Indiase verkiezingen laten opstandig Kashmir koud

Tegenspartelende middenstanders werden gisteren in Srinagar door Indiase troepen naar hun winkel gesleurd. De groene Kashmir-vallei staakte. Terwijl de rest van India voor de laatste keer naar de stembus ging, beleefde de opstandige deelstaat de eerste van drie verkiezingsdagen....

Van onze verslaggever

Rob Vreeken

SRINAGAR

Twee minuten duurde de demonstratieve optocht van vier separatistenleiders met aanhang over de bazar van Haiderpora Colony, waar de politie rolluiken had opengebroken. De grote namen in het Kashmiri-verzet liepen voorop. Yaseen Malik, ooit pionier van de militanten. Abdul Ghani Lone, spreekbuis van Hurriyet, de koepel van 23 verboden partijen.

Na honderd meter ontmoetten zij de onverbiddelijke hand van de Indiase commandant - geen stap verder. Terwijl de meute werd verspreid en de leiders neerhurkten in het gras van de middenberm, dirigeerde een oudere moslimvrouw de spreekkoren. 'Allah Akbar! Vrijheid voor Kashmir'

Syed Ali Geelani, voorzitter van de Jamaat-e-Islami, had nog geprobeerd met de commandant te spreken. 'Maar hij was erg onheus. Hij zei in het belang van de eenheid van India geen staking te kunnen toestaan.'

Met de parlementsverkiezingen willen veel moslims in de Kashmir-vallei niets te maken hebben; in meerderheid willen ze per slot helemaal niet bij India horen. In de vier districten van de vallei zal de opkomst vermoedelijk hooguit 3 procent zijn, wanneer daar op 23 en 30 mei kan worden gestemd.

Volgens de Indiase regering krijgen de burgers van de militanten met hun kalasjnikovs het bevel niet te stemmen. Maar volgens de Jamaat-leider zullen juist de Indiërs proberen de kiezers met dreigementen de stemhokjes in te krijgen. Geelani, vanuit de middenberm: 'Zoals ze ook de winkeliers hier dwongen open te blijven.'

In de twee andere districten van de deelstaat was de opkomst hoger. Het vooral door hindoes bewoonde Jammu en de boeddistische bergregio Ladakh waren als eerste aan de beurt. Volgens de lokale overheid stemde in Jammu 55 procent van de kiezers, in Ladakh 80 procent.

Maar Jammu en Ladakh zijn grotendeels vredig. Het was in de ooit paradijselijke Kashmir-vallei waar vanaf 1989 de doden vielen; 12 duizend (bron: New Delhi) tot 60 duizend (bron: het verzet). Het gebied staat sindsdien onder controle van wat eruit ziet als een bezettingsmacht. Om de 150 meter een post van leger of politie. Manschappen achter zandzakken. Scherpschutters. Identiteitscontroles.

De actie tegen de winkeliers was kennelijk machtsvertoon vanwege de verkiezingen, zegt redacteur Masood Hussain van de Kashmir Times. Op het platteland is dergelijk optreden schering en inslag, maar in de hoofdstad was het de laatste tijd betrekkelijk rustig.

Waarom de Indiase regering Jammu en Kashmir laat deelnemen aan de verkiezingen is onduidelijk. Een minieme opkomst kan Delhi's geloofwaardigheid slechts verder aantasten.

Op de kieslijsten staan alleen de Congrespartij, de BJP en enkele militant aandoende groepen die zich hebben gekeerd tegen de separatisten. Zij zijn een nieuw fenomeen in Kashmir. Het gaat om de Muslim Mujahedin en met name de Ikhwan ul-Muslimoon ofwel (de politieke vleugel) Awami League.

'Clubjes verraders', worden ze genoemd door M. Bahauddin Farooqi, oud-opperrechter in de deelstaat en voorzitter van de mensenrechtenorganisatie PBRC. 'Het zijn door India betaalde en getrainde militanten', zegt hij.

Dat de Awami League zich in Srinagar niet als een vis in het water voelt, bleek gistermiddag wel op een verkiezingsbijeenkomst van de partij. Wat werd genoemd een openbare meeting vond plaats binnen een van de twee 'veiligheidszones' die Srinagar telt.

Op een grasveld omringd door soldaten hoorden zo'n driehonderd mensen toespraken van leider Javed Hussain Shah en kandidaat Capt. S.K. Tickoo. De stemming was bepaald lauw. Alleen de voorste twee rijen haakten in op de kreet Javed Hussain Shah Zindabad!

Capt. Tickoo, militair b.d. in het Indiase leger, lachte om de aantijging dat zijn partij wordt gefinancierd door India. 'Het zijn de terroristen die geld krijgen van Pakistan en andere islamitische landen.' En hun positie in de vallei wordt zwakker, volgens Tickoo.

Met zijn stropdas en blauwe blazer - zo gaat niemand hier gekleed - was Capt. Tickoo een opmerkelijke verschijning. Maar waarschijnlijk zou het voor hem verspilde moeite zijn om zich te gedragen als Kashmiri onder de Kashmiri-kiezers. De Awami League mikt vooral op de 96 duizend stemmen van de hindoes die na 1990 de oorlog in de vallei zijn ontvlucht. Zij verblijven in kampen in Jammu. Hun stem kunnen zij uitbrengen per post.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden