Ineke Smits: 'Vers eten duur? Een ei bakken kan iedereen'

Er wordt in de Eerste Kamer gesproken over een digitale meldplicht voor hooligans, een beroemde klimaatscepticus verzweeg banden met fossiele-energiebedrijven en de 'haute friture' is in opkomst. Kortom, genoeg te bespreken met regisseur Ineke Smits (54).

Ineke SmitsBeeld Pieter Vandermeer

Bent u bekend met de term 'haute friture'?

'Zijn dat van die hippe friettenten? Bij mij om de hoek zit er één, op de Witte de Withstraat in Rotterdam. Het barst er altijd van de mensen.'

Ah, Fritez. Die wordt ook beschreven in het stuk in de krant. En hoe is de friet?

'Toen we laatst een borrel op hadden, was het kiezen tussen shoarma of de chique patat. We zijn naar Fritez gegaan. En, eerlijk is eerlijk: het was best lekker. Maar vooral zoals patat altijd wel lekker is.

'In zo'n 'haute friture'-tent zal ongetwijfeld worden gewerkt met goede aardappels en ambachtelijke mayonaise. Uiteindelijk is het denk ik toch vooral bedoeld voor mensen die eigenlijk vinden dat ze geen patat mogen eten, maar een 'goed' frietje wel aan zichzelf kunnen verkopen.'

Gevel van Fritez in RotterdamBeeld Io Cooman

Ondertussen is het Bungehuis ontruimd. Vroeger zelf ook op de barricades gestaan?

'Jazeker, daar moest ik meteen aan denken. Ik zat midden jaren '80 op de kunstacademie in Rotterdam. Onze afdeling groeide in die tijd als kool, maar er kwamen niet per se extra faciliteiten. Dus het was vooral een praktische zaak waarvoor we protesteerden. Uiteraard zat daar onder ook dat we als studenten gehoord wilden worden, inspraak wilden we hebben.'

Ontruiming BungehuisBeeld anp

De Amsterdamse studenten willen meer democratisering, minder managerscultuur en behoud van een aantal vakken van de faculteit Geesteswetenschappen.

'Tja, dat is een diffuus protestprogramma. En dat is jammer. Want al die zaken zijn belangrijk. De student heeft recht op inspraak, de marktwerking neemt de overhand in het onderwijs: managers worden belangrijker gevonden dan docenten.

'Aan de andere kant: onder Geesteswetenschappen vallen ook een aantal kleine talen. Ik kan me zo voorstellen dat de universiteit met de tijd mee moet en het voor sommige vakken niet meer rendabel is om ze aan te bieden.'

Heeft een demonstratie als deze nog wel zin in deze tijd?

'Dat denk ik wel. De studenten hebben veel pers gekregen, dat doen ze goed. En het is in ieder geval beter dan al die mensen die lukraak hun ongefundeerde mening overal maar laten horen, zoals bij Stand.NL (radioprogramma op Radio 1, red.)'

Huisartsen komen met een online gezondheidstest. Interessant?

'Die heb ik denk ik niet nodig. Ik ga toch meer af op gezond verstand. En als ik echt denk dat ik iets mankeer kan ik terecht bij mijn zeer deskundige huisarts.'

Het is ook bedoeld als alternatief voor allerlei schimmige zelfscans.

'Daar moet je niet aan beginnen. Met een beetje pech denk je ineens dat je allerlei enge ziekten hebt, terwijl een deskundige dat direct zou ontkrachten. Nogmaals: ik vertrouw gewoon op mijn huisarts en op andere specialisten. Je moet niet alles zelf willen kunnen en weten, zeker niet op medisch gebied. Laat dat maar aan de mensen over die ervoor doorgeleerd hebben.'

Iets anders: onlangs nog een slavink gegeten?

'Oeh, dat is wel erg lang geleden. Hoezo?'

De Consumentenbond kwam vandaag met een rapport: een op de drie slavinken bleek op de uiterste houdbaarheidsdatum bedorven.

'De slavink hoort, net als bijvoorbeeld spruitjes, tot iets van mijn vroege jeugd, toen ik opgroeide in Rotterdam. Het lijkt me ook niet echt smakelijk.

'Het past ook wel in een trend: al die kant-en-klaardingen die ze verkopen bij de grote supermarkten zijn helemaal niet zo gezond. Ik koop nooit kant-en-klaarproducten.'

Slavink, aardappel en bloemkoolBeeld Google

Vers is vaak wel een stuk duurder, dus dat kan niet iedereen betalen.

'Een ei bakken kan iedereen! En een krop sla met een tomaat en wat olie lijkt me ook geen luxemaaltijd. Maar wel een stuk gezonder dan die kant-en-klaarpakketen.'

Volgende week komt uw film uit. Stand by Your President, een portret van het laatste jaar van de Nederlandse first lady van Georgië, Sandra Roelofs. Hoe hebt u haar leren kennen?

'Eind jaren '80 vertrok ik met mijn Georgische vriend naar Tbilisi. Nog net in de Sovjet-tijd. Ik studeerde in Londen en was met mijn eerste documentairefilm op het IFFR, hij was er met zijn eerste speelfilm. We studeerden samen aan de filmacademie in Londen, en pendelden in die tijd tussen Tiblisi, Rotterdam en Londen. Ergens begin jaren '90 verhuisde Sandra ook naar Georgië. Daar heb ik haar ook leren kennen.'

Beeld Filmposter

Op de ambassade?

'Die was er toen nog niet. Sandra was wel actief in die tijd en organiseerde bijvoorbeeld Koninginnedag voor de Nederlanders in Georgië. In die tijd heb ik haar leren kennen.

'Maar het waren ook donkere jaren. Burgeroorlog, schaarste aan alles, corruptie, kortom, een jong land in wording. Dus ik ging ook nog veel terug naar Rotterdam, waar een kleine Georgische gemeenschap ontstond, voor Georgiërs die moe waren van de oorlog. Ik weet nog dat mijn moeder dan potjes kookte voor iedereen.'

Slavink?

'Haha, nee dat niet. Maar Sandra en ik hebben altijd contact gehouden. Ook toen haar man Mikheil Saakashvili in 2004 als grote verlosser tot president werd verkozen. Het volk hield van hem, maar ook het Westen hield van hem.

'In de bijna tien jaar dat hij president is geweest, ging het van lieverlee bergafwaarts met zijn populariteit. Het land begon steeds minder van hem te houden. En ook Sandra kreeg steeds meer kritiek op de ideeën van haar man. Die parallel is de rode draad in mijn film. Een portret van een vrouw en een land.'

Lijkt me geen gemakkelijke klus voor een filmmaker: een portret van de presidentsvrouw van Georgië.

'Dat was het ook niet. Ze was een publiek persoon waarvoor speciale beveiliging gold. Er golden allerlei beschermingsmaatregelen zoals bij de meest staatshoofden. Daarom was juist dat laatste jaar een mooie invalshoek. Ze werden weer gewone burgers.'

Wat vond Roelofs van uw film?

'Ze herkende zichzelf in de film. Een mooi teken. Tijdens de vertoningen in Terneuzen op 6 maart en in Vlissingen op 7 maart is ze er ook bij voor een Q&A.'

Is uw film nog op meer plekken te zien?

'In Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Tilburg volgens mij. Misschien vergeet ik er zelfs nog een paar. Zaterdag is in ieder geval de voorpremière in Rialto Amsterdam.'

Hier de site van Stand By You President.

Dit is aflevering 463 van de dagelijkse 4 Uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we iedere dag met een interessant, bekend persoon het nieuws van de dag door.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden