Ingreep opmaat tot grote schoonmaak Defensie-ict

Met het opofferen van vier topambtenaren bij de ict-afdeling van Defensie poogt VVD-minister Jeanine Hennis de bestuurskracht van haar organisatie terug te krijgen.

DEN HAAG - Het nemen van beslissingen is sinds tenminste eind vorig jaar steeds ingewikkelder geworden voor de defensietop doordat de ict-afdeling een bende is. Automatiseringssystemen kunnen geen goed overzicht produceren van de beschikbare financiën en de inzetbaarheid van personeel en materieel. De kantoorproblematiek raakt daarmee de kerntaak van defensie: het snel inzetbaar zijn bij veiligheidsproblemen wereldwijd.


Dit vertellen bronnen rondom Defensie aan de Volkskrant. Zij kwalificeren het probleem als 'serieus'. Volgens Hennis zelf is 'direct ingrijpen' noodzakelijk omdat 'de continuïteit van de bedrijfsvoering' in het geding is. 'Computerapparatuur en -infrastructuur zijn verouderd, waardoor de kans op uitval van netwerken toeneemt. Ook is er onvoldoende reservecapaciteit om de uitval op te vangen', schreef Hennis gisteren aan de Kamer.


Het zal volgens bewindsvrouw 'een aantal jaren' duren om de zaak weer op orde te krijgen. Daar zal een 'pittig bedrag' aan verbonden zijn, dat pas in het najaar bekend wordt. Kosten voor een ander falend ict-project van Defensie (SPEER) zijn opgelopen tot 1 miljard euro.


In het recente verleden is het niet eerder voorgekomen dat vier zulke hoge topbestuurders bij het militaire apparaat tegelijkertijd zijn 'ontheven' uit hun functie. Het gaat om een generaal, een kolonel en twee burgerdirecteuren. De verhoudingen tussen de vier mannen is volgens Defensie 'verstoord' en is er geen vertrouwen meer dat zij de problemen kunnen oplossen.


Hennis kreeg aandacht voor de ict-problemen na storingen in januari, waarover Defensie verder niet wil uitwijden. De nationale veiligheid of de militaire operaties zijn niet in gevaar geweest, zegt een woordvoerder. Ook zou er geen sprake zijn van een verhoogd risico op hacken. Eind vorig jaar ontstond opschudding in België toen bleek dat computers van het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken waren gekraakt.


'Bij defensie gaat het niet om gevaarlijke ict-problemen, maar is vooral de kantoorautomatisering niet op orde', weet Jean Debie, voorzitter van de militaire vakbond VBM. 'Daardoor krijg je als top van de organisatie geen goed beeld van je materiële inzetbaarheid, je personeelsbestand en hoe de financiën ervoor staan. Je mist het overzicht.'


Hennis hoopt de problemen op te lossen door het management van de ict-afdeling te vervangen en door de positie te versterken van de hoofddirecteur bedrijfsvoering. Hij zal voortaan op wekelijkse basis met haar overleggen. Het viertal dat op een zijspoor is gezet, blijft in functie tot hun opvolger is gevonden.


De overige 1.700 personen die op de ict-afdeling werken, zullen 'pleisters plakken om te zorgen dat het systeem voorlopig draaiende blijft', zegt een Defensiewoordvoerder. Volgens vakbond VBM lopen 800 van hen het risico dat hun baan begin 2015 wordt overgeheveld naar een extern bedrijf.


Het Tweede Kamerlid Ronald Vuijk zegt dat de VVD wist dat er iets aan hand was met de ict bij defensie, maar is toch geschrokken van de ernst van de problemen. 'Het gaat om de veiligheid van ons land en die moet bij de overheid in goede handen zijn. Het is goed dat de minister hard ingrijpt.'


Volgens de oppositiepartijen D66 en SP had Hennis eerder moeten handelen. 'Ict is al jaren een drama bij Defensie', zegt Jasper van Dijk van de SP.


D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma vraagt zich af of de minister 'nog wel greep heeft op de problemen bij haar ministerie' en noemt deze 'symptomatisch voor de algehele wanorde binnen Defensie'.


Hennis verraste de Kamer op 15 mei ook al door 'grote ict-problemen' te melden. PvdA-Kamerlid Angelien Eijsink reageerde destijds 'verbijsterd' en sprak van een 'bom'.


Raymond Knops (CDA) zei de openheid van de minister juist te waarderen en voegde toe: 'Laat alle ellende nu maar naar buiten komen.' Woensdagavond debatteert de Twwede Kamer over de ict-problemen bij Defensie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden