Ingreep overheid was onvermijdelijk

Concurrenten boden te weinig, daardoor komt Fortis in handen van de Benelux. Mogelijk hebben die landen daarmee een goede deal....

Fokke Obbema en Xander van Uffelen

De nationalisatie van Fortis waarvoor de autoriteiten van de Benelux-landen hebben gekozen met het doel de financiële markten te kalmeren, was niet de eerste keus van de autoriteiten. Lange tijd koersten de hoofdrolspelers in het Fortis-drama op een opsplitsing van de Belgisch-Nederlandse bankverzekeraar door branchegenoten. Daarbij stonden het Nederlandse ING en het Franse BNP Paribas vooraan - ING met uitgesproken belangstelling voor ABN Amro Nederland en BNP Paribas met een voorkeur voor overname van heel Fortis.

Maar de prijs die de concurrenten van Fortis bereid waren te betalen, was buitengewoon laag. Voor de gewond op de grond liggende tegenstander had BNP Paribas naar verluidt maar vier miljard euro over, terwijl Fortis zelfs nog volgens de laatste beurskoers van afgelopen vrijdag het drievoudige van dat bedrag waard was. Voor ABN Amro Nederland zou ING tien miljard hebben willen betalen - een schijntje vergeleken met het bedrag van 24 miljard euro dat Fortis nog maar een jaar geleden voor ABN Amro heeft betaald. Omdat die biedingen zo laag waren, bleek de oplossing die de eerste voorkeur had van de autoriteiten niet haalbaar.

De nationalisatie waarvoor nu is gekozen, heeft als voordeel dat het een stap is die vermoedelijk rust op de financiële markten brengt. De overheid geldt als een betrouwbare partij. De kans dat spaarders de komende week alsnog massaal hun geld gaan weghalen bij Fortis is daarmee sterk verminderd.

De oplossing waar de Nederlandse, Belgische en Luxemburgse autoriteiten voor hebben gekozen, valt te vergelijken met de drastische stap die de Amerikaanse overheid zette toen gekozen werd om de verzekeraar AIG van de ondergang te redden. Dit gebeurde eveneens via nationalisatie. Verschil is dat bij de reddingsoperatie van Fortis drie staten (Nederland, België en Luxemburg) betrokken zijn.

Gezien de tijdsdruk en de oplopende spanning was er voor de autoriteiten er ook geen andere oplossing mogelijk. Het was onmogelijk om Fortis nog een week langer de hectische financiële wereld in te sturen. Het zou vermoedelijk sneuvelen omdat alle grote geldschieters van de bank-verzekeraar de komende dagen razendsnel hun leningen en tegoeden zouden terugtrekken.

Voor Fortis restte dan een faillissement, met veel onzekerheid voor spaarders, rekeninghouders en zakelijke klanten. Die onzekerheid en de schade voor de economie is veel schadelijker dan het bedrag dat de drie landen nu op tafel leggen.

De aankoop van Fortis biedt bovendien goede kansen voor de nieuwe eigenaren. In de kern is de bank-verzekeraar afgezien van enkele verloren klanten, nog redelijk gezond. Het verzekeringsbedrijf maakt winst, veel spaarders blijven Fortis nog trouw en de schade op de Amerikaanse huizenmarkt valt nog te overzien. Het enige wat Fortis ontbeerde was vertrouwen in haar soliditeit van banken, klanten en beleggers.

Met de geldinjectie van de drie staten kan de organisatie weer op orde komen. Hoewel Wouter Bos en Nout Wellink in de nacht van zondag op maandag tegen wil en dank opeens aandeelhouder werden van Fortis, kan die miljarden-investering zich over enkele jaren wel eens uitbetalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden