Initiatief van Rotterdamse sociale dienst vooral gericht op ouderen

Medewerkers van de sociale dienst van Rotterdam gaan arme burgers van de stad bezoeken en hen helpen bij het invullen van formulieren....

'Deze groep mensen zet moeilijk de stap naar de dienst. Het is een impliciete erkenning dat ze zichzelf niet weten te redden. Daarnaast voelen ze zich in de steek gelaten. In hun jeugd maakten ze de crisis mee. Daarna de oorlog. Dan is het moeilijk te verteren dat je op je oude dag opnieuw wordt geconfronteerd met onzekerheid', zegt Lia Kroon, programmamanager armoedebestrijding bij de sociale dienst in Rotterdam.

Van de negentigduizend Rotterdamse huishoudens die van een minimuminkomen moeten rondkomen staat ruim een kwart diep in het rood. Zij zijn niet geholpen met een douceurtje voor een wasmachine of een magnetron. Bij deze groep kan slechts een grondige sanering van de schuldenlast redding brengen.

Een nieuwe aanpak voor de schuldhulpverlening moet voor hen uitkomst bieden. In de stad komen tien meldpunten. Sociale dienst, maatschappelijk werk en gemeentelijke kredietbank werken daar ter plekke een gecombineerd 'herstelplan' uit voor een huishouden dat elke financiële speelruimte ontbeert.

Kroon: 'Daar verwachten we veel van, want de bestaande vormen van schuldhulpverlening leveren niet zoveel op. Cliënten weten niet waar ze terecht moeten, omdat vele instellingen zich met hun problemen bezighouden. Door deze versnippering komen er maar enkele honderden cliënten per jaar duurzaam uit de schulden. Als je dat afzet tegen de omvang van deze categorie in Rotterdam is er sprake van een groot gat.

'We denken nu elk jaar vijfduizend gezinnen te bereiken. Soms zullen we een blijvende oplossing kunnen vinden, soms ben je al ver als je bij een huishouden wat rust creëert omdat je een deal met de grootste schuildeisers hebt kunnen maken.'

Het gemeentebestuur heeft van het gevecht tegen de armoede een speerpunt gemaakt. De uitbreiding van de bijzondere bijstand is een van de middelen om minima wat meer lucht in hun bestedingspatroon te geven.

De Rotterdam Pas moet deze inwoners aansluiting geven bij cultuur, recreatie en sport. Ook kunnen gemeentelijke lasten gedeeltelijk of geheel worden kwijtgescholden.

Dit armoedebeleid heeft inmiddels een hoge vlucht genomen. Vorig jaar was de gemeente er zestig miljoen gulden aan kwijt. Kroon: 'Vier jaar terug vroegen bijna veertienduizend van onze cliënten een bijzondere uitkering aan. In 1997 waren dat er meer dan 34 duizend. Bij de kwijtschelding van lokale belastingen zien we dezelfde ontwikkeling optreden.'

De minima weten de weg naar de extraatjes inmiddels zo goed te vinden, dat er vijftien miljoen gulden méér aan de bijzondere uitkeringen moest worden uitgegeven dan was begroot. Tijd voor herijking van het beleid dus.

'Je moet op een gegeven moment afvragen hoe ver je gaat met het zogenoemde bijplussen van een uitkering. De afgelopen tijd heeft er een enorme inhaalslag plaatsgevonden. Nu hebben we de maximumvergoeding voor een bijzondere bijstand voor duurzame verbruiksgoederen van elfhonderd naar zevenhonderd gulden verlaagd. Daar staat tegenover dat we het aantal goederen hebben uitgebreid van zeven naar vijftien.'

Door de economische bloei liep het aantal cliënten bij de Rotterdamse sociale dienst gestaag terug van 57 duizend in het begin van de jaren negentig tot ruim 45 duizend nu. Het armoedeprobleem in de stad blijft echter hardnekkig. Is een bijzondere uitkering of het kwijtschelden van een aanslag voor onroerendzaakbelasting slechts een doekje voor het bloeden, of kan de financiële achterstand er daadwerkelijk deels mee worden ingelopen?

Kroon: 'We hebben laatst een klein, maar representatief onderzoek bij enkele honderden gezinnen gedaan. Dat bracht aan het licht dat zij door deze maatregelen vijftig gulden per maand meer te besteden hadden. Het is een kleine stap, maar armoedebeleid is nooit meer dan kleine stapjes voorwaarts.'

Voordat zij bij de sociale dienst in Rotterdam kwam, werkte Lia Kroon bij Konsumenten Kontakt. 'Daar leerde ik vanuit consumentenperspectief naar armoedeproblematiek te kijken. Het gaat er om de behoefte van cliënten centraal te stellen. Plat gezegd: het 'verkopen' van een bijzondere uitkering verschilt niet zo gek veel van het verkopen van een tube tandpasta. Het moet voor cliënten helder en eenduidig zijn waar ze terecht kunnen en wat ze daar mogen verwachten. Als je nog wollige termen gebruikt als ''indien de noodzaak bestaat, kan worden overwogen'', dan kun je het vergeten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden