Het zoeklicht van reddingsschip Aquarius valt eind juni op een reddingsboot met vluchtelingen die vanuit Libië proberen Italië te bereiken. Ze worden aan boord genomen en naar Sicilië gebracht.

ReportageAquarius

Ineens valt het zoeklicht van het reddingsschip goed

Het zoeklicht van reddingsschip Aquarius valt eind juni op een reddingsboot met vluchtelingen die vanuit Libië proberen Italië te bereiken. Ze worden aan boord genomen en naar Sicilië gebracht.Beeld Bram Janssen/AP

In de duisternis van de Middellandse Zee is het redden van bootvluchtelingen onbegonnen werk, maar toch doet zich vanaf het schip soms een mirakel voor. Een paar dagen aan boord van de Aquarius.

Donderdag - Zoeken naar twee stipjes in de zee

Drie, twee, een... de zon is verdwenen achter de horizon. De hemel boven de Middellandse Zee verschiet van avondrood naar nachtblauw. Het is nu of nooit. Over tien, hooguit twintig minuten is de zee een inktzwarte spiegel. Dan zijn de ronddobberende Afrikaanse migranten uit Libië, waarnaar het reddingsschip Aquarius al uren op zoek is, vrijwel kansloos om te worden gevonden.

In de stuurhut op de brug is het doodstil. Vrijwel de gehele crew van het schip, dat zo'n 25 kilometer voor de kust van de Libische hoofdstad Tripoli ligt, speurt met een verrekijker de golven af. Op de radar verschijnen af en toe vlekjes, maar dat blijkt telkens loos alarm. Om 21.20 uur is het aardedonker.

Kapitein Alexander Moroz richt een schijnwerper op de golven. 'De enige hoop is dat zij ons zien en misschien kunnen seinen', zegt de Wit-Rus. Even is inderdaad een lichtje te zien. De kapitein koerst eropaf, maar het blijkt een boei. De meeste reddingswerkers geven het op. Aangeslagen gaan ze naar beneden, niet vermoedend wat de nacht nog zal brengen.

De Aquarius is door de hulporganisaties Artsen zonder Grenzen en SOS Méditerranée afgehuurd om migranten van hun rubberbootjes te redden op de dodelijke migratieroute van Libië naar Italië. Sinds een week ligt het op zijn positie ten oosten van Tripoli. Andere reddingsschepen, de Italiaanse kustwacht en het Europese grensbewakingsagentschap Frontex houden de rest van de kuststrook in de gaten. In 2015 bereikten langs deze gevaarlijke route meer dan 150 duizend migranten Italië, dit jaar zijn al ruim 62 duizend migranten van zee gered.

Na meer dan een week wachten op de ruwe zee komt donderdagochtend om 9.30 uur de eerste melding van twee bootjes in nood uit de fax gerateld op de brug van de Aquarius. Vanaf de bootjes is met een telefoon gebeld naar het reddingscoördinatiecentrum MRCC in Rome, dat hun positie doorgeeft aan de grote reddingsboten. Het bootje waar de Aquarius naartoe vaart, ligt twee uur verderop. De kapitein zet koers en verhoogt de snelheid naar 9 knopen.

Aan boord van de Aquarius

De migratieroute van Libië naar Italië trekt weer aan, waarbij duizenden mensen het leven op zee dreigen te verliezen. Bekijk hier het scrollverhaal.

Terwijl ze aan boord was, hield Carlijne Vos een dagboek bij. Dat is hier terug te lezen.

De hulpverleners maken van de twee uur vaartijd gebruik om de redding nog een keer door te nemen. 'Laat het beademen aan ons over als het even kan', zegt de Nederlandse arts Erna Rijnierse tegen de reddingswerkers van het SOS-team. 'Jullie taak is om zo veel mogelijk mensen van zee te redden.'

De helft van de vrijwilligers van het reddingsteam is nieuw en onervaren. Bij de eerste oefening met het besturen van de reddingsboten kwam één ervan stil te liggen nadat een loshangend touw tussen de schroef was gekomen. Eén fout en mensen verdrinken voor je ogen, weten de reddingswerkers nu.

Nu, ruim een week nadat het schip de haven van Trapani op Sicilië heeft verlaten, is alles meer dan op orde. De maaltijden voor de migranten zijn uit de papieren verpakkingen gehaald - 'anders belandt alles in zee en krijgen we ruzie met Greenpeace', zegt Rijnierse lachend. Er liggen honderden reddingspakketten klaar met daarin een handdoek, een deken, een papieren overall, een paar sokken en een flesje drinkwater.

Beeld de Volkskrant

Het echte reddingswerk begint. Om 11.30 uur heeft de Aquarius de doorgegeven positie bereikt, kort daarna doemt tussen de 2 meter hoge golven ineens een grijs rubberbootje op. Het schip gaat op veilige afstand liggen om geen golfslag te veroorzaken en de golven te breken voor de twee feloranje reddingsboten die van het dek worden getakeld.

Vanaf het water klinkt angstig geschreeuw. Amadi, de Eritrese tolk van Artsen zonder Grenzen, zit voor op het dek van de eerste reddingsboot om de mensen tot kalmte te manen. 'Blijf rustig zitten, beweeg niet. Anders gebeuren er ongelukken', roept hij in het Frans, Engels en Arabisch.

Terwijl de hulpverleners zwemvesten uitdelen, bekijkt arts Rijnierse welke mensen acuut hulp nodig hebben. De situatie lijkt onder controle: geen ernstig onderkoelde of zieke mensen en gelukkig geen dode, zoals vanmorgen op een ander bootje.

De evacuatie kan beginnen. Een voor een worden de migranten van hun wankele boot geholpen en in groepen van vijftien naar de Aquarius gevaren. Eerst de vrouwen en kinderen, dan de mannen. De golven beuken tegen de boten aan, de reddingsboten moeten telkens draaien om opnieuw in de juiste positie te komen om mensen af te laden.

Huilend klimmen de eerste vrouwen aan boord van de Aquarius. Eenmaal aan dek zakken ze door hun knieën. Ze zijn doorweekt, ruiken naar benzine, moeten overgeven en het lukt ze ternauwernood om op eigen kracht de opvangruimte te bereiken.

De Italiaanse vroedvrouw Angelina van Artsen zonder Grenzen helpt de vrouwen uit de stinkende kleren en zet ze één voor één onder de douche. 'Dank je wel, dank je wel', snikt een van de jonge vrouwen uit Ivoorkust als Angelina haar bij de hand neemt. 'We waren zo bang de hele tijd. Toen we jullie schip zagen, konden we alleen maar huilen van blijdschap. Maar we waren ook zo bang dat we zouden omslaan.'

Aan dek ontvangen de hulpverleners nu de mannen. 'Welkom' en 'je bent veilig nu', zeggen ze met een lach tegen iedereen, terwijl ze hen van hun zwemvest verlossen en een reddingspakket geven. 'Deze mensen hebben vreselijke dingen meegemaakt in Libië, urenlange doodsangsten doorstaan op een boot. Wij zijn vaak het eerste vriendelijke gezicht dat ze in tijden zien', verklaart Hayden Williams, de boomlange bebaarde Britse coördinator van het AzG-team, de gedachte achter het ontvangstcomité.

Door een patrijspoort zien Afrikaanse bootvluchtelingen het Italiaanse vasteland opdoemen. Ze hebben hun doel bijna bereikt.Beeld Bram Janssen/AP

Een knappe jonge vrouw stapt stralend uit de douche. Zij lijkt herboren, maar de meesten laten zich op de grond zakken en vallen direct in slaap. Angelina loopt driftig rond. 'Ze zijn nog kieskeurig ook', moppert ze als ze tweedehands-T-shirts uitdeelt aan de vrouwen om onder hun doorzichtige witte overalls aan te trekken.

Een vrouw is ongesteld en vraagt om maandverband. Daar blijkt een slipje bij te horen. Ineens zeggen meer vrouwen ongesteld te zijn, maar slipjes zijn er niet genoeg. 'Kom op, wegwezen nu', roept Angelina geïrriteerd.

In de geïmproviseerde spreekkamer onderzoekt Erna een tengere, 18-jarige jongen uit Kameroen. Hij heeft pijn op de borst en kijkt verwilderd om zich heen. Aan de sporen op zijn lichaam te zien is hij mishandeld. Hij heeft drie dagen geen eten en drinken gehad en is toen op een boot geduwd. 'Doe je T-shirt maar omhoog, dan kan ik luisteren. Jij, niet ik', zegt Rijnierse lachend als hij onbegrijpend naar haar T-shirt kijkt.

Om 17.15 uur is de Aquarius nog steeds op zoek naar het tweede bootje als er een nieuw alarm komt. Van coördinatiecentrum MRCC komt de opdracht een bootje 20 mijl westelijker te zoeken. Een Italiaans marineschip zal het andere bootje blijven zoeken. De migranten worden naar het bovendek verplaatst om plaats te maken voor de nieuwkomers en iedereen krijgt een energiereep van 2.400 calorieën. Tijdens die verhuizing worden de mannen getest op schurft. 'Heb je ergens jeuk?', vraagt verpleegkundige Jacob onder aan de trap naar het dek. Bij een 'ja' schrijft hij met een markeerstift een 's' op het blauwe polsbandje dat iedereen bij aankomst heeft gekregen.

Naarmate de avond nadert nemen de zorgen toe. Beide bootjes zijn onvindbaar. Het marineschip overweegt de 240 migranten die deze dag zijn gered over te hevelen naar de Aquarius, om de helikopter te kunnen inzetten voor de zoektocht naar het verdwenen bootje. Nu ligt het helikopterdek bezaaid met migranten. Het verzoek plaatst de Aquarius-crew voor een dilemma. Moeten zij de zoekactie staken om het andere bootje te kunnen redden? Wat als beide bootjes niet worden gevonden? 'De mensen zijn al twintig uur op zee, het is donker, deze redding wordt hoe dan ook een doemscenario', zegt Rijnierse. 'Bereid je voor op het ergste', zegt ze tegen het team.

Het aarzelen duurt te lang. Tegen de tijd dat de Aquarius het marineschip kan hebben bereikt en de migranten zijn overgeheveld, zal het aardedonker zijn en biedt ook een helikopter geen uitkomst meer. Er zit niets anders op dan naar de brug te gaan en te helpen zoeken naar het verloren bootje.

Twee politie-agenten houden de wacht als de Aquarians is aangemeerd aan de kade van Messina, op het eiland Sicilië.Beeld Bram Janssen/AP

Om 22.15 uur, als iedereen de hoop al heeft opgegeven, klinkt er ineens tumult door de gangen van de Aquarius. 'Goed nieuws', roept Rijnierse vanuit de deurpost. 'We hebben het bootje gevonden.' Iedereen stormt naar de stuurhut. Daar hebben de kapitein en de nachtwacht met behulp van radar en verrekijkers onophoudelijk doorgezocht. Ja hoor... in het maanlicht licht de grijze boot wit op, met de donkere schimmen van migranten erin.

De Franse reddingswerker Bernard spreekt de migranten vanaf de brug toe per megafoon. 'Blijf rustig', 'we zijn hier om jullie te helpen', 'we brengen jullie naar Europa', roept hij in het Engels met zwaar Frans accent. Zijn stem buldert door de donkere nacht. AzG-coördinator Hayden sist iemand toe hem te vragen een wat vriendelijker stem op te zetten. 'Straks denken die arme mensen dat ze door piraten of de Libische kustwacht worden opgepakt.'

Een kwartier later snellen de reddingsboten naar het bootje. Dat dobbert op de zwarte golven, onder het zwaailicht van de Aquarius. De migranten applaudisseren. In het midden van het bootje staat iemand wild te zwaaien en veroorzaakt heftige deining. De uitgedeelde zwemvesten lichten op in het maanlicht en de verlichting van de reddingsboot, die vanwege de hoge golven steeds van positie moet veranderen. Vanaf het dek ziet het er angstaanjagend uit.

Even later stappen de eerste vrouwen aan boord. Ze struikelen over hun doorweekte, lange zwarte jurken en sluiers, maar zijn ondanks hun nijpender situatie rustiger dan de migranten van vanmiddag. De eerste kleine kinderen komen aan boord. Stilletjes kruipen ze tegen hun moeders, aan die uitgeteld op de grond gaan liggen. Een vrouw moet huilen als ze niet naar de wc mag - verboden zolang de reddingsoperatie op het dek gaande is. 'Ik ben al twee dagen niet geweest', snikt ze.

Nadat de reddingsoperatie om 1.30 uur 's nachts is afgerond, blijkt de Italiaanse marine ook het andere bootje te hebben gevonden. Nu willen de Italianen geen 280, maar 400 mensen overhevelen naar de Aquarius. Zo blijft er een leeg schip achter voor de Libische kust voor de volgende dag. Dat betekent 650 mensen aan boord, bijna twee keer zo veel als normaal. Kan dat wel?

Van kapitein Moroz mag het. 'Dit schip is ijzersterk. Nood breekt wet', zegt hij schouderophalend van achter zijn roer.

Het AzG-team overlegt per walkietalkie. 'Ik ben voor', zegt Rijnierse, die met een sigaret pauzeert op het rookdek. 'Het is onze medische én humanitaire plicht. Bij ons zijn ze in goede handen, bij de marine weet je het niet.' Ook de logistiek verantwoordelijken stemmen in. Er is genoeg voedsel en water voor de komende 48 uur.

Kapitein Alexander Moroz staat toe nog meer vluchtelingen aan boord te nemen. 'Dit schip is ijzersterk. Nood breekt wet.'Beeld Bram Janssen/AP

Twee uur later heeft de Aquarius het marineschip bereikt. Vanuit het pikkedonker nadert een kleine reddingsboot van de marine de Aquarius om de eerste lading migranten af te zetten. Bij een hoge golf valt een migrant bijna tussen de touwladder en het bootje. Hayden schreeuwt tegen de Italiaanse mariniers die, mondkapjes op, van achter het roer te veel vaart zetten. 'Kijk uit...Wat doe je?!'

Het werkt niet. De migranten moeten van boord gehaald met de reddingsboot van de Aquarius. Om 6.00 uur stappen de eerste migranten aan boord, nat en stinkend naar pies. Nog ongeveer veertig keer heen en weer varen, berekenen de hulpverleners. In de vrouwenopvang wordt het proppen. 'Maak plaats', roept Angelina en duwt de slapende vrouwen tegen elkaar aan. Rond 10.00 uur vrijdagmorgen zijn de laatste migranten overgezet en zet de Aquarius koers richting Italië.

Vrijdagmiddag - Trauma's en tabouleh op het dek

Na een uurtje slaap houdt arts Rijnierse vrijdagmiddag spreekuur op het dek, zittend op een krukje. Alle vluchtelingen krijgen een maaltijd. Dat blijkt geen eenvoudige operatie. De hulpverleners banen zich met moeite een weg tussen de samengeperste ledematen op het dek om het bakje tabouleh uit te delen.

'Bewaar deze lepel', luidt de opdracht in schutterig Frans als ze een vinkje op hun polsbandje krijgen. 'Meer zijn er niet.' Sommigen stoppen braaf de plastic lepel tussen de handdoek die ze als tulband om hun hoofd hebben gebonden.

Bij arts Rijnierse klagen de mannen vooral over hoofdpijn en zeeziekte. 'Je moet meer water drinken. Je bent uitgedroogd', herhaalt ze voor de zoveelste keer. 'Hoezo, je bent je waterflesje kwijt? Pech. Iedereen heeft er een gekregen.' Ze stuurt de mannen onverbiddelijk weg. 'Leen maar van iemand anders om te vullen.'

De chef-kok van de Aquarius aan het werk in zijn kombuis. De vluchtelingen krijgen bakjes tabouleh.Beeld Bram Janssen/AP
Op het dek van het reddingsschip slapen de mannen. De vrouwen bevinden zich 's nachts benedendeks.Beeld Bram Janssen/AP

In de vrouwenopvang klaagt een tengere vrouw over pijn in haar borst. Rijnierse neemt haar apart. Fysiek mankeert ze niets, maar ze hyperventileert. De vrouw is getraumatiseerd, behalve door de reis mogelijk ook door seksueel geweld. Als Rijnierse voorzichtig vraagt wat er is gebeurd, begint ze te huilen en te trillen. Rijnierse vraagt niet door. 'Ik ga geen beerput opentrekken als ik niet in staat ben goede nazorg te geven. Ik kan haar geruststellen en troosten. Dat is al heel wat. Kijk, hier heb je in elk geval wat voor je lippen. Ze zijn zo uitgedroogd. Ssst... niet vertellen. Het is ons geheimpje.'

'Mensen hebben de vreselijkste dingen meegemaakt', vertelt Rijnierse. 'Vrijwel iedereen komt hier met verhalen over mishandeling en uitbuiting in Libië. Door wie? We weten het niet. Politie, smokkelaars of mensenhandelaren.'

Vrijwel alle migranten aan boord hebben verhalen hierover. Ismael (33) woonde anderhalf jaar in Libië, waar hij werkte in de bouw totdat hij werd overvallen en beroofd door de bende Asma Boys. Zijn vrouw werd meegenomen en op een boot naar Italië gezet, hij werd drie maanden vastgehouden totdat zijn familie in Ivoorkust 1.500 dollar (1.347 euro) had overgemaakt. Nu reist hij met zijn twee kinderen van 4 en 6 zijn vrouw achterna. 'Het laatste dat ik heb gehoord is dat ze in Milaan zit.'

Zaterdag - Juichen voor dolfijnen

De Aquarius is veranderd in een drijvend vluchtelingenkamp. Ondanks de gure wind, die vooral de migranten op het bovendek teisterde, lijkt iedereen herboren na een nacht slaap. Het wit geschilderde dek is weer zichtbaar nu mensen rondlopen en staan. Op het bovendek hebben de migranten hun kamp opgeslagen rond een reddingsboot. Een deken houdt de zon tegen, platen karton tegen de reling geven beschutting tegen de wind.

Ook de vrouwen zijn aan dek gekomen. Ze zoeken hun mannen of broers. Innig verstrengeld kijken ze in paartjes uit over de zee.

De Nigeriaanse Mariam (23) speurt bezorgd rond. Ze is haar man kwijtgeraakt op het strand in Libië. Ze werden uit elkaar gerukt en zij werd op een boot geduwd. Haar man werkte al jaren in Libië. Hij onderhield de familie in Nigeria nadat Mariams vader, een beroepsmilitair, was gesneuveld in de strijd tegen Boko Haram.

Ze besloten naar Europa te vluchten nadat ze voor de zoveelste keer door de Asma Boys waren beroofd en gekidnapt. 'Ze namen ons geld en onze telefoons mee en sloten ons ergens op. Ze pikken echt alles in; zelfs je schoenen.'

Vluchtelingen hebben van de bemanning van de Aquarius, op de achtergrond, reddingsvesten gekregen. Ze gaan weldra aan boord.Beeld Bram Janssen/AP

Net als Mariam had lang niet iedereen aan boord van de Aquarius het plan naar Europa te gaan. De boot naar Italië is voor velen de enige uitweg van het geweld in Libië geworden. 'Liever dood op zee dan dood in Libië', zo klinkt het.

Terug naar huis is meestal geen optie. De grensovergang is te gevaarlijk en de meesten zijn er nooit in geslaagd voldoende geld te sparen. Als ze niet als dwangarbeider zijn ingezet, zijn ze beroofd of gewoon nooit betaald.

Als de zon ondergaat, klinkt gejuich op het dek. Dolfijnen springen uit het water onder de roze kleurende hemel, de migranten verdringen zich bij de reling. Even is alle ellende vergeten.

Zondag - Opwinding achter de patrijspoorten

'Is dat Lampedusa?' Zondagochtend verdringen de migranten zich opnieuw bij de reling van de Aquarius. Het schip vaart langs de oostkust van Sicilië en heeft bijna de haven van Messina bereikt, waar de migranten aan wal gaan. De meesten kijken zwijgend naar het onbekende landschap dat mogelijk hun nieuwe thuis wordt. Een enkeling huilt. 'Ik denk aan mijn familie en aan mijn land. Misschien dat ik hen nooit meer terugzie', zegt een jongen als hij zijn tranen wegveegt.

In de vrouwenopvang verdringen de vrouwen zich opgewonden voor de ronde patrijspoortjes. Achter in de ruimte begint een groepje te zingen en binnen enkele minuten zingen en dansen ze allemaal. Om de beurt springt een vrouw in het midden van de kring en zwaait onder gejoel van de anderen met haar heupen. De kinderen kijken verbaasd toe.

Op het dek manen de hulpverleners de mannen plaats te maken voor de loopplank die uit moet. Als om 8.00 uur het schip is aangelegd, komen ambtenaren van het Italiaanse ministerie van Gezondheid aan dek. In beschermende kleren en met mondkapjes komen ze controleren of er geen besmettelijke ziekten aan boord zijn. Een half uur later mogen de eerste migranten van de loopplank.

In een geordende rij worden ze langs diverse loketten geloosd richting bus. Eerst langs de koorts- en schurftcontrole, dan krijgen ze een paar slippers, dan wordt een foto gemaakt, in de volgende tent wacht het Rode Kruis voor een medische controle en tenslotte registreren ambtenaren van de Europese grensbewaking Frontex ze.

Als de Aquarius ook de lading van de Italiaanse marina heeft overgenomen, zit het schip met 650 vluchtelingen propvol.Beeld Bram Janssen/AP

Tegelijkertijd maakt de bemanning de Aquarius zo snel mogelijk klaar voor de volgende reis; de bergen vuilnis gaan van boord, de toiletten worden leeggepompt en de reddingsvoorraden worden aangevuld. Twee uur later is het schip alweer klaar voor vertrek.

Vanaf de wal kijkt een Italiaanse politieagent naar de lange rij migranten. Ze zullen naar zogenoemde hotspots worden gebracht voor verdere registratie en indien mogelijk een asielaanvraag. Daarna zijn ze vrij om te gaan.

'Wat zou jij doen in hun geval?', zegt een agent, doelend op de geringe kansen voor West-Afrikanen op asiel in Europa. 'Ze verdwijnen in de illegaliteit, als verkoper op het strand waar jij straks vakantie viert.'

Aan dek wachten de laatste migranten om van boord te gaan. 'Zouden we daar kleren krijgen, denk je?', vraagt een jongen uit Ivoorkust opgewonden. 'En schoenen? Eten ook? Zouden we een telefoon krijgen om te bellen naar huis? Om te vertellen dat we veilig zijn?'

'Ik ben erin geluisd, ik weet het zeker'

Imad Ibrahim (27) uit Soedan.

'Ik ben een jaar geleden vertrokken uit Soedan. I wilde naar Europa, want in mijn land is geen werk. Ik moest 500 dollar (449 euro) betalen aan een smokkelaar, twee weken later was ik bij de Libische grens. Daar werd ik gevangen gezet. Ze hebben mijn tanden uit mijn mond geslagen en dreigden me te vermoorden als ik geen 1.000 dollar extra zou betalen. Het duurde twee maanden tot mijn familie het geld bij elkaar had gebracht, toen was ik vrij.

Ik weet zeker dat de smokkelaars in Soedan in het complot zaten. Ik ben erin geluisd. Toen ik vrij was, ben ik met een aantal Soedanezen naar Tripoli gegaan. We woonden in een 'sakan', een gesloten huis waarvandaan je naar werk wordt gestuurd. Ze hadden alles afgenomen: ons geld, mijn telefoon, het horloge van mijn vader. Ik werkte in een restaurant, 12 uur per dag, zeven dagen per week voor 130 euro per maand.

Na negen maanden had ik genoeg om een smokkelaar te betalen voor de boot naar Italië. We zijn geblinddoekt naar een strand gebracht. Daar hebben we met honderd mensen een week in een soort kuil in het zand geslapen, onder een dekzeil, totdat het weer geschikt was om te vertrekken.'

Imad Ibrahim.Beeld AP Photo/Bram Janssen

'Drie jaar zat ik vast, we werden steeds geslagen'

Baba Ali (24) uit Mali.

'Drie jaar geleden ben ik gevlucht uit Mali. Ik was bang dat rebellen me zouden rekruteren voor hun jihad. Na drie maanden in Libië ben ik in handen gevallen van een Arabier die me drie jaar lang heeft opgesloten. Ik weet niet waar ik was. We waren soms met honderden mensen. Het was zo vol dat we rechtop sliepen, zittend tussen elkaars benen. Elke dag brachten ze ons naar ander werk, meestal in de bouw. We werden voortdurend geslagen. De Arabier werkte volgens mij voor de gouverneur, want soms was hij in uniform. Ik hoop die man nooit meer in mijn leven te zien. Wat een beul!

We konden ontsnappen aan het begin van de ramadan. De bewakers letten even niet goed op en blijkbaar vertrouwden ze ons als moslims. De anderen ben ik onderweg kwijtgeraakt, zelf ben ik geholpen door een aardige Afrikaan. Omdat ik geen geld had om terug naar huis te gaan, heeft hij me op de boot naar Italië gezet. Ik hoop dat het me lukt om naar Engeland te komen. Dan laat ik mijn vriendin en kinderen ook komen. Insjallah.'

Baba Ali.Beeld AP Photo/Bram Janssen

'Mensen redeneren vanuit een veilige wereld'

Erna Rijnierse (44), arts bij Artsen zonder Grenzen.

'Als dokter is het mijn werk om hulp te verlenen aan mensen in nood. Het is niet aan mij om te bepalen wie wel of niet naar Europa mag komen, maar ik ken de miserabele omstandigheden die deze mensen ontvluchten, dus ik heb er misschien meer begrip voor dan anderen.

'Ik schrik soms van het gebrek aan compassie. Ik begrijp dat mensen bang zijn voor het onbekende, dat ze hun baan of huis verliezen. Dat is geredeneerd vanuit een veilige wereld. Een wereld waarin je de ANWB belt als je met autopech langs de weg staat. Waar halen we de zelfgenoegzaamheid vandaan om te bepalen dat deze mensen geen recht hebben op veel noodzakelijker hulp?

'Ik denk weleens dat mensen in Nederland zich zo veilig voelen dat ze zich niet kunnen voorstellen hoe het is alles achter je te moeten laten en maar één kant uit te kunnen: weg van het gevaar. Ik mag hopen dat wij ergens worden opgevangen als wij om een of andere reden zouden moeten ontvluchten.'

Erna Rijnierse.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden