Industrie herpakt zichzelf

INDUSTRIEBELEID Het idee bestaat dat de maakindustrie in Nederland op sterven na dood is. Niets is minder waar.

MAXIME VERHAGEN

NedCar vecht voor zijn toekomst omdat Mitsubishi de productie van auto's aan het eind van dit jaar stopt. De 1.500 mensen werknemers hebben het gevoel te worden afgedankt. De fabriek is productiever dan veel concurrenten. Weinig autofabrikanten kunnen met één ploeg 100 duizend auto's bouwen en verschillende merken en modellen in elkaar zetten.

Dat dit geen garantie is voor NedCar heeft geleid tot gelaten commentaren. De auto-industrie, nee de hele maakindustrie in Nederland, zou op sterven na dood zijn. Niet alleen door de toenemende concurrentie op de wereldmarkt, maar ook door onze aard. Handel gaat ons boven industrie. We zouden een volk zijn van dealtjesmakers.

Voor die somberheid is geen reden. In feite verdient de industrie, en de dienstverleners die direct met de industrie zijn verweven, bijna een derde van ons nationale inkomen. Chipmachinefabrikant ASML (winst in het derde kwartaal van 2011 355 miljoen), chemiereus DSM (winst 231 miljoen) en kunstvezelfabrikant Ten Cate (winst 17 miljoen), om enkele bedrijven te noemen, zijn kampioenen op de wereldmarkt.

Ook in de auto-industrie is het ondanks Mitsubishi beslist niet alleen kommer en kwel. Het maken van slimme hybride trucks, hightech-onderdelen en slimme oplossingen voor fileproblemen is de afgelopen tijd met 5 procent gegroeid, biedt werk aan 45 duizend mensen en de komende jaren naar verwachting aan nog eens 10 duizend.

De maakindustrie in Nederland is springlevend. Maar dit blijft niet vanzelfsprekend zo. Wat betekent dat? Niet dat overheid noodlijdende bedrijven met subsidie overeind houdt tot zich betere tijden aandienen, hoe verleidelijk dat ook is als er massaontslagen dreigen. Wie daar voor pleit, negeert de lessen uit de jaren zeventig en tachtig. Oude industriepolitiek werkt niet, want overheidssteun geeft een bedrijf geen prikkel weer winst te maken. Het bedrijf valt alsnog om, het belastinggeld is verspild en de ontslagen zijn even massaal als gevreesd.

Een eigentijdse industriepolitiek vereist een inzet van overheid, onderzoekers en ondernemingen samen. Het kabinet geeft bedrijven de ruimte om te innoveren, investeren en exporteren. Bedrijven besteden straks 25 procent minder tijd en geld aan regels. Ze kunnen de ontwikkeling van innovatieve producten en diensten realiseren dankzij durfkapitaal van de overheid, of de kosten aftrekken van de belastingen. En ze kunnen een beroep doen op overheidsgaranties als banken twijfelen over de financiering.

Ik heb ondernemers en onderzoekers in de topsectoren van de economie bij elkaar gebracht om innovatiecontracten te sluiten. Daarin staat welk onderzoek er voor de topsector nodig is, wie dat gaat doen en waar het geld vandaan moet komen. Het is hoopgevend dat bedrijven in de topsectoren in een moeilijke tijd bereid zijn 1,5 miljard te investeren.

Het kabinet heeft meer dan twee miljard voor de topsectoren gereserveerd. Daarmee kunnen veel plannen in de innovatiecontracten worden uitgevoerd. De maakindustrie is het fundament van de economie. Om die te stimuleren, is het verstandig de plannen van de topsectoren een extra impuls te geven.

Een eigentijds industriebeleid betekent ook dat de overheid opkomt voor de belangen van Nederlandse bedrijven over de grens en zich inzet voor het binnenhalen van investeringen. Daarom reis ik volgende week naar Japan om de topman van Mitsubishi te vertellen al het mogelijke te doen voor een doorstart van NedCar. Daarom doen Nederlandse diplomaten hun best geschikte overnamekandidaten te vinden.

In het verleden is Nederland soms het braafste jongetje van de klas geweest. De overheid kan niet achterover leunen in de hoop dat de markt het werk wel zal doen. We moeten alle contacten en mogelijkheden benutten. Om te beginnen door als Nederland trots de wereldmarkt op te gaan met onze maakindustrie.

MAXIME VERHAGEN

is minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden