Indonesische president mag nog vijf jaar blijven; Herbenoemde Soeharto krijgt extra volmachten

De duizend, merendeels door het staatshoofd benoemde, leden van het Indonesische Volkscongres hebben president Soeharto dinsdag met een staand applaus herkozen....

Van onze medewerker

JAKARTA

Wat die volmachten inhouden is onduidelijk. Op vragen van journalisten antwoorden de congresleden steevast dat de president ze kan gebruiken als de eenheid en de veiligheid van het land gevaar lopen en dat hij zijn beweegredenen achteraf moet uitleggen aan het Volkscongres. Daarmee geeft het Volkscongres Soeharto in feite de vrije hand.

Overigens zijn die volmachten niet nieuw. Soeharto kreeg ze al in 1966 van de toenmalige president Soekarno. Pas bij zijn vorige ambtsperiode werden ze opgeschort, omdat de stabiliteit in Indonesië zo groot was dat speciale bevoegdheden niet meer nodig werden geacht.

Maar nu heeft Soeharto zelf er opnieuw op aangedrongen. De rellen die de afgelopen twee jaar voortdurend de kop hebben opgestoken en de ernstige economische crisis waarin het land verkeert, zullen niet vreemd zijn aan dit verzoek van de president.

De positie van de president staat meer dan ooit ter discussie, zowel in Indonesië zelf als daarbuiten. In alle geledingen van de Indonesische samenleving is de laatste maanden druk uitgeoefend op de 76-jarige Soeharto om zich niet nogmaals herkiesbaar te stellen. Ex-ministers en gepensioneerde militairen, studenten, religieuze leiders, politieke analisten, economen en andere intellectuelen wezen om strijd op de deerniswekkende staat van de economie, de corruptie, het aanhoudende nepotisme en de gevorderde leeftijd van de president.

Het buitenland heeft vooral kritiek op Soeharto's onwilligheid om de economische hervormingen, waartoe hij zich heeft verplicht in ruil voor een steunpakket van 43 miljard dollar van het Internationale Monetaire Fonds, ook werkelijk door te voeren. Het afgelopen weekeinde heeft het IMF zelfs besloten om de tweede uitkering van drie miljard dollar, die op 15 maart zou plaatsvinden, uit te stellen.

Daardoor is een zorgwekkende patstelling ontstaan. Als het IMF verdere steun opschort, zal de Indonesische economie vrijwel zeker volledig instorten - met een mogelijk sneeuwbaleffect in de rest van Zuidoost-Azië en misschien zelfs de rest van de wereld.

Het risico bestaat dat het IMF en het rijke Westen als zondebok worden aangewezen. Niet alleen president Soeharto en zijn familie en vrienden, maar de meeste Indonesiërs laten zich niet graag de wet voorschrijven door buitenstaanders. Er gaan al stemmen op die spreken van 'een IMF-dictaat' en 'neo-kolonialisme'.

Soeharto zei zondag bij de aanvaarding van zijn kandidatuur dat hij bereid is zijn leven en welstand op te offeren voor het welzijn van zijn land. Sommige analisten suggereren dat de president in geval van nood een deel van zijn eigen, in vele stichtingen ondergebrachte vermogen zal aanspreken om de economie te ondersteunen. Daarnaast zou hij de hulp kunnen inroepen van islamitische banken en islamitische landen die ook negatieve gevoelens koesteren ten opzichte van het Westen. Maar als ingrijpende economische hervormingen uitblijven zal het leed in Indonesië alleen maar toenemen, vooral onder de tientallen miljoenen armen.

Met het aanvaarden van een nieuwe ambtstermijn maakt Soeharto Indonesië en de wereld intussen wel duidelijk dat hij nog niets van zijn strijdlust heeft verloren. De president weigert de geschiedenis in te gaan als de man die moest buigen voor buitenlandse druk of als de man die zijn land achterliet in een economische chaos.

Met zijn hernieuwde volmachten en de steun van het machtige leger is president Soeharto bepaald niet vleugellam. Binnen de hekken van de universiteitsterreinen mogen dagelijks honderden studenten demonstreren, een massale opstand van het Indonesische volk ligt niet in het verschiet. Dat verwacht zijn redding niet van het buitenland, maar van de man die al meer dan dertig jaar Indonesië's grote leider is - Soeharto.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden