Nieuws

Informateurs: Rutte IV mikt nog steeds op dun regeerakkoord

Na tien dagen onderhandelen zijn VVD, CDA, D66 en ChristenUnie nog steeds van plan om een dun regeerakkoord te maken. De uitwerking is daarna aan de nieuwe bewindslieden, die hun eigen ‘regeerprogramma’ moeten schrijven. Over de kans van slagen van deze formatiepoging is nog weinig te zeggen.

De informateurs Johan Remkes en Wouter Koolmees zaterdag in gesprek met de onderhandelaars Sigrid Kaag, Gert-Jan Segers en Wopke Hoekstra in de tuin van het Catshuis in Den Haag.  Beeld ANP - BAS CZERWINSKI
De informateurs Johan Remkes en Wouter Koolmees zaterdag in gesprek met de onderhandelaars Sigrid Kaag, Gert-Jan Segers en Wopke Hoekstra in de tuin van het Catshuis in Den Haag.Beeld ANP - BAS CZERWINSKI

Dat lieten de informateurs Johan Remkes en Wouter Koolmees maandagmiddag weten nadat ze weer urenlang hadden gepraat met de vier formerende partijen. In die gesprekken zijn volgens de informateurs inmiddels alle grote thema’s ‘voor de eerste keer inhoudelijk aan bod geweest’, inclusief de medisch-ethische kwesties die moeilijk liggen voor met name D66 en de ChristenUnie.

Nu is het tijd voor verdiepende gesprekken. ‘Er moeten politieke keuzes worden gemaakt die de grondslag gaan vormen voor een coalitieakkoord’, aldus Koolmees. Op de vraag of dat gaat lukken, durft hij nog niets te zeggen, verwijzend naar een oude formatiewijsheid: ‘Niets is besloten totdat over alles is besloten.’

VVD, D66, CDA en ChristenUnie begonnen een kleine twee weken geleden met onderhandelen over voortzetting van de huidige regeringscoalitie. Daarmee kwam een einde aan maanden getouwtrek tussen VVD en D66, de twee grootste partijen, over de vraag welke partijen zouden moeten meedoen aan een nieuw kabinet.

Pionieren

Bij aanvang van de gesprekken namen de informateurs zich voor te werken aan een dun regeerakkoord ‘op hoofdlijnen’’ Dat moet voorkomen dat de regeringsfracties zich vooraf tot in detail vastklinken aan het kabinetsbeleid waardoor kritische reflectie vanuit de Kamer onmogelijk wordt. Remkes en Koolmees zien na twee weken onderhandelen geen reden om af te zien van dat voornemen.

‘We kiezen voor een geheel nieuwe werkwijze’, aldus Remkes. Dat moet resulteren in een beknopt coalitieakkoord. Daarna worden de bewindslieden gezocht en benoemd. Die werken het akkoord vervolgens uit in een regeerprogramma. ‘In het coalitieakkoord ligt de focus op het wat en waarom’, aldus Remkes. ‘In het regeerprogramma komt de nadruk te liggen op het hoe.’ Hoe dat precies gaat uitpakken in de praktijk, is nog niet helemaal te zeggen, benadrukte hij. ‘Het blijft pionieren en experimenteren.’

Na de politieke impasse, die zeven maanden duurde, zit er voor het eerst wel vaart in de onderhandelingen. De formerende partijen treffen elkaar nu vrijwel dagelijks, vaak vele uren lang. Dikwijls zijn alleen de secondanten Sophie Hermans (VVD), Rob Jetten (D66), Pieter Heerma (CDA) en Carola Schouten (CU) aanwezig. Dat is niet omdat zij elkaar beter liggen dan de fractievoorzitters, zeggen de informateurs, maar omdat de fractieleiders vaak ook nog andere verplichtingen hebben. Dat geldt met name voor VVD-leider en demissionair premier Mark Rutte, die bijvoorbeeld deze week weer zijn opwachting moet maken bij een EU-top in Brussel. Volgens Remkes is de sfeer aan de formatietafel uitstekend. ‘De secondanten gaan op een voortreffelijke manier met elkaar om, maar dat geldt ook voor de partijleiders.’

Landgoed De Zwaluwenberg

Om de vaart erin te houden wijken de onderhandelaars volgende week weer enkele dagen uit naar landgoed De Zwaluwenberg in Hilversum. De week daarna treffen ze elkaar twee dagen lang in het provinciehuis in Groningen. Traditiegetrouw schuiven het Centraal Planbureau, De Nederlandsche Bank en een afvaardiging van het ministerie van Financiën binnenkort aan de formatietafel aan om de onderhandelaars bij te praten over de stand van de economie en de schatkist.

Daarnaast worden dit keer gesprekken gepland met een afvaardiging van de gedupeerde ouders uit de toeslagenaffaire en met mensen die de gevolgen van de Groningse gaswinning aan den lijve hebben ondervonden. Met die gesprekken hopen de partijen zichtbaar te maken dat een nieuw kabinet moet werken aan de versterking van de rechtsorde. ‘Het doel is om uit levensechte voorbeelden te leren hoe de verhouding tussen overheid en burgers beter kan worden geregeld’, aldus Koolmees.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden