Op het tweede gezicht Narendra Modi

Indiase premier Modi kan nu al worden uitgeroepen tot India’s grootste imagokunstenaar

Olaf Tempelman legt Bekende Buitenlanders op de sofa. Deze week: de Krijger is de favoriete yogapositie van de Indiase premier Narendra Modi.

Volkskrant Zaterdag / Op het Tweede Gezicht - De Krijger is de favoriete yogapositie van de Indiase premier Narenda Modi Beeld Javier Muñoz

Een recordaantal westerse mensen doet in de 21ste eeuw aan yoga. In deze nieuwe wereld van de Neerwaartse Hond wordt de cover van menig yogaglossy gesierd door de beeltenis van de machtigste man uit de oude wereld van de Neerwaartse Hond (adho mukha svanasana). Wie in zo’n blad over Narendra Modi leest, kan zomaar denken dat de premier van India een onthechte wijze als Mahatma Gandhi is. Kijk maar naar de yoga-oefeningen die Modi vroeg in de ochtend doet, en waarvan hij filmpjes online zet. Op YouTube vind je óók filmpjes van Modi’s pr-afdeling waarin een animatie-Modi yogales geeft. Dankzij inspanningen van deze yogapremier hebben de VN de 21ste juni uitgeroepen tot Wereld Yoga Dag.

Op 23 mei zal na ruim vijf verkiezingsweken blijken of Modi aanblijft als India’s premier – nu al kan hij worden uitgeroepen tot India’s grootste imagokunstenaar. Het moet je immers maar lukken door yogabeoefenaars wereldwijd voor net zo’n icoon van Indiase wijsheid te worden aangezien als Gandhi, terwijl je diametraal het tegenovergestelde voorstaat. In de Rashtriya Swayamsevak Sangh (RSS), het hindoenationalistische genootschap dat Modi als 8-jarig kind al begon te frequenteren, bestaat nota bene een cultus rondom Gandhi’s moordenaar, Nathuram Godse. In 2014 trad Modi aan als India’s premier, maar al in 2002 was hij in het nieuws als eerste minister van de deelstaat Gujarat, en werd hem verweten dat hij hindoegeweld tegen moslims faciliteerde.

Gebalde vuist 

Van Gandhi is het inzicht dat je ‘geen hand kan schudden met een gebalde vuist’, van Modi lijkt het inzicht dat je geen verkiezingen kan winnen zonder gebalde vuist. Bij Gandhi was ‘wat mooi is om te zien, is zelden fijn om aan te raken’, bij Modi is het tastbaar. Beroemd werd het kostuum dat hij in 2015 in de VS droeg: subtiele strepen vormden de letters van zijn naam. Modi was nog geen premier toen de Singaporees-Indiase denker Kishore Mahbubani De eeuw van Azië publiceerde, een lofzang op materiële welvaart, maar dit boek helpt zijn opkomst te begrijpen. Azië, stelt Mahbubani, is bevrijd van een remmende spirituele erfenis en bezig aan een materiële inhaalslag waarin het Europa en de VS zal overtreffen.

Mahbubani herinnert zich de vreugde die hem overspoelde toen ze thuis een wc kregen die je kon doortrekken. Een leven van opwaartse mobiliteit later ziet hij miljoenen Aziaten genieten van weekeindes in shopping malls met marmeren toiletten. De toekomst is aan de Aziatische selfmade man, voorspelt Mahbubani. Zo’n man is Narenda Modi. Deze zoon van een theeverkoper knokte zich omhoog en dankte zijn electorale successen aan zijn boodschap dat wat hem is gelukt, iedereen kan lukken. Net als voor Mahbubani heeft het toilet voor Modi een symboolfunctie: miljoenen exemplaren werden op zijn instigatie in recordtempo op het Indiase platteland uit de grond stampt.

Nu wist Gandhi dat de aarde voldoende biedt voor ieders behoefte, maar niet voor ieders hebzucht. De meeste van de paar honderd miljoen Modi-kiezers van 2014 zijn nog steeds arm. Dat India in de aanloop naar de verkiezingen luchtaanvallen uitvoerde op ‘terroristische bases’ in Pakistan, was volgens Modi’s tegenstanders om de aandacht van kiezers af te leiden van hun materiële situatie.

 ‘Yoga brengt ons allemaal bij elkaar’, zegt Modi elk jaar op Wereld Yoga Dag. Als u hem binnenkort weer in New Delhi de Opwaartse Hond of de Duif ziet voordoen, is het goed te bedenken dat de houding die hem op het lijf is geschreven die van de Krijger (virabhadrasana) is.

Vorige week ging Op het Tweede Gezicht over de Franse first lady Brigitte Macron en Julian Assange lag ook al op de sofa

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden