Indiase agroterroristen vrezen terminator-gen

Met zijn 62 jaar en katoenen mutsje oogt Mahanta Nanjundaswamy, keuterboer én hoogleraar in de rechten, niet bepaald gevaarlijk. Toch..

MARGREET VERMEULEN

Van onze verslaggeefster

Margreet Vermeulen

AMSTERDAM

zette hij amper twee maanden geleden een proefveld van Monsanto, het grootste biotechnologiebedrijf ter wereld, in de brand.

Mahanta is de leider van de Indiase variant op de ziedende bintjes in

de deelstaat Karnataka. Terwijl het protest tegen genetisch gemanipuleerde gewassen in Nederland verstomt, laait de discussie in India juist op.

De Amerikaanse chemiereus Monsanto is langzamerhand wel wat gewend als het gaat om conflicten met de milieubeweging. Maar het verzet in India is ongekend heftig en fel. 'Nooit eerder heeft men gedreigd onze kantoren in de brand te steken', aldus Mark Wells, de marketing manager van Monsanto in India.

Monsanto neemt het dreigement zeer serieus en heeft de rechter ingeschakeld. Mahanta en zijn aanhangers mogen nu niet meer in de buurt komen van de eigendommen van de multinational. Zegt Monsanto. Volgens Mahanta mag hij nog steeds langs de kantoren van de multinational lopen. 'En dan roep ik: Monsanto is een monster.'

De discussie in India is oververhit geraakt door geruchten over het terminator-gen. Monsanto wil katoenplanten zodanig kunnen manipuleren

dat ze zich niet meer kunnen voortplanten, omdat ze louter steriele zaden produceren. 'Dat betekent dat wij ieder jaar opnieuw zaad moeten kopen', fulmineert Mahanta. 'Zo worden we tot slaven gemaakt. Monsanto wil gewoon een monopolie op katoenzaad. En daar worden wij het slachtoffer van.'

In het rijke Westen kopen boeren al sinds jaar en dag ieder jaar nieuw zaad, maar de keuterboertjes in India reserveren meestal een deel van de oogst als zaaizaad. 'Maar nog afgezien daarvan, wij vinden steriele zaden onmenselijk, tegennatuurlijk en levensgevaarlijk. Stel je voor dat zo'n eigenschap zich uitzaait in de natuur.'

De omstreden terminator-techniek wordt ontwikkeld door het Amerikaanse bedrijf Pine & Land waarvan Monsanto binnenkort eigenaar hoopt te worden. 'Maar de techniek staat nog in de kinderschoenen en wordt misschien wel nooit toegepast', sust de woordvoerder van Monsanto in België. Hij vindt alle ophef rond de terminator-techniek 'een storm in een glas water'.

De veertig proefvelden van Monsanto in India liggen er inmiddels verlaten bij. De testfase is voorbij, de oogst is binnengehaald. Zegt

Monsanto. 'Welnee, ze zijn gestopt uit angst voor nieuwe acties', zegt Vijay Jawandnia, een rijstboer uit de deelstaat Maharashatra. Het wachten is nu op toestemming van de Indiase overheid om de markt op te gaan met het gemanipuleerde BT-katoenzaad.

Viajay is bang. 'Wij gebruiken de olie uit de katoenplant om mee te koken. En de oliecake uit de plant is ons veevoer. Volgens sommige wetenschappers zijn producten van de gemanipuleerde producten kankerverwekkend. Monsanto zegt van niet. Maar wie moeten wij geloven?'

De multinational benadrukt dat alle veldproeven met uitdrukkelijke toestemming van de Indiase overheid zijn uitgevoerd. En dat het bedrijf alle veiligheidsvoorschriften in acht neemt die het ministerie van biotechnologie in India heeft opgesteld. En dat er dus

geen sprake kan zijn van gevaar voor de gezondheid of het milieu.

Mahanta haalt zijn schouders op als de veiligheidsmaatregelen ter sprake komen. 'Die stellen in mijn land niet zoveel voor', vindt hij.

'Wij zijn gewoon proefkonijnen'.

De market manager van Monsanto betreurt het dat er geen dialoog mogelijk is met de activisten. 'Wij gaan de discussie niet uit de weg. Maar wij willen praten op basis van cijfers en wetenschappelijke

argument. Niet op basis van emoties en politiek.' De boerenorganisatie van Mahanta, de KRRS, keert zich volgens Monsanto niet alleen tegen biotechnologie, maar ook tegen multinationals en vrijhandel.

De BT-katoen van Monsanto is zodanig gemanipuleerd dat de katoenplant

zelf gif aanmaakt waarmee vraatzuchtige insecten die op de plant neerstrijken, worden uitgeroeid. Dat leidt tot betere oogsten die minder bestrijdingsmiddelen vereisen. Maar op het Indiase platteland lijkt men dat niet te willen geloven.

De oorlog tussen Monsanto en een groot aantal boerenorganisaties is een feit. Hebben de Indiase boeren een schijn van kans? 'Natuurlijk',

grijnst Mahanta. ,We zijn met 750 miljoen boeren in India. Dat zijn 1400 armen die kunnen vechten.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden