India en Pakistan bestoken elkaar met verwijten

Na de zelfmoordaanslag op het parlement in New Delhi is de verbale strijd tussen India en Pakistan hoog opgelopen. Maar zullen de blaffende honden ook bijten?...

Van onze buitenlandredacteur Anneke Teunissen

'De aanslag van vorige week op het parlement is ongetwijfeld de brutaalste en meest alarmerende daad van terrorisme in twee decennia van door Pakistan gesteunde terreuracties in India.' Advani, minister van Binnenlandse Zaken van India, verklaarde dit dinsdag in een live op televisie uitgezonden toespraak.

Het doel van de actie was volgens Advani het elimineren van India's politieke leiding. En het motief was jaloezie. 'Pakistan, een theocratische staat met een extreem zwakke democratische traditie, kan leven met de realiteit van een seculier, democratisch, zelfbewust en gestaag vooruitgaand India, dat steeds meer status verwerft in de internationale gemeenschap', sprak de minister.

Volgens Advani zijn alle vijf daders die omkwamen bij de aanslag van donderdag Pakistanen. Niemand heeft de verantwoordelijkheid opgeëist, maar New Delhi zegt voldoende bewijs te hebben dat Lashkar-i-Taiba (Leger van de Zuiveren) en Jaish-i-Mohammed (Leger van de profeet Mohammed) de daad hebben gepleegd. Deze terreurgroepen worden volgens India getraind door de Pakistaanse geheime dienst ISI. De ISI zou van tevoren hebben geweten van de aanslag op het Indiase parlement.

Jaish-i-Mohammed eiste in oktober de aanslag op het parlement van Kasjmir op, maar trok deze claim later in. Lashkar-i-Taiba tekende vorig jaar voor de aanslag op het Rode Fort in New Delhi. Beide groepen opereren vanuit Pakistan en strijden voor afscheiding van het Indiase deel van Kasjmir.

India stelt Pakistan in een kwaad daglicht: volgens Islamabad alleen maar om niet te hoeven praten over Kasjmir, waar sinds 1989 wordt gevochten voor onafhankelijkheid. Deze strijd heeft naar schatting dertig- à tachtigduizend mensen het leven gekost.

'Retoriek en onverantwoorde verklaringen worden ten beste gegeven zonder ook maar een spoor van bewijs voor betrokkenheid van Pakistan of de ISI bij de aanslag', zei woordvoerder Qureshi van het Pakistaanse militaire bewind dinsdag. Hij herhaalde dat Pakistan de aanslag onmiddellijk heeft veroordeeld als een terroristische daad.

Pakistan heeft aangeboden mee te werken aan een onpartijdig onderzoek naar de aanslag, maar de Indiase premier Vajpayee vindt dat een belachelijk idee. New Delhi eist dat Islamabad de terreurgroepen aanpakt, maar de Pakistaanse president Musharraf wil eerst bewijzen zien.

De haviken aan Indiase zijde, die zich in en rond regeringspartij BJP bevinden, eisen dat de trainingskampen voor terroristen in het Pakistaanse deel van Kasjmir worden gebombardeerd. Ze trekken graag de vergelijking met de strijd van de regering-Bush tegen Al Qa'ida.

Maar de Verenigde Staten zitten niet te wachten op een dergelijke uitbreiding van de strijd tegen het terrorisme. De VS vrezen een nieuwe oorlog tussen India en Pakistan, twee met kernwapens uitgeruste aartsrivalen. Ze hebben India geadviseerd voorzichtig te reageren op de aanslag. India heeft natuurlijk het recht zich te verdedigen, erkende minister van Buitenlandse Zaken Powell. Maar Washington moedigt de kwade buren aan informatie uit te wisselen en samen te werken in de strijd tegen het terrorisme.

India heeft zich steeds ingehouden, zei premier Vajpayee dit weekeinde, maar 'nu zijn de grenzen van ons geduld en onze tolerantie bereikt'. En minister Advani, een hardliner, zei maandag dat de regering alle opties, ook een militaire actie over de grens, serieus overweegt. Zowel India als Pakistan heeft zijn strijdkrachten langs de bestandslijn in Kasjmir in hoge staat van paraatheid gebracht.

De situatie is dreigend, maar toch is het de vraag of India de harde taal in daden zal omzetten. Advani repte dinsdag in zijn toespraak met geen woord over vergeldingsacties op Pakistaanse bodem. Misschien betekent dit dat India heeft ingebonden. De Amerikaanse druk kan hierbij een rol hebben gespeeld, maar ook in India zelf hebben vele journalisten, politici, militairen en deskundigen gewaarschuwd voor escalatie.

Kan India zich een oorlog veroorloven waarvan het de gevolgen niet kan overzien laat staan in de hand houden? Deze retorische vraag stelde het dagblad Times of India. De remedie moet niet erger zijn dan de kwaal, zei een parlementariër van de Congrespartij. Pakistan is niet Afghanistan, waarschuwde een officier, Pakistan heeft een modern en competent leger. Zelfs als de trainingskampen worden vernietigd, zei een deskundige, dan is het terrorisme nog niet verdwenen.

Het meest geruststellend waren vooralsnog de woorden van de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken, Abdullah, zelf een Kasjmiri. 'Geweld, oorlog zal nooit de eerste optie zijn', zo verzekerde hij het parlement dinsdag. Pakistan heeft kernwapens, zei hij, en 'dat houdt ons tegen'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden