'Indonesië orkestreerde slachtingen'

De Indonesische militairen hebben de slachting van burgers op Oost-Timor door milities vanaf het begin georganiseerd. De gewelddadige acties zijn geleid door generaal Adam, commandant van Bali en Timor, en Abilio Osorio, de gouverneur van Oost-Timor....

Deze onthullingen zijn gedaan door Tomas Goncalves, die tot april dit jaar leider was van de Rai Lakan-militie op Oost-Timor. Goncalves weigerde de door de militairen uitgestippelde operatie uit te voeren en vluchtte naar de Portugese kolonie Macao. In een uitgebreid interview met het Portugese weekblad Expresso vertelt hij dat de voorbereidingen voor het bloedbad al in februari dit jaar zijn begonnen.

Op 11 februari kregen Goncalves en Francisco Carvalho, leider van de Maidi-militie, orders van hoge militairen om de milities op Oost-Timor met spoed te reorganiseren. Dat gebeurde op een bijeenkomst in Dempassar, op het eiland Bali, waar naast generaal Adam ook generaal Paladan en brigadier Sibolo aanwezig waren. De militairen zelf belastten zich met het recruteren van nieuwe leden in West-Timor: 'Degenen die weigerden zich aan te sluiten werden met de dood bedreigd.'

Op 26 maart presenteerden de militaire commandant van Oost-Timor, Toro Suratma, en gouverneur Osorio het 'aanvalsplan': 'Op die bijeenkomst in zijn kantoor stelde Osorio voor ook alle katholieke priesters te vermoorden, een idee dat direct bijval kreeg van de aanwezige militairen.' Goncalves zegt dat hij zijn mond hield, maar besloot te deserteren en het land te ontvluchten.

'De operatie moest beginnen op 1 mei, om 00.00 uur en had als doel het akkoord tussen Indonesië en Portugal over het houden van een referendum te torpederen. Op die dag moesten wij beginnen met de totale liquidatie van alle sympathisanten van de onafhankelijkheid. Het plan werd uitgesteld omdat ik op 18 april vluchtte en de militairen bang waren dat het zou uitlekken.'

Toen Goncalves in april de wijk nam naar Macao, telde zijn Rai Lakan-militie al 2000 leden, 'die in 1997 en 1998 onder meer op Java zijn getraind. Generaal Prabowo was de eerste die begon de groepen te bewapenen, en zijn opvolgers zijn daarmee doorgegaan.'

Vanaf begin dit jaar werd de gedwongen recrutering opgevoerd: 'Die werd georganiseerd door de Intel, de politieke politie van de militairen. In maart kreeg ik thuis bezoek van een officier van de Intel, die me vertelde dat hij 375 wapens had klaarliggen die ik moest gebruiken bij de acties. De militairen van de Intel drongen huizen binnen en dwongen jongeren mee te gaan, die vervolgens door de Kopassos werden getraind.'

Het Indonesisch bewind had inmiddels een groot aantal militairen samengetrokken in Oost-Timor: 'In april al 25 duizend, van wie een groot aantal in burger rondliepen.' De daadwerkelijke orders tijdens het bloedbad werden gegeven door generaal Zaki Anwar, aldus de voormalige leider van de Rai Lakan.

Alle geweldsacties van de milities van de afgelopen weken zijn van begin tot eind georganiseerd door de militairen: 'Ze moesten eerst alle leiders en sympathisanten van de onafhankelijkheidsbeweging CNRT vermoorden. Als de bevolking haar toevlucht zou zoeken in kerken of in de huizen van missionarissen, moesten ze ook alle priesters vermoorden. Het ergste is dat de militairen drugs door het drinken van de militia-leden mengden om ze te verdoven. Kleine blauwe pilletjes.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden