nieuwsindia

Indiaas cricketteam doorbreekt taboe: maandverbandreclame op shirts

Het is een doorbraak voor de honderden miljoenen Indiase vrouwen en meisjes die lijden onder diepgewortelde taboes rond menstruatie. De Rajasthan Royals, een befaamd cricketteam uit Jaipur, gaat reclame maken voor Niine, een Indiase fabrikant van maandverband.

Premier Narendra Modi zei onlangs tijdens zijn toespraak ter gelegenheid van Onafhankelijkheidsdag dat toegang tot betaalbaar maandverband en tampons onontbeerlijk is voor de emancipatie van vrouwen en meisjes. Nog nooit had een Indiase leider dat gedaan.Beeld AP

Het is voor het eerst dat een Indiase sportclub zo’n sponsorcontract afsluit. De Rajasthan Royals, die Britse cricketcoryfeeën als Ben Stokes, Jos Buttler en Jofra en de Australiër Steve Smith Archer in hun gelederen hebben, dragen vanaf het begin van het nieuwe seizoen van de Indian Premier League (dat 19 september vanwege de coronacrisis start in de Verenigde Arabische Emiraten) het logo van Niine op hun shirt.

De betekenis van de stap van de Rajasthan Royals valt niet te overschatten. Cricket is waanzinnig populair in India (en de rest van Zuid-Azië), en wedstrijden van de Indian Premier League trekken vele honderden miljoenen kijkers. Vooral, maar niet uitsluitend, mannen. De voorzitter van de Royals, Ranjit Barthakur zei vorige week dat hij hoopt dat het sponsorcontract ‘een echte verandering’ kan bewerkstelligen.

Het is niet de enige baanbrekende ontwikkeling op menstruatiegebied voor de circa 650 miljoen Indiase vrouwen. Premier Narendra Modi zei onlangs tijdens zijn toespraak ter gelegenheid van Onafhankelijkheidsdag dat toegang tot betaalbaar maandverband en tampons onontbeerlijk is voor de emancipatie van vrouwen en meisjes. Nog nooit had een Indiase leider dat gedaan.

Menstruatieverlof

En begin deze maand kondigde het snelgroeiende Indiase voedselbezorgbedrijf Zomato aan dat zijn vrouwelijke en transgender werknemers tien dagen extra per jaar vrij mogen nemen vanwege menstruatieklachten. ‘Er mag geen schaamte of stigma verbonden zijn aan het aanvragen van menstruatieverlof’, schreef topman Deepinder Goyal in een email aan zijn personeel.

Menstruatie is sinds mensenheugenis een taboe in de Indiase cultuur. Vrouwen die menstrueren worden als onrein beschouwd, geweerd bij religieuze ceremonies en uit tempels, en soms zelfs uit hun eigen keuken. Er was een uitspraak van het Hooggerechtshof voor nodig (in 2018 gebeurde dat) om een eind te maken aan het verbod dat vrouwen in de vruchtbare leeftijd de toegang ontzegde tot Sabarimala in Kerala, een van de belangrijkste pelgrimsoorden van het land.

In Indiase gezinnen wordt niet of nauwelijks over menstruatie gesproken. Volgens Unicef komt 71 procent van de meisjes er pas achter wat het is als ze hun eerste bloeding krijgen. Mannen komen er meestal pas achter als ze trouwen, en soms dan niet eens. Uit schaamte blijft een op de drie meisjes weg van school tijdens menstruatie. Om dezelfde reden doen veel vrouwen in India geen betaald werk (21 procent tegen wereldwijd 49 procent in 2019).

Katoenen lappen

Wat een actie zoals die van de Rajasthan Royals niet verandert, is de toegang tot maandverband. Zo’n 70 procent van de Indiase vrouwen kan het zich niet veroorloven het te kopen, en op het platteland is het vaak niet eens te krijgen. Dat betekent dat honderden miljoenen vrouwen zich elke maand behelpen met katoenen lappen, kranten of bladeren. Om maar te zwijgen van andere problemen rondom hygiëne, zoals gebrek aan schoon water en privacy.

Arunachalam Muruganantham, sociaal ondernemer uit Tamil Nadu die een machine ontwierp waarmee goedkoop maandverband kan worden gemaakt, noemt doorbraken als de shirtreclame van de Royals cruciaal, omdat zo zowel vrouwen als mannen worden bereikt. Hij bekende tegenover The Guardian dat hijzelf totaal onwetend was over menstruatie tot zijn trouwen. Daarna dacht hij aanvankelijk nog dat zijn vrouw elke vrijdag menstrueerde.

Taboes rond menstruatie spelen ook in andere delen van Zuid-Azië, inclusief islamitische landen als Afghanistan en Pakistan. In Nepal worden vrouwen en meisjes tijdens hun maandstonde verbannen naar speciale menstruatiehutten buiten het dorp. Daar zitten ze dagenlang alleen, onder onhygiënische omstandigheden. Ook zijn ze er kwetsbaar voor seksueel geweld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden