ING-treiterbank

De ING-bank schijnt het zakenleven goed te kunnen combineren met het koesteren van cultuur. Het hoofdkantoor in Amsterdam-Zuidoost is een uitzonderlijk mooi voorbeeld van geslaagde moderne architectuur....

ING heeft het aangedurfd de alternatieve architecten Ton Alberts en Max van Huut de vrije hand te geven. Die twee hebben er iets unieks van gemaakt. Het ING-hoofdkantoor hangt ook nog eens vol met moderne kunst. De ING-bank lijkt wel een cultuurbank.

Dit alles is slechts schijn. ING pronkt met andermans veren. Het gebouw en de kunst daarin zijn allemaal het werk geweest van de directie van de toenmalige Nederlandse Middenstands Bank (NMB).

Bij de fusie van NMB, Postbank en verzekeringsmaatschappij Nationale-Nederlanden moest de cultuurvriendelijke, bekakte NMB-directie zo snel mogelijk worden geloosd. NMB topman Wim Scherpenhuijsen Rom sprak zijn talen te perfect. Dat stak schril af bij de directieleden afkomstig van de andere twee fusiepartners.

Voor boekhouders als ING-topman Aad Jacobs was de elitaire NMB-cultuur niet om te pruimen. Aad heeft het hoofdkantoor met antroposofische uitstraling nog proberen te verkopen, maar kon tot zijn verdriet geen koper vinden. Maar de kunstcollectie in het pand bleek een goede investering en mocht daarom blijven hangen. De directiekamers werden wel kunstvrij gemaakt.

De voormalige NMB-directie kon gemakkelijk geloosd worden. Allemaal zaken van handelen in aandelen met voorkennis. Waarom handel met voorkennis strafbaar is, zal voor mij trouwens wel altijd een raadsel blijven, maar dit terzijde.

De afrekening met de nalatenschap van de NMB verliep grondig. Ook vrienden van de middenstandsbank moesten eraan geloven. Dat lot trof ondernemer en kunstverzamelaar Joost Ritman, die de NMB als huisbank had.

De familie Ritman had veel geld verdiend met wegwerpserviezen voor luchtvaartmaatschappijen. Joost heeft zijn bedrijf De Ster wereldleider op dit gebied gemaakt. Veel van zijn geld besteedde hij aan het kopen van kostbare manuscripten over vroeg-christelijke filosofie en Middeleeuwse esoterische onderwerpen.

Rozenkruiser Ritman heeft ideeën waar ze bij de ING-volksbank niets van moeten hebben. Als huisbankier had ING snel een inbeslagname geregeld van het bedrijf en de bibliotheek van Ritman.

Aad Jacobs wou de wereldvermaarde boekencollectie van Ritman zo snel mogelijk omzetten in veel en echt geld. Bill Gates, topman van het Amerikaanse Microsoft en rijkste man ter wereld, had al belangstelling getoond. Onlangs nog kocht patser Bill voor vijftig miljoen gulden (twee keer de marktprijs) een handschrift van Leonardo Da Vinci.

Net iets te laat verbood de Nederlandse regering de export van de unieke Ritman-collectie. Handelaar Aad had de bui zien hangen en had al stiekem een gedeelte van de collectie naar London overgebracht. Duidelijk een voorbeeld van handel met voorkennis.

De kwestie sleept zich voort en is een obsessie geworden voor Jacobs. Het gaat allang niet meer om de hoeveelheid geld. Dit jaar nog heeft ING gemeld dat ze vijf miljard gulden aan dubieuze leningen hebben uitstaan. Geld waar ze naar kunnen fluiten.

Ook was Jacobs persoonlijk verantwoordelijk voor de schade van een miljard die Nationale-Nederlanden opliep bij de overname van het Engelse Victory Reassurance. Hierbij vergeleken is voor ING de Ritman-affaire een peuleschil. Ritman heeft bovendien al een paar keer aangeboden zijn bedrijf en kunstcollectie te willen terugkopen voor een mooi bedrag. Maar ING blijft weigeren en treiteren.

Talrijke internationale geleerden, de Raad voor het Cultuurbeleid, de Nederlandse regering, wat die ook zeggen over het unieke wetenschappelijke karakter van de Ritman-verzameling, Jacobs geeft niet toe in de prestigeslag.

Hoe kunnen we Aad aan zijn verstand peuteren dat hij de naam van zijn bank schaadt door zijn privé-vete te blijven uitvechten? Wie zitten er nog in de directie? Ah, natuurlijk: Rinnooy Kan, de gedoodverfde opvolger van Jacobs. Vroeger hield Alexander van cultuur, maar het lijkt wel of hij monddood is gemaakt sinds hij in de ING-top is opgenomen. Het is duidelijk dat hij niet durft.

De raad van bestuur van ING en de commissarissen vormen een verzameling bekende Nederlanders. Ik reken vooral op de nieuwe commissaris, burgemeester Stekelenburg van Tilburg.

Maar ook u, rekeninghouder of verzekerde bij de ING, kunt veel uitrichten. Wie geen cultuurbarbaar is, weet wat hem te doen staat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden