Indonesië trachtte activist Munir vier keer te doden

De Indonesische mensenrechtenactivist Munir, die vorig jaar op 38-jarige leeftijd is vermoord, blijkt drie eerdere moordpogingen te hebben overleefd. Dat is dinsdag bekendgemaakt door het speciale onderzoeksteam dat president Susilo Bambang Yudhoyono op de zaak heeft gezet....

Van onze correspondent Michel Maas

Het onderzoeksteam zegt bewijzen te hebben gevonden voor zowel de drie mislukte pogingen als voor de poging die ten slotte slaagde. Munir werd op 7 september vergiftigd tijdens een vlucht van Jakarta naar Amsterdam. Hij zou een studie gaan volgen aan de universiteit van Utrecht.

De eerste aanslag had eruit moeten zien als een auto-ongeluk. De tweede was een poging met behulp van hekserij. De derde keer had Munir moeten worden vergiftigd in het kantoor van een van zijn mensenrechtenorganisaties, Kontras of Imparsial; op de bewuste dag kwam hij echter niet opdagen.

Die vergiftigingspoging had nooit kunnen lukken zonder hulp vanuit de organisatie zelf. Kontrasvoorzitter Usman Hamid, tevens lid van het onderzoeksteam, haastte zich te zeggen dat zijn organisatie 'honderd procent schoon' is. 'Het is waar dat er leden van Kontras zijn benaderd', zei hij dinsdag, 'maar ik garandeer dat niemand daarop is ingegaan.'

De uiteindelijke moord, in een vliegtuig van de Indonesische luchtvaartmaatschappij Garuda, is nog met veel vraagtekens omgeven. Drie verdachten zijn gearresteerd: een piloot van Garuda, een steward en een stewardess. Hoofdverdachte is de piloot Pollycarpus Budihari Priyanto, die niet als gezagvoerder maar als passagier aan boord was. Hij stond Munir, die toeristenklasse reisde, zijn stoel in de business class af.

De verklaringen van de piloot bevatten veel tegenstrijdigheden. Dat hij zijn stoel aan Munir aanbood is achteraf verdacht, en nog verdachter is dat hij voor de vlucht enkele malen contact zocht met Munir. Hem wordt medeplichtigheid aan moord met voorbedachten rade ten laste gelegd.

Gebleken is dat Pollycarpus voor de fatale vlucht ook tientallen malen heeft gebeld met een onderdirecteur van de Indonesische geheime dienst, de BIN. Er zijn meer indicaties dat de geheime dienst bij de moord betrokken is. Pogingen om leden van de dienst te verhoren en de archieven van de BIN te onderzoeken zijn tot dusver mislukt.

De BIN zou zich hebben geërgerd aan Munir, die ijverde voor de berechting van militairen die tijdens het bewind van president Soeharto verantwoordelijk waren voor moorden en verdwijningen van politieke tegenstanders. Munir was een uitgesproken criticus van de dominante rol van de militairen in het politieke leven van Indonesië.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden