Inhoudelijk werk zit erop, onderhandelaars zijn met groot verlof gestuurd; Vanaf nu draait de formatie uitsluitend om personen

De informateurs van Paars II hebben de onderhandelaars van PvdA, VVD en D66 met groot verlof gestuurd. 'Groot verlof van klein bestek', zei VVD'er Bolkestein donderdag met enige spijt....

Van onze verslaggeefster

DEN HAAG

Nog een week, en dan kunnen de informateurs de koningin meedelen dat de formatie van het nieuwe kabinet kan beginnen. Die week is voor de fracties. Ze krijgen de kans hun laatste zegje te doen. Over de bezuinigingen op Defensie en Ontwikkelingssamenwerking bijvoorbeeld.

Ondanks de kritiek blijven die gehandhaafd. 'We hebben de argumenten nogmaals gewisseld. De standpunten vallen niet automatisch samen. Maar de zaken blijven zoals ze zijn', zei Bolkestein.

De pijn van de fracties over het te krappe budget van 2,1 miljard extra voor gezondheidszorg werd gisteren iets verlicht. Er komt 100 miljoen bij. Onmiddellijk werd ook al een graai gedaan in de pot van 1 miljard voor onvoorziene uitgaven. De 200 miljoen die de zorg-cao dit jaar extra kost, zal eruit worden betaald.

Zijn de kanttekeningen geplaatst, dan kan formateur Kok aan de slag om zijn kabinet samen te stellen. Het zal meer tijd vergen dan de vorige keer, zei Bolkestein, die gisteren optrad als dagvoorzitter. De partijen willen 'over elkaars schutting kijken', zich een oordeel aanmeten over elkaars kandidaten voor het kabinet.

Niet dat er veto's zullen klinken. Zo zijn de partijen niet getrouwd. 'Ach, ook uit zogenaamde lichaamstaal kan men opmaken of iets niet welgevallig is', zei Bolkestein. PvdA-onderhandelaar Wallage: 'We spreken zo open met elkaar. We zullen tot een gezamenlijk oordeel komen zonder over iemand een veto te hoeven uitspreken.'

De onderhandelaars hebben lijstjes met kandidaten op zak. De namen worden slechts gedeeld met vertrouwelingen. Vragen van journalisten weerde Bolkestein af met een Chinees spreekwoord: 'Grote mensen spreken over ideeen. Middelgroten spreken over gebeurtenissen. Kleinen spreken over personen.'

Maar over personen zal het gesprek gaan, zolang het nieuwe kabinet niet op de trappen staat van Huis ten Bosch. En over de verdeling van de departementen. Plannen om Landbouw bij Economische Zaken te voegen zijn in deze formatie niet meer aan de orde. Er wordt eerst een studie naar verricht. De kans bestaat dat er naast de minister voor Ontwikkelingssamenwerking nog een minister zonder portefeuille komt, voor communicatie of het grotestedenbeleid.

Kok op Algemene Zaken en Zalm (VVD) op Financiën lijken de constanten voor Paars II. Zeker is ook dat D66 twee zware posten claimt. Met het vertrek van minister Wijers rijst de vraag of de Democraten nog warmlopen voor Economische Zaken. Hun voorkeur lijkt nu uit te gaan naar Volksgezondheid (Borst) en Binnenlandse Zaken.

Van Mierlo stapte zelf op toen bleek dat Buitenlandse Zaken geen D66-post kon blijven. Zo zijn er meer bewegingen. VVD-minister Van Aartsen vindt dat de PvdA een kandidaat voor Landbouw moet leveren. Het Kamerlid Van Zijl wordt ervoor genoemd. Maar er is ook een kans dat PvdA-minister De Boer van Milieubeheer naar Landbouw gaat.

Van Aartsen kan verhuizen naar Buitenlandse Zaken. Ook Jorritsma (VVD) keert terug in het kabinet, waarschijnlijk op een ander departement. Dijkstal (VVD) wordt lid van de Tweede-Kamerfractie en volgt te zijner tijd Bolkestein op als fractievoorzitter.

De staatssecretarissen - ze mogen zich in Paars II onderminister noemen - Vermeend (PvdA) en De Grave (VVD) ambiëren een ministerspost. In de fracties worden Van Boxtel (D66), Korthals (VVD), Vliegenthart en Belinfante (beiden PvdA) genoemd als kandidaat-bewindslieden.

Bolkestein wil elke minister voorzien van een onderminister, maar die opvatting wordt door zijn coalitiegenoten vooralsnog niet gedeeld. Weggepoetst is het idee om onderministers te benoemen die dezelfde politieke kleur hebben als hun minister. 'Dat is beter voor de cohesie van het kabinet', aldus de onderhandelaars.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden