Inhoud bij EU-debat telt meer dan politieke haarkloverij

De Conventie over de toekomst van Europa presenteert op 20 juni tijdens de top van Europese regeringsleiders in Thessaloniki een ontwerp voor een nieuw constitutioneel verdrag voor Europa....

Uitgangspunt is een meer doeltreffend en democratisch Europa. Dit wordt vooral gedaan door institutionele veranderingen. Het gaat bijvoorbeeld om het voorzitterschap van de Raad van Ministers en de benoeming van Europees Commissarissen. Nederland moet opletten dat het aan de bak komt, en dat de kwaliteit van benoemingen gewaarborgd wordt.

Maar hoeveel Nederlanders zijn echt gefascineerd door deze institutionele haarkloverij? Joost Lagendijk (GroenLinks) stelde op deze pagina, dat het GL-PvdA-D66 voorstel voor een referendum over de resultaten van de Conventie de burgers bij het Europees debat zou betrekken. Het is goedbedoeld, maar uiteindelijk laf. Europese en Nederlandse politici moeten zelf een debat aangaan waar de vonken vanaf vliegen. Als de belangstelling onder burgers daarmee gewekt wordt, en een volksraadpleging gewenst wordt, is dat heel iets anders dan wanneer zo'n referendum van bovenaf wordt opgedrongen.

Pietluttige regeltjes vanuit Brussel gelden als verstikkend. Maar daarnaast noemen de meeste mensen genoeg zaken waarover de EU-wetgevers zich wél zouden moeten buigen, zoals consumentenbescherming, bestrijding van internationale criminaliteit, handelspolitiek, immigratie, milieu, volksgezondheid, het voltooien en liberaliseren van de interne markt, buitenlands beleid.

Juist het inhoudelijke element over de toekomst van Europa wordt vaak over het hoofd gezien. Dat vraagt concrete maatregelen. Allereerst moet Europa niet nog meer detailregels opstellen. Nu gebeurt nog te vaak dat er door de Europese Commissie allerlei prachtige regels worden opgesteld. Maar zodra het op uitvoering aankomt, geven de lidstaten geen gehoor. Gevolg is dat er nu meer dan 1600 inbreukprocedures tegen lidstaten voor het Europese Hof van Justitie lopen.

Vervolgens zijn er op Europees niveau, net als nationaal, teveel regels die burgers belemmeren. De Europese Unie zou een orgaan moeten installeren analoog aan het in Nederland in 2000 opgezette Adviescollege Toetsing Administratieve Lastendruk (ACTAL). Toekomstige Europese regels moeten langs deze meetlat worden gehouden: wat zijn de gevolgen voor consumenten, voor het bedrijfsleven, voor het milieu en zijn de regels te handhaven?

Onder het mom van oud hout wordt al 25 procent van de EU-regels geschrapt. Er kan nog 10 procent bij als we ook rot hout verwijderden. Gestreefd moet worden naar Europese kaderwetgeving. Regels die tot stand komen met het Europees Parlement als medebeslisser doorstaan de toets der kritiek beter dan wetgeving die de Raad van Ministers in zijn eentje, achter gesloten deuren, aanneemt. Nu is het Parlement bij zowat de helft van de Europese wetgeving mede-beslisser. De Conventie is geslaagd als ze het Europees Parlement een wetgevende rol over de hele linie toebedeelt. Pas dan raakt de burger ervan overtuigd dat Europa meer is dan een grote ambtelijke kolos. Dit werkt beter dan de mensen opnieuw opleggen dat Europa weer iets van ze moet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden