Indonesiërs tonen begrip voor aanslagen

Moslimdorpen zijn groen en christendorpen rood op de kaarten van Ambon die in het kantoor van de Laskar Jihad aan de muren hangen....

'Het wordt Ambon over de hele wereld', zegt Ayub Syaffrudin. 'Overal ter wereld zullen Amerikanen en Amerikaanse faciliteiten het doelwit worden van zelfmoordaanslagen.' Syaffrudin is vice-president van de Laskar Jihad, een beweging met naar eigen zeggen honderdduizend vrijwilligers.

Vanuit een onopvallend kantoortje in Oost-Jakarta worden deze vrijwilligers uitgezonden om te vechten tegen de christenen op de Molukken - een strijd die al duizenden mensenlevens heeft gekost. Vanuit dat zelfde kantoortje zullen zij ook tegen de Amerikanen ten strijde trekken. Als de VS geen les trekken uit de aanvallen op het World Trade Center en het Pentagon. 'Amerika zal dan merken dat het een leeuw heeft wakker gemaakt', zegt Syaffrudin.

Die 'jihad' is maandagmiddag alleen nog maar een dreigement. De moslimorganisaties in Indonesië - met zo'n 200 miljoen moslims het land met de grootste moslimbevolking ter wereld - reageren in het openbaar vooral gematigd. De meeste veroordelen de aanslagen in de Verenigde Staten en keren zich af van terrorisme. Tegelijk roepen zij de Amerikaanse regering op geen kruistocht tegen 'de islam' te beginnen, maar alleen op te treden tegen de directe schuldigen van de aanslagen.

Zonder uitzondering tonen ze begrip voor de aanslag. Het is de straf voor de arrogantie van een wereldmacht die zich, na het wegvallen van de Soviet-Unie, is gaan gedragen als de alleenheerser over de rest van de wereld, en vooral de Derde Wereld. Syaffrudin: 'De acties tegen het WTC en het Pentagon maken mensen in de Derde Wereld blij. Of ik ze goedkeur? Dat doet er niet toe. Waar het om gaat is dat deze acties opwegen tegen het leed dat de Amerikanen de Derde Wereld hebben aangedaan.'

De afkeer van de Amerikaanse arrogantie, en niet te vergeten van de onvoorwaardelijke Amerikaanse steun aan Israël, wordt door alle moslimkringen gedeeld. M. Fakhruddin, voorzitter van de grootste moslimstudentenbeweging van Indonesië, de HMI: 'Wij hopen dat Amerika zijn arrogantie nu kwijtraakt.' Zelfs de Indonesische vice-president, Hamza Haz, liet zich tegen een Indonesische krant ontvallen dat hij hoopte dat de aanslagen de zonden van de Amerikanen zouden wegwassen. Syaffrudin: 'Amerika moet leren dat het de Derde Wereld niet moet onderschatten. Als Amerika dat niet wil leren, verwoest het zijn eigen land.'

'Bush, uw land is groot, maar als God het wil kan ook dat grote land getroffen worden', zegt Sudar Siandes, woordvoerder van de Muhammadiyah, een van de grootste en meest invloedrijke moslimorganisaties van Indonesië. Een aanval op Afghanistan zal volgens hem ook door veel gematigde moslims worden beschouwd als een bewijs dat de VS geen onderscheid maken tussen de daders en andere moslims. 'Als de daders al moslims zijn - ook dat is nog niet eens bewezen.'

Zelfs de gematigde Siandes vreest dat met een aanval op Afghanistan iets kan worden ontketend waarvan de omvang niet is te overzien. 'Als Amerika dat doet is dat zelfmoord.'

Dan zullen, voorspelt hij, alle islamitische landen zich verenigen om Afghanistan te helpen. 'Misschien krijgen we dan de Derde Wereldoorlog: ditmaal als een oorlog tussen de religies. Amerika werkt erg hard naar zo'n confrontatie met Afghanistan toe. De Indonesische moslims maken zich zeer bezorgd', zegt Siandes.

Het toeval heeft de Indonesische president Megawati Soekarnoputri in een positie gebracht waarin zij persoonlijk kan proberen de Amerikaanse regering tot inkeer te brengen. Gisteren ontmoette zij, op een al lang gepland staatsbezoek aan de Verenigde Staten, de Amerikaanse president Bush. Siandes hoopt dat die ontmoeting louterend kan werken op Bush. Misschien kan Megawati de Amerikaanse president ervan overtuigen dat de meeste moslims tegen terrorisme zijn. Maar dat zij daartoe in staat is geloven lang niet alle Indonesiërs.

Megawati zelf benadrukt stoïcijns dat het doel van haar reis uitsluitend op economisch terrein ligt. Zij is in de VS om steun te vragen voor het bestrijden van de rampzalige economische crisis waarin haar land verkeert. De aanvallen op WTC en Pentagon staan niet op haar agenda.

Maar volgens critici, onder wie de invloedrijke parlementsvoorzitter Amien Rais, is de timing van het staatsbezoek uiterst ongelukkig. Megawati kan er alleen maar bij verliezen. Zij is het eerste moslimstaatshoofd dat sinds de aanslagen Washington aandoet. Dat legt op haar schouders de druk dat zij zal moeten optreden namens de moslims van de hele wereld, of ze wil of niet. En dat kan alleen maar fout aflopen, vrezen de critici.

Jihad-leider Syaffrudin waarschuwt dat de Indonesische president zich niet door Bush moet laten gebruiken. 'Als ze het niet goed doet, betekent dit het einde van Megawati.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden