Innovatie bloeit op hogeschool

Hogescholen dragen een fors steentje bij aan de kenniseconomie, betoogt Henk Pijlman. Wat meer waardering zou aardig zijn...

Nederland, kennisland, dat is de slagzin waarin politiek Nederland de Bologna-doelstellingen samenvat. Europa moet in 2010 de meest concurrerende kenniseconomie ter wereld zijn. Nederland moet, aldus het kabinet, dan in de Europese top-3 staan. De deelname aan het hoger onderwijs moet stijgen tot 50 procent.

Het realiseren van de Bolognadoelstellingen wordt vrijwel geheel op de schouders van de hogescholen gelegd. Vergeleken met tien jaar terug is de deelname aan het hbo met 10 procent gestegen. Tweederde van de studenten in het hoger onderwijs studeert nu aan een hogeschool, bijna 350 duizend studenten. De verdere groei van de deelname aan het hoger onderwijs moet exclusief van de hogescholen komen, door verbetering van doorstroom mbo -hbo.

Ondertussen is het aantal hogescholen fors afgenomen. In de jaren tachtig waren het er nog ongeveer driehonderdvijftig. Nu zijn het er 44, variërend in grootte van een kleine vierhonderd studenten tot bijna 40 duizend. De gemiddelde omvang is toegenomen. Hoewel de optimale grootte niet bekend is, toont recent onderzoek aan dat de uitgaven aan bureaucratie afnemen bij toenemende schaalgrootte. Er gaat dus meer geld naar de direct bij het onderwijs betrokkenen.

Staatssecretaris Marc Rutte stelt die bureaucratie voortdurend aan de orde, maar er vallen minstens twee dingen over te zeggen: het hogeschoolgemiddelde van 28 procent is altijd nog een stuk lager dan de 44 procent van de ministeries zelf en kan verder omlaag als de van het ministerie van OC & W uitgaande regeldrift eindelijk echt verminderde .

De kwaliteit van het onderwijs aan hogescholen wordt in de gaten gehouden door visitaties en accreditaties. Nog onlangs concludeerde de Inspectie van het Onderwijs dat de kwaliteit door de bank genomen goed is. Van de afgestudeerden is slechts 3 procent werkloos na een jaar, 80 procent van de afgestudeerden is tevreden over de aansluiting met de arbeidsmarkt. Niet slecht als je bedenkt dat we in 1966 per student bijna euro 5500 kregen en naar verwachting nog bijna euro 4800 in 2008.

De hogescholen zijn bovendien een belangrijke bron van onderwijskundige vernieuwing in het hoger onderwijs. Competentiegericht onderwijs is inmiddels breed ingevoerd. Knowledge in action zoals de Engelsen zeggen, moet ervoor zorgen dat kennis direct toegepast kan worden in de beroepspraktijk. Natuurlijk moet een dergelijke onderwijsvernieuwing kritisch worden begeleid maar dit onderwijs is zinvoller dan de massale hoorcolleges (vijfhonderd man is geen uitzondering), die op de universiteiten nog voorkomen.

De kenniscirculatie tussen onderwijsinstellingen, bedrijven en publieke instellingen wordt ook meer en meer een taak van de hogescholen. Nog onlangs stelde de Onderwijsraad hun activiteiten ten voorbeeld aan universiteiten en regionale opleidingscentra.

Samen met het Universitair Medisch Centrum Groningen geven we de eerste bekostigde zorgmaster Advanced Nurse Practitioner en in het Kenniscentrum Hydrauliek geven we met midden- en kleinbedrijven vorm aan compensatieorders, voortvloeiend uit de aanschaf van Apache-helikopters. Er is, kortom, alle reden tot vertrouwen in de hogescholen. Zeker, waar (hard) gewerkt wordt, gaat soms iets mis, maar de sector kan zich prima zelf corrigeren.

De bewindslieden op OC & W en Economische Zaken zouden de hogescholen veel nauwer kunnen betrekken bij de uitvoering van de innovatie-agenda. Bij de hoges ch o l e n liggen veel innovatiekansen. Uitbreiding van middelen voor toegepast onderzoek en het slechten van verouderde barrières tussen universiteiten en hogescholen, worden nu mondjesmaat ter hand genomen. Als Nederland mee moet in de race naar Bologna 2010 moet die zuinige houding veranderen in een duidelijk 'con amore'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden