Indië-onderzoek met nieuwe bronnen

De drie instituten die onderzoek willen doen naar het militaire geweld in Nederlands-Indië, zijn van plan gebruik te maken van nieuwe bronnen als foto's, dagboeken en brieven. Bovendien willen de onderzoekers ook interviews laten afnemen bij de betrokkenen, voor zover dat nog mogelijk is.

AMSTERDAM - Dat blijkt uit het plan dat gisteren naar de Tweede Kamer is met het verzoek om om subsidie. De kosten van het onderzoek worden geschat op 3 miljoen euro. De instituten willen zelf 1,2 miljoen euro bijdragen. Het resterende bedrag vragen ze van het Rijk. Het onderzoek moet over vier jaar klaar zijn.


De regering reageerde terughoudend toen het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV), het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) en het Nederlands Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (NIOD) op 19 juni het idee lanceerden voor een onderzoek. De regering zag de noodzaak niet, maar had evenmin principiële bezwaren tegen het plan, bleek uit het antwoord op Kamervragen van PvdA, SP en GroenLinks.


De drie instituten kloppen opnieuw in Den Haag aan, omdat ze menen dat elders in de samenleving de behoefte aan een onderzoek wel bestaat. Ze constateren dat het Nederlandse militaire optreden in Indonesië, en met name de excessen, nog steeds aanleiding geeft tot emotionele debatten over feiten en interpretaties. Het onderzoek moet wat hen betreft een gezaghebbende beschrijving en analyse opleveren.


De instituten willen niet alleen een reconstructie maken van het militaire optreden, maar ook onderzoek doen naar de opleiding van de Nederlandse soldaten, de bevelvorming en het karakter van het geweld. Ze willen de vraag beantwoorden waar de verantwoordelijkheden lagen van de opdrachtgevers en de uitvoerders.


De onderzoekers willen ook op zoek naar een verklaring voor het geweld. De rol van de media, belangenorganisaties en de politiek zal tegen het licht worden gehouden. Dat geldt ook voor die in Indonesië.


Bestaande wetenschappelijke publicaties, egodocumenten, film- en fotomateriaal uit Nederland, Indonesië en Groot-Brittannië zullen worden gebruikt. Ook willen de onderzoekers kijken in relevante archieven in Australië en de Verenigde Staten.


De instituten zelf voeren het onderzoek uit, maar willen hun team aanvullen met onderzoekers van elders. Een wetenschappelijke commissie van deskundigen uit binnen- en buitenland begeleidt het onderzoek. Het resultaat zal voor een breed publiek toegankelijk worden gemaakt door onder meer tentoonstellingen en publicaties, aldus de drie instituten in hun brief aan de Kamer.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden