelse termen over om slimmer en deskundiger te lijken dan we zijn. Het lulkoekgehalte van een woord staat in directe verhouding tot de nieuwheid ervan. De vergaderslaven onder u kennen wellicht het spelletje Bullshitbingo: wanneer u en een kennis tegelijkertijd een vergadering bijwonen, kunt u een wedstrijdje doen wie het eerst de woorden proactief, competentie, synergie, incentive of uitdaging uit de mond hoort. Met een bonuspunt als er outside the box gedacht moet worden, de schaamlap van mensen met slechte ideeën. Ook zie ik steeds vaker 'passie', op de Bullshitbingokaarten. Ooit betekende dat hartstochtelijke, allesverterende liefde. Nu adverteert mijn slager dat hij een 'passie voor vlees' heeft. Dat suggereert onsmakelijke handelingen, die wellicht strafbaar zijn bovendien.

Dat innoveren dus, dat is vooral een etiketje om op geldpotjes te plakken. Omdat niemand weet wat het is, valt er veel onder: pizza's bezorgen op elektrische scooters? Innovatie. Zonnepanelen op je kantoortje? Innovatie. Webcam in de kippenren? Innovatie. Nieuwe koffiekopjesafwasmachine in de kantine? Innovatie.

En als de ondernemer er niet om vraagt, wordt het hem wel opgedrongen. Die jonge mensen, deden die niet iets internationaals met met van die harde dansmuziek en dj's en zo? Nou, dan moet daar ook maar eens een innovatieplatform voor komen. En die jongens die games maken, dat klinkt ook best wel soort van nieuwig, laten we daar potjes voor opzetten. Potje Gamefonds, potje Deelregeling e-Cultuur.

Dat geld krijgen ze natuurlijk niet zomaar: ze moeten teringveel formulieren invullen, da's niks voor die creatievelingen. Gelukkig heb je ook weer innovatieve bedrijven die gespecialiseerd zijn in subsidies aanvragen. Bij een succesvolle aanvraag, krijgen die 10 procent van het toegekende bedrag: pikt die innovatieve formulierinvulsector ook een graantje mee. Eén zo'n bedrijf heet PNO Consultants, waarbij de PNO staat voor Pecunia Non Olet, oftewel Geld Stinkt Niet. Inderdaad, het is niet de schuld van de ondernemers dat de overheid centjes naar ze gooit. 6 tot 7 miljard per jaar, inmiddels, aan iets waarvan niemand weet wat het is. Het CPB heeft dan ook geconstateerd dat het resultaat van al dit geïnnoveer moeilijk te meten is, maar waarschijnlijk nul.

Nu heb ik niks tegen subsidie: 'spread your love around', zong Earth, Wind & Fire tenslotte. Laat het rollen en in alle hoeken van ons land terechtkomen. Gekke gedachte: als je van nieuwigheidjes houd, geef het dan aan wetenschap. Die Groninger die net een Nobelprijs kreeg? Dat was gewoon een wetenschapper die ze dertig jaar geleden een grote zak geld gaven en daarna met rust lieten. Die heeft iets heel nieuws bedacht, omdat dat zijn werk was: nieuwe dingen bedenken. Het bedrijfsleven heeft andere prioriteiten.

t.vanluyn@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden