Indonesië moet weer op de fiets

Indonesië wordt geteisterd door benzineschaarste. Het is een ramp die met opzet is aangericht. De bedoeling is dat de Indonesiërs minder benzine gaan gebruiken....

De benzinepomp staat droog. Een tekst op een stuk karton waarschuwt de automobilisten dat er niets meer te halen valt. Premium habis, de goedkope, zwaar gesubsidieerde benzine is op.

Verderop staat een lange rij auto's, bajajs en bromfietsen voor een pomp die wel nog wat heeft: de veel duurdere, ongesubsidieerde pertamax. Bij sommige tankstations is ook die al op, gehamsterd door mensen die bang zijn dat de schaarste wel eens lang kan gaan duren.

Voor wie zoekt is er in Jakarta echter nog genoeg te vinden. De hoofdstad lijkt nog het minste last te hebben van de benzinecrisis, die de Indonesische archipel deze week zwaar heeft getroffen.

Pertamina, de staatsoliemaatschappij, heeft ruim een week geleden de benzinekraan dichtgedraaid en nu beginnen overal in het land de voorraden uitgeput te raken. Indonesiërs haasten zich met jerrycans naar de tankstations om in te slaan wat zij kunnen,. In Kupang (West-Timor) worden kilometerslange rijen gemeld voor de laatste tankstations die nog wat verkopen.

De benzine is op rantsoen. Mensen blijken bereid op de zwarte markt soms wel vijftienduizend rupiah (anderhalve euro) te betalen voor een liter benzine, die normaal vijfentwintig eurocent kost. Benzinepompen in het hele land hebben politiebewaking gekregen.

De crisis is een test, zegt een directeur van Pertamina. De staatsoliemaatschappij zette vorige week de levering van de goedkope benzine aan een reeks steden stop om de reactie van het publiek te testen.

Het publiek moet minder brandstof gaan gebruiken, om het gigantische bedrag dat de regering aan subsidie op de brandstof toelegt te beperken. De eenvoudigste manier om die kostenpost te verlagen is de brandstofprijzen te verhogen. Dat durft de regering echter niet aan. Verhogingen van de brandstofprijzen hebben de vorige president, Megawati Soekarnoputri, veel goodwill, en uiteindelijk misschien zelfs het presidentschap gekost.

De nieuwe president, Susilo Bambang Yudhoyono, heeft alleen de prijs van de dure super durven verhogen, benzine die alleen wordt getankt door mensen die het zich toch wel kunnen veroorloven. Verdere bezuiniging zou moeten komen uit vermindering van het brandstofverbruik. Dat zou 5 procent omlaag kunnen, had de regering berekend. In Indonesië, waar de autoverkopen vorig jaar met meer dan 30 procent zijn gestegen, blijkt dat echter onmogelijk. In plaats van omlaag ging het brandstofverbruik met meer dan 10 procent omhoog.

Daarop besloot Pertamina de verkoop van goedkope benzine tijdelijk stop te zetten, om te zien of de bevolking in staat is te bezuinigen of dat ze liever overstapt op ongesubsidieerde en dus dure brandstof .

Ook wilde Pertamina de reactie van de regering zelf peilen. De maatschappij was namelijk bang dat die de subsidie over de teveel gebruikte benzine niet zou betalen, wat Pertamina een zware strop zou bezorgen. De maatschappij is al gedwongen benzine te kopen in het buitenland, omdat de productie in eigen land achterblijft. Dat levert een extra tegenvaller op, omdat de olieprijs op de internationale markt net naar recordhoogtes van rond de zestig dollar per vat is gestegen en zelfs dreigt op te lopen tot tachtig dollar per vat.

De regering blijkt erg beducht voor de groeiende onrust over de brandstofschaarste en heeft Pertamina opdracht gegeven de voorraden weer aan te vullen. De president heeft liever een groter tekort op de begroting dan een explosief ongenoegen onder de bevolking. In plaats van de begrote acht miljard euro zal de regering tien of zelfs veertien miljard euro kwijt zijn aan de brandstofsubsidies.

Met nieuwe wetgeving wil de regering proberen de Indonesische bevolking, die totaal niet milieubewust is, te bewegen tot brandstofbesparingen. Er zal een campagne worden gevoerd en op sommige auto's zal een milieubelasting worden geheven. Overheidsinstanties moeten het goede voorbeeld geven. Ambtenaren van het Constitutionele Hof en het parlement zetten de airconditioning wat lager en zij nemen geen lift als zij alleen maar naar de eerste verdieping hoeven.

De bevolking zoekt intussen naar benzine, al is het tegen de vijfvoudige prijs. De televisie heeft in Yogyakarta één man gevonden die zijn bromfiets heeft verruild voor een fiets. Hij voorziet nog veel ellende met die benzine, en daar heeft hij geen zin in, zegt hij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden