Industrie kritisch over stroomplan Jorritsma

Industriële bedrijven vrezen dat minister Jorritsma van Economische Zaken de stroomproducenten bevoordeelt door ze te helpen met de financiering van onrendabele kosten uit het verleden....

Van onze verslaggeefster

WOERDEN

'Ik vraag me af of dit in de ogen van juristen die gespecialiseerd zijn in Europees recht een geoorloofde operatie is', zegt Dick van der Klaauw, directeur Energie van de Vereniging voor Energie, Water en Milieu waarin de grootste stroomafnemers vertegenwoordigd zijn. Volgens hem heeft de overeenkomst tussen EZ en de stroomproducenten veel weg van overheidssteun. Dat kan in strijd zijn met Europees recht.

Vorige week meldde Jorritsma de Tweede Kamer dat zij met de stroomproducenten had afgesproken dat de overheid het eigendom zou krijgen van ruim de helft van het hoogspanningsnet. In ruil daarvoor zou een deel van de stranded costs via dit net verrekend mogen worden.

Dit zijn de niet-marktconforme investeringen die de energieproducenten mede op instigatie van de overheid hebben gedaan. Daarbij gaat het onder meer om stadsverwarming, een kolenvergassingscentrale en de aanleg van een elektriciteitskabel naar Noorwegen. Allemaal hoge investeringen die in een vrije markt onhaalbaar zouden zijn geweest.

De minister heeft nu afgesproken dat deze kosten, waarvan de schattingen uiteen lopen van vijf tot twaalf miljard gulden, deels zullen worden doorberekend aan de afnemers van stroom. De stroomproducenten mogen een toeslag vragen voor het gebruik van het hoogspanningsnet.

Volgens Van der Klaauw mag de overheid niet meerderheidseigenaar worden van het netwerk en tegelijkertijd het toezicht op de eerlijke toegang tot die netten uitoefenen. Die toezichthouder moet voorkomen dat de eigenaren van de netten te hoge kosten berekenen aan bedrijven die hun stroom op het net willen zetten. 'EZ zit op wel vier verschillende drivers seats.' Hij vindt de mededelingen die Jorritsma vorige week over de afspraken deed onduidelijk. Deze week zou zij een brief met een toelichting naar de Kamer sturen, maar die is er nog niet.

Van der Klaauw wil duidelijkheid over de manier waarop de onrendabele kosten uit het verleden zullen worden doorberekend in het netwerktarief. De minister heeft geen bedragen en termijnen genoemd. 'Wij maken ons grote zorgen over hoe dit doorwerkt in de transportkosten.'

De minister heeft geen verdeelsleutel gegeven voor de heffing die de netbeheerders mogen opleggen. De industriële ondernemingen, die nu relatief weinig betalen voor hun stroom, zijn bang dat ze een onevenredig hoge heffing moeten betalen.

Volgens Van der Klaauw blokkeert het doorberekenen van de stranded costs in de nettarieven de marktwerking. 'Naarmate er meer delen van de tarieven vastliggen, is er minder markt.'

Een woordvoerder van EZ reageert laconiek op de aantijgingen van Van der Klaauw: 'Als het niet mag, zal Brussel er wel wat van zeggen en anders kan de Kamer er nog wat aan doen.' De brief die de minister de Kamer beloofd heeft, zal 'een dezer dagen de deur uit gaan'.

Dinsdag liep de termijn af waarbinnen bedrijven bij de EU niet-marktconforme kosten konden aanmelden. Overheden mogen pas helpen met het wegwerken van de stranded costs als Brussel ze als zodanig heeft erkend.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden