Infanteristen, commando’s: iedereen vecht tegen Taliban

In reactie op een aanval van de Taliban, besluit de Nederlandse commandant terug te vechten. De geloofwaardigheid van de missie is in het geding....

Als zaterdagmiddag de eerste politiepost valt, en daarna nog één, en nog één, trekken de Nederlandse militairen in Chora zich haastig terug tot rondom het witte districtsgebouw. Dan stelt de commandant zichzelf de vraag die niet veel Nederlandse officieren zich ooit hebben gesteld: geef ik het op, of gaan we hier vechten?

De Nederlanders kunnen zich schietend een weg banen richting de woestijn en vervolgens terug rijden naar Tarin Kowt. Maar de honderden Talibanstrijders die door de straten en boomgaarden rennen, kunnen dan ongestoord wraak nemen op de bewoners.

Wat ook meespeelt. De geloofwaardigheid van de Nederlandse militairen in Uruzgan, ja zelfs van de NAVO in Afghanistan, is in het geding. Na overleg met Den Haag besluit kolonel Hans van Griensven de strijd aan te gaan. De verhouding is dan ruim 100 Nederlanders en evenveel Afghaanse veiligheidstroepen, tegen naar schatting vijfhonderd Taliban.

Hun gecoördineerde aanval kwam zaterdagochtend als een complete verrassing, ondanks enkele schietincidenten de avond ervoor. De Taliban vielen tegelijkertijd drie politieposten aan de rand van Chora aan: Kala Kala (controleert de weg vanuit de beruchte Baluchipas), Nyazi (strategisch gelegen aan de voet van de berg) en Sarab in het uiterste oosten.

De Afghaanse militiestrijders op die posten bieden ‘onverzettelijk en moedig’ weerstand, meldt commandant der strijdkrachten Dick Berlijn. Nederlandse eenheden komen te hulp, evenals bewoners die in de buurt van deze posten wonen.

De Taliban schuwen geen middel om het verzet te breken. Zo moet de commandant van de post bij Sarab toezien hoe twee van zijn broers uit hun huis verderop worden gehaald en worden geëxecuteerd. Elders zouden zij acht vrouwen de keel hebben doorgesneden en weer ergens anders zijn vrouwen in brand gestoken.

Zaterdagmiddag valt Sarab als eerste. De rest volgt. ’s Avonds trekken de verdedigers zich terug tot rondom het districtskantoor van Chora, een ommuurd gebouw aan de voet van een berg. Al snel arriveren de eerste versterkingen, onder wie de commandant van de battle group, luitenant-kolonel Rob Querido met zijn staf.

Die treft een chaotische situatie aan. In straten en steegjes wordt gevochten door Nederlandse infanteristen, Australische en Nederlandse commando’s, Afghaanse soldaten, agenten, hulpagenten en tribale strijders. De Taliban dwingen dorpsbewoners met hen mee te vechten. Wie weigert wordt doodgeschoten, meldt Berlijn.

De Afghanen dragen geen uniform. Dat is lastig voor een soldaat die door de telescoop van zijn geweer kijkt, maar ook voor forward air controllers en artilleriewaarnemers die vliegtuigbommen en brisantgranaten naar hun doel moeten leiden.

Nederlandse militairen zouden hebben gezien hoe Taliban dorpelingen opsloten in een huis om daarna te proberen een NAVO-bombardement op die locatie uit te lokken. In militair jargon: vuur trekken. Berlijn zegt geen rapporten te hebben gekregen van Nederlandse soldaten die burgers hebben gedood, maar sluit het niet uit.

Zaterdagnacht lijkt zich een omslag af te tekenen. Althans, de Nederlanders verliezen niet meer terrein. Wel komt maandagochtend sergeant-majoor Jos Leunissen om het leven als een mortiergranaat in de schietbuis ontploft op de binnenplaats van het districtskantoor. Zondag en maandag worden gebruikt om bijna de gehele battle group uit Kamp Holland en een infanteriepeloton uit Deh Rawod te halen. De Taliban verzuimen het plaatsje af te grendelen en de Nederlandse slagkracht stijgt tot circa vijfhonderd man.

Met luidsprekers wordt de bevolking opgeroepen zich uit de voeten te maken. Op dinsdagochtend, 3,5 dag na de eerste aanval, zetten de Nederlanders de tegenaanval in. De Taliban worden verdreven en tegelijkertijd worden de politieposten heroverd.

Woensdag loopt de kolonel met een cameraploeg van RTL Nieuws door Chora. Gisteren waren volgens Defensie de eerste winkeltjes weer open.

Als de kruitdampen zijn opgetrokken blijken veel Afghanen te zijn opgekomen. De laatste schatting: 30 tot 70 Talibanstrijders en een onbekend aantal burgers, onder wie vrouwen en kinderen. Het Afghaanse ministerie van Binnenlandse Zaken schat: tien burgers en vier agenten. Veel huizen zijn vernietigd.

Volgens generaal Berlijn is de Taliban een zware slag toegebracht. Volgens hem zijn de plaatselijke Talibanleiders Mullah Mutalib en Mullah Ismael bij de gevechten omgekomen. In het hospitaal van Chora liggen 24 gewonden, in dat van Tarin Kowt nog vier. Een onbekend aantal wordt door familie verpleegd.

De bevelhebber toont zich na afloop tevreden over de herovering van Chora. ‘Er is hard gevochten’, stelt Berlijn vast. ‘Ik ben trots op deze militairen. Die hebben zich professioneel en moedig gedragen.’ Hij heeft ook veel lof voor de Afghaanse milities.

Een deel van de Nederlandse troepen is nog steeds aanwezig in Chora. Er is weinig keuze, want Nederland heeft daar veel projecten lopen en heeft bovendien beloofd de bewoners te zullen beschermen.

Die zien dat zelf overigens anders. In ruil voor goede dingen als een school, de moskee en een brug, zei districtschef Nasser eerder tegen de Volkskrant, voorkomen zij dat de Taliban kunnen oprukken richting Tarin Kowt.

In die plaats arresteerden de infanteristen donderdagavond alweer dertien verdachten in een werkplaats voor bermbommen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden