Reportage

Indonesië werkt aan verkoopverbod alcohol; ondertussen genieten thuisbrouwers van hun eigen bier

Bier in Indonesië

Een verbod op de verkoop van alcohol dreigt in Indonesië. Thuis zelf bier brouwen mag nog wel, mits je het niet verkoopt. Thuisbrouwers genieten samen van het gerstenat.

Een lid van de groep Beergembira bekijkt een biertje tijdens een proeverij in een hotel in Jakarta.

Ben heeft weleens nagedacht over een bier met pindakaassmaak, zegt hij. In de deur van zijn koelkast staan een paar kleine flesjes. 'Extracten', zegt hij, fruitsmaken voor in het bier. Pindakaas zit daar niet bij, maar dat is vast ook te krijgen. Waarom niet?

Het keukentje in de kelder van zijn huis is zijn 'mancave', zegt hij. Een koelkast staat vol donkerbruine flessen zonder etiket, in de vriezer zitten plastic zakken met hop, gist en gerst, op een tafel staat een apparaatje om kroonkurken op de flessen te doen en in een hoek staan twee middelgrote vrieskisten. 'Meer heb je niet nodig', zegt hij.

Ben is een homebrewer. In de rest van de wereld is dat heel normaal, maar hier wat minder. 'Je weet wat dit voor een land is', zegt hij, als hij vraagt om zijn naam maar liever niet te noemen. Thuisbrouwen is niet illegaal als je het bier zelf opdrinkt, maar als je het verkoopt weer wel, en in Indonesië weet je maar nooit of de politie of de moslims in de buurt dat subtiele onderscheid wel zullen maken.

Het brouwen heeft hij van YouTube geleerd, zegt Ben. 'Eigenlijk is het heel makkelijk. Hop, gerst en gist en water, meer heb je niet nodig.' Op Instagram en Facebook heeft hij de vrienden gevonden met wie hij zijn zelfgemaakte bier kan drinken en met wie hij tips kan uitwisselen voor het brouwen.

De biermama van Jakarta

'Beergembira', heet de grootste groep. Ade Putri Paramadita, alias 'beermoma', de biermama van Jakarta, heeft de groep vijf jaar geleden opgericht. Ze heeft nu 17.700 volgers op Instagram en nog een paar duizend op Facebook.

Ze heeft de edelste motieven: 'Ik wil de Indonesiërs leren verantwoordelijk te drinken', zegt ze, want een drankcultuur ontbreekt volkomen in dit land: 'Veel mensen kijken alleen naar het promillage, anderen drinken wat het goedkoopste is. Zelfs bij onze leden heb je er die alleen maar bezopen willen worden. Ik wil ze leren proeven en genieten van wat ze drinken.'

Een bierproef-etentje in Jakarta.

'Beermoma' is weleens aangevallen door een politica die haar ervan beschuldigde de jeugd te willen verpesten. 'Die vrouw had een ziljoen volgers op het internet. Ze zei: dus je wilt kinderen verpesten met bier? Ze denkt dat ze daarmee stemmen kan winnen, door religie en politiek te verbinden.'

Helaas denken steeds meer politici zo en voor wie van bier houdt is dat een beangstigende ontwikkeling. Indonesië heeft de verkoop van bier in kleine buurtwinkels al verboden en in het parlement ligt nu een wet klaar die alle verkoop van alcohol wil verbieden. 'Kun je je een land voorstellen dat alle alcohol verbiedt?', vraagt Ade. 'Ik moet er niet aan denken in zo'n land te moeten leven. Ik ben nu al bang om naar Atjeh te gaan. Mij zullen ze daar nooit accepteren. Niet zoals ik eruitzie.' Zij kijkt naar de tatoeages op haar armen, wijst naar de ring door haar lip. In de metropool Jakarta kan dit, maar niet in het Atjeh van de shariah en van de stokslagen.

Bierproef-etentje

Vanavond hoeft zij daar verder niet aan te denken. 'Beergembira' heeft in een hotel in Jakarta een bierproef-etentje georganiseerd: proeven welk bier het beste past bij welk voedsel. Elk bier wordt ingeleid, de zuurgraad besproken en de troebelheid getest en niemand wordt dronken.

Ade valt niet uit de toon. Aan de drukke tafels zitten meer mensen die er uitzien zoals zij, getatoeëerd tot achter hun oren. Ze zitten broederlijk naast strak gekapte yuppen en samen keuvelen ze over hop. Gio, de Franse manager van het hotel, wrijft in zijn handen terwijl hij het gezelschap met liefde bekijkt: 'Het is mooi dat er zulke mensen zijn. Zo'n kleine avantgarde.'