Inge van Kemenade

De eigenaar van vijf megastores in sportartikelen, Topshelf, kwam dit jaar op 353 binnen in de Quote-500. Dat succes wilde ze delen met haar moeder, maar die wil niets meer met haar te maken hebben. Over een paar jaar wil Inge van Kemenade de winkels verkopen en carrière maken als zangeres. Haar voorbeeld is Cher. Op naar Las Vegas.

Ze is geen harde zakenvrouw, benadrukt Inge van Kemenade (47). Journalisten plaatsen haar steeds in dat hokje, omdat ze, na Nina Brink en Sylvia Tóth, als derde 'selfmade vrouw' in de Quote 500 staat.


Knap wat Sylvia Tóth eigenhandig heeft opgebouwd, zegt ze in de houten woonkeuken van haar villa in België. Maar met Nina Brink heeft ze niets. 'Ik heb haar biografie gelezen en dacht: zo ver zou ik nooit gaan om mijn doelen te bereiken. Het gaat haar niet meer om geld, maar om macht. Geld vind ik prima, ik leef er luxe door, en deel het graag. Maar macht interesseert me niet.'


Zelf heeft ze een persoonlijke en nogal emotionele manier van zakendoen. Zo bezocht ze laatst een leverancier van wie ze al een tijd niets had gehoord. Hoe het met haar ging, wilde hij bij binnenkomst weten. 'Dat interesseert jou helemaal niks', antwoordde ze. 'Schrijf jij maar gewoon die order, dan kunnen we meteen aan het werk. Dit is zonde van ieders tijd.'


Van Kemenade, verontwaardigd: 'Ja, dat vind ik zo nep. Onze trouwe leveranciers komen langs in de winkels, denken mee met acties, mailen tussendoor om te vragen of alles goed gaat. Van zo'n man hoor je het hele jaar niets, en dan doet hij nu zo aardig. Dan denk ik (wijst met haar vinger naar haar mond): nee, dank u.'


Hoe kun je rijk worden, als je zo emotioneel zakendoet?

'Als ik minder emotioneel en minder goed van vertrouwen was, was ik veel rijker geweest.'


Inge van Kemenade was dit jaar de meest opvallende binnenkomer in de Quote 500. Vanuit het niets belandde ze op plek 353. De eigenares van Topshelf, een sportwinkelketen bestaande uit vijf megastores met een totale oppervlakte van 31 duizend vierkante meter, is volgens het zakenblad goed voor 80 miljoen euro. Ze deed pas dit jaar haar intrede in de lijst, omdat een deel van haar vermogen in België stond.


Maar haar miljoenen zitten vooral in spullen en stenen, nuanceert Van Kemenade. 'Het is maar wat de gek ervoor geeft.' Ze belegt haar geld in stenen, en niet in aandelen. De combinatie van retailondernemer zijn en het beheer van onroerend goed maakte haar naar eigen zeggen zo rijk. Ze heeft drie bedrijfspanden in bezit, de andere twee huurt ze. Tussen 2001 en 2005 beheerde ze ook een lingeriezaak in de P.C. Hooftstraat, maar die verkocht ze, omdat de zaak in verhouding veel minder opbracht dan haar megastores.


Van Kemenade groeide op in Weert, samen met haar ouders en drie zussen. Na het behalen van haar havo-diploma volgde ze bij Schoevers een opleiding tot directiesecretaresse. Ze werkte een aantal jaren als secretaresse bij een evenementenbureau, maar wilde liever eigen baas zijn.


Daarom opende ze op 23-jarige leeftijd haar eerste boetiek. 'Ik hield van kleding, dus kocht ik alles wat ik mooi vond', zegt ze met haar hese, Brabantse stemgeluid - de dunne sigaretten van het merk Vogue Bleue steevast in de aanslag. 'Als ik te veel voorraad had, opende ik gewoon een nieuwe winkel.'


Niet echt een effectieve bedrijfsstrategie, bleek al snel. Toen ze de opheffingsuitverkoopposters op de ramen plakte, besefte dat ze Schoevers een goede opleiding is voor efficiëntie en discipline, maar niet voor het verkrijgen van zakelijk inzicht. 'Maar ik was niet failliet. De crediteuren kregen netjes hun geld.' Bedrijven van Van Kemenade gaan nou eenmaal niet failliet, zegt ze.


Om haar zakelijke kennis te vergroten, volgde ze na het boetiekdebacle alsnog een marketingopleiding. Ze begon als bedrijfsadviseur bij Intres, moederbedrijf van winkels zoals Libris, Livera en Intersport. Daar werkte ze veel harder dan toen ze nog eigen baas was, zegt ze. 'Ik was de eerste bedrijfsadviseur die winkels ook op zaterdag bezocht. Het ging zo goed dat ik binnen een jaar 100 procent loonsverhoging kreeg, en het jaar daarop nog een fikse verhoging. Een prachtige job.'


Waarom werd je dan toch weer eigen baas?

'Tijdens mijn opleiding had ik de formule voor megastores bedacht. Grote winkels naast de snelweg bestonden al wel in het buitenland, maar niet in Nederland. De directeur van Intres zag er wel wat in, en wilde dat ik de eerste megastore ging leiden.


'Hij haalde me over met de belofte dat ik altijd terug kon komen. Dan zou ik salarisverhoging krijgen en iedere functie mogen kiezen. Achteraf bekende hij dat hij toen al wist dat ik nooit zou terugkeren.'


Maar dan wilde je het zelf toch ook wel?

Met nadruk: 'Nee, ik wilde echt niet. Het was slecht afgelopen met mijn kledingzaken; daar had ik best een klap van opgelopen. We waren de keuken van de eerste megastore aan het inrichten en ik zat huilend op het aanrecht. 'Ik wil terug naar Intres', snikte ik tegen de directeur.


'Dat snap ik', zei hij. 'Maar besef dat jouw leven zich altijd buiten de geijkte paden zal ontwikkelen. Jij zult altijd geconfronteerd worden met onverwachte verantwoordelijkheden en probleemsituaties. Die trek je aan.'


Klopt dat?

'Ja. Ik voel me verplicht te helpen als mensen een beroep op mij doen. Ik heb een groot verantwoordelijkheidsgevoel. Mijn baas bij Intres zag het goed: ik was al snel zo betrokken bij mijn personeel, dat ik nooit meer weg zou gaan. En die werknemers trouwens ook niet; veel van hen werken er nog steeds. Dat doen ze niet voor niets. Ook privé werken mensen al lang voor me. Ik heb een rondreizend circus: waar ik ben, is mijn team.'


Onderdeel van dat team is een echtpaar van Turkse origine dat deze ochtend het huis in kerstsfeer brengt. Ze kwamen elf jaar geleden bij haar werken toen ze nog in Best woonde. Nu rijdt het stel drie dagen per week naar België om huishoudelijke klussen te doen. In vakanties passen ze op haar huis en met de feestdagen schuiven ze met de kinderen aan.


Mansur sleept met zweetdruppels op zijn voorhoofd kerstbomen, potten met decoraties en een twee meter hoge kerstman door het huis. Terwijl zijn bazin buiten voor de fotograaf poseert, pauzeert hij even en zegt: 'Ze wil alles op precies dezelfde plek als vorig jaar. Maar ik heb geen idee meer waar deze pot stond.'


Bij binnenkomst blijkt Van Kemenade het wel te weten. Tot op de centimeter.


Je omgeving noemt je een control freak.

'Ja, dat klopt. Ik ben extreem perfectionistisch. En ik wil grip houden, omdat je van andere mensen niet kunt verwachten dat ze dezelfde drive hebben. Dat maakt je een controlfreak, maar ook succesvol.'


Irriteert het je, dat anderen minder gedreven zijn?

'Nee, dat vind ik prachtig. Maar dan moeten ze wel accepteren dat ze niet hebben wat ik heb. You can't have it all.'


Betekent die gedrevenheid ook dat je van werken houdt?

'Het maakt me niet uit.'


Maar vind je het leuk?

'Niet echt, ik doe het gewoon. Ik neem nu meer tijd voor mezelf, omdat ik me realiseer dat ik 47 ben en dat het wel erg snel gaat. Ik denk dus niet meer: ik ga volgend jaar wel skiën, of ik doe morgen wat leuk. Dat besef viel samen met mijn verhuizing naar België, drie jaar geleden. Nu ik verder weg woon, ben ik huiselijker. Toen ik nog in Nederland woonde, wilde ik overal bij zijn. Bij het bedrijf, maar ook bij alle feestjes en premières. Dat heb ik nu minder.'


Je liep alle societyfeesten af?

'Ja, ik vond het prachtig, al die fotografen langs de rode loper. In de eerste jaren van mijn bedrijf had ik alleen maar gewerkt. Geen mooie nagels of schoenen, echte buffeljaren. Door die lingeriezaak in de P.C. Hooftstraat kwam ik in het glamourwereldje terecht. Ik ben ijdel en houd van mooie kleding, dus dan vind je het leuk om in de Story en Beau Monde te staan.


'Nadat ik mijn lingeriezaak had verkocht, was ik plotseling niet interessant meer. Tot ik dit jaar in de Quote 500 terechtkwam. Als ik nu weer eens naar een première ga, roept meneer Smulders (paparazzo Edwin Smulders, red.): Inge! Inge! En dan zeg ik: 'O, weet je weer hoe ik heet?''


Je vond het vast erg dat ze je niet meer wilden kennen.

'Nee, ik moest er hard om lachen. Daarnaast was ik druk doende mijn bedrijf door de economische crisis te loodsen. Dan ben je niet meer bezig met pers en premières, hoor. Ik ging het relatieve van dat circuit inzien.'


Van Kemenade brak de afgelopen jaren niet alleen met de rode loper, maar ook met twee zussen en haar moeder. De laatste wilde van de ene op de andere dag geen contact meer met haar, twee zussen volgden. De derde zus koos haar kant.


Wat ging er mis?

'Ik heb werkelijk geen idee.'


Je hebt het toch wel gevraagd?

'Ja, maar ze gaf geen antwoord. Mijn schoonmoeder vond dit zo onbegrijpelijk dat ze eens met haar is gaan praten. Mijn moeder zei dat ik manipulatief ben, acteer en voor de buitenwereld leef. Toen ze mijn naam hoorde, verstijfde ze en wenste er niet over te praten. Ik zou graag willen dat je nu gaat, zei ze.'


Dat klinkt streng.

'Dat is ze geworden na haar scheiding. Haar huwelijk is stukgelopen op succes. Mijn vader werkte zich omhoog tot leidinggevende bij drukkerij Roto Smeets, mijn moeder haalde met zelfstudie haar boekhouddiploma en ging werken.


'Vanaf toen kon het niet op. Eerst een nieuw huis, daarna een groter huis, een boot, nieuw meubilair, prachtige feesten. Daarnaast nog werk en de opvoeding van de vier dochters. In alle drukte zijn ze elkaar uit het oog verloren.


'Het ging niet goed met mijn moeder na de scheiding. Wat er aan de hand was, wil ik niet zeggen. Ze hertrouwde, maar is nooit meer de oude geworden. Ze heeft zich van me verwijderd. En dat terwijl we blind voor elkaar gingen. Ik heb de beste moeder van de wereld gehad. Toen ik 3 was, at ik al met bestek en kon ik sprookjes hardop voorlezen. Toen ik 18 was en per se in de horeca wilde werken, stond ze 's nachts op om me op te halen. Ik heb een goede basis van haar gekregen.


'Ze kan niet tegen mijn extravagantie, denk ik. Zo ergerde ze zich eraan dat ik een oldtimer had gekocht voor mijn petekind. Oké, hij was nog wat jong toen...'


Hoe jong?

'Toen ik de oldtimer kocht was mijn petekind zes maanden.'


Een echte auto?

'Ja, een Austin Healey uit 1957. Op een warme zomerdag gingen we met de oldtimer toeren. We reden enthousiast en uitgelaten naar mijn moeder. Toen we daar aankwamen, zei ze geprikkeld: Moet dat nou, dat overdreven gedoe? Die middag ging het al niet lekker, daarna is het misgegaan.'


Denk je wel eens: was ik maar niet zo rijk geworden?

'Nee, want dan had ze niet anders tegen me gedaan.'


Het geld is niet tussen jullie in komen te staan?

'Absoluut niet. Zij en haar man hebben zelf ook voldoende.'


Ze is nog altijd bezig met wat haar moeder van haar denkt, zegt ze. Bijvoorbeeld toen ze deze zomer hoorde dat ze in de Quote 500 zou staan. 'Dat wil ik zo graag met haar delen, het zou zo leuk zijn. Maar misschien denkt mijn moeder wel: lazer op, ik vind het helemaal niet leuk.'


Dat ze inmiddels een zangcarrière nastreeft, vindt haar moeder waarschijnlijk ook overdreven. 'Mijn vroegere moeder had het wel fantastisch gevonden', denkt ze hardop.


Van Kemenade hervond haar vroegere hobby tijdens het tienjarig bestaan van Topshelf. Op het feest wilde ze niet speechen - 'te standaard', en zong daarom This is my life van Shirley Bassey. 'Dat was erg leuk, dus wilde ik ermee door. Ook al zou het een behoorlijke klus worden, want er moest veel gebeuren.'


En dus volgde ze de afgelopen jaren zangles, dansles, pianoles en nog meer zangles. Met dezelfde militaire discipline waarmee ze haar bedrijf destijds uit de grond stampte.


Dat bedrijf wil ze over een aantal jaren verkopen. 'Ik ben hierin gerold, en vanuit verantwoordelijkheidsgevoel maak je het af. Maar het bedrijf staat, de winkels zijn open. Op een gegeven moment is het klaar en is het tijd voor de volgende generatie.'


En wat als het niet lukt met de zangcarrière?

'Die lukt gewoon, want het product is goed. Gisteravond kreeg ik van een kennis die veel in Las Vegas verblijft een groot compliment. Dit is echt de USA-sound, mailde hij. Dat was een belangrijke bevestiging. Ik hoop ooit in Las Vegas op te treden. Ieder mens mag dromen, toch? Werken aan zo'n perfecte show; ik zou het geweldig vinden.'


Een Celine Dion-achtige show in Las Vegas?

'Nee, Cher! Ik ben helemaal into Cher. Wat zij doet, op haar leeftijd, is werkelijk subliem. Dat ze haar backing vocals naar voren op het toneel haalt, zodat die ook een nummer kunnen zingen. Dat zou ik ook doen, met z'n allen zo'n show maken. Ik ben geen soloartiest. Dan zou ik erg ongelukkig worden.'


cv


Inge van Kemenade werd geboren op 23 april 1964 in Breda. Ze groeide op in Weert, in een gezin met vier dochters, van wie zij de oudste was. Na de havo volgde ze een opleiding bij Schoevers, waarna ze als secretaresse werkte bij een artiesten- en evenementenbureau. Op 23-jarige leeftijd opende ze haar eerste kledingboetiek. Uiteindelijk werden dat vier winkels, tot Van Kemenade gedwongen was de boetieks te verkopen. Daarna volgde ze marketingopleidingen Nima A en Nima B. Na een tijdje als bedrijfsadviseur bij Intres te hebben gewerkt, opende ze in 1996 haar eerste megastore in sportartikelen. Inmiddels bestaat haar bedrijf Topshelf uitvijf megastores.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.