Update

Inlichtingendiensten nog steeds de fout in

De Nederlandse inlichtingen- en veiligheidsdiensten AIVD en MIVD gaan nog steeds af en toe de fout in met het verzamelen en verwerken van gegevens. Ze ondernemen acties waarvoor geen wettelijke basis is. Tegelijk is het zo dat ze niet stelselmatig buiten de wet om gegevens hebben verzameld.

Het gebouw van de AIVD in Zoetermeer Beeld anp

Dat concludeert de CTIVD, de onafhankelijke commissie die toezicht houdt op de AIVD en de MIVD. De diensten deden onderzoek op verzoek van de Tweede Kamer. 3 jaar geleden werden de onrechtmatigheden ook al geconstateerd en op dit punt is er dus geen sprake van verbetering, gaf CTIVD-voorzitter Harm Brouwer vandaag toe.

Hij noemde de onrechtmatigheden ,,geen kattenpis'' en stelde dat ze ernstig genomen moeten worden. Anders kan de balans tussen het belang van het voorkomen van bijvoorbeeld terrorisme enerzijds en grondrechten van burgers anderzijds verstoord raken.

In de Tweede Kamer reageerden vooral D66 en GroenLinks geschrokken. Volgens D66 treden de diensten 'te vaak' buiten de kaders van de wet. ,,Het rapport staat bol van de onrechtmatigheden'', aldus Kamerlid Gerard Schouw. Minister Ronald Plasterk (Binnenlandse Zaken) sprak in een reactie van 'procedurele onvolkomendheden' bij de diensten.

Schouw signaleerde dat de wet ook 'hopeloos achterloopt'. Ook andere partijen zien dat probleem. De VVD waarschuwt dat modernisering van de wet er niet toe mag leiden dat de diensten op grote schaal lukraak informatie gaan binnenslepen omdat het technisch kan.

Dat de wet modernisering behoeft, was in december ook de conclusie van de commissie-Dessens. Plasterk stelde dinsdag het 'voor het merendeel' eens te zijn met Dessens. Die had erop gewezen dat nu alleen gesprekken en internetverkeer via de ether of satelliet mogen worden onderschept, maar dat veel internetverkeer tegenwoordig via glasvezelkabels gaat.

Het kabinet bestudeert nu hoe dat onderscheid kan worden opgeheven, zonder dat dat ten koste gaat van de privacy van Nederlandse burgers. Plasterk erkent ook dat de aansturing van de AIVD voor verbetering vatbaar is.

De onrechtmatigheden die de CTIVD constateerde, gaan over het aftappen van gegevens zonder dat er toestemming voor is gevraagd aan de minister (AIVD) en het verzamelen van gegevens in het kader van de samenwerking met buitenlandse geheime diensten, ook zonder hiervoor specifiek toestemming van de minister (MIVD).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.