nieuws asielzoekers

IND kan asielaanvragen waarschijnlijk pas in 2021 op tijd afhandelen, problemen ‘ernstiger dan verwacht’

Immigratiedienst IND verwacht het grootste deel van de algemene asielaanvragen pas in 2021 binnen de wettelijke termijn af te kunnen handelen. Dit schrijft staatssecretaris Mark Harbers (Asiel) in een brief aan de Tweede Kamer.

Asielzoekers bij het aanmeldcentrum in Ter Apel. Beeld anp

Vorig jaar werden ruim 5.500 meer eerste asielaanvragen ingediend dan verwacht, schrijft Harbers in zijn brief. Daarin informeert hij de Kamer over de gang van zaken bij de IND, vooruitlopend op het debat dat hierover op 23 april plaatsvindt. De verkeerde prognose, gecombineerd met bezuinigingen bij de IND, zorgde ervoor dat de wachttijden voor asielzoekers in Nederland het afgelopen jaar almaar opliepen.

De IND heeft volgens de wet een half jaar de tijd om te bepalen of iemand recht heeft op een verblijfsvergunning. In complexe zaken kan deze termijn worden opgerekt, maar in de huidige praktijk kan het ook bij reguliere asielaanvragen – bijvoorbeeld uit Syrië of Eritrea – ruim een jaar duren voordat een asielzoeker weet of zijn procedure in behandeling wordt genomen. Vervolgens gaat er weer bijna een jaar overheen voordat iemand ook daadwerkelijk een verblijfsvergunning in handen heeft.

Vorig jaar werd 20 procent van de asielaanvragen ingewilligd, ten opzichte van 56 procent in 2016. Dit komt door een verschuiving van de asielinstroom, verklaart Harbers in zijn brief. Afgelopen jaar hebben relatief veel ‘veiligelanders’, bijvoorbeeld uit Marokko en Algerije, een asielaanvraag gedaan. Samen met Dublinclaimanten, asielzoekers die volgens de regels moeten terugkeren naar het land van binnenkomst, maken zij ongeveer de helft van het aantal asielaanvragen uit. ‘Een afwijzende beoordeling kost de IND meer tijd dan een inwilligende’, aldus Harbers.

Daar komt bij dat het aantal herhaalde aanvragen vanaf juni 2018 is gestegen. Asielzoekers gaan in dat geval in beroep tegen de afwijzing van de IND en hebben tijdens hun procedure recht op opvang.

Extra personeel

De IND heeft vorig jaar 200 man extra personeel aangenomen om de oplopende wachttijden tegen te gaan. Ook dit jaar worden er 150 nieuwe personeelsleden ingewerkt, wat zes tot twaalf maanden in beslag neemt. Harbers schrijft dat de IND ernaar streeft tegen het einde van dit jaar weer bij alle zittingen aanwezig te zijn – iets wat door het capaciteitsprobleem nu lang niet altijd het geval is. 

Volgens VluchtelingenWerk zijn de problemen bij de IND ‘ernstiger dan verwacht’. De organisatie die opkomt voor vluchtelingen is sceptisch over de uitgesproken verwachtingen van de immigratiedienst. ‘Parallel aan de maatregelen om de wachttijden terug te dringen, worden namelijk ook maatregelen genomen die de wachttijden juist weer doen oplopen. Zo wordt de rechtsbijstand tijdens de asielprocedure grotendeels afgeschaft en moet de IND straks al na drie in plaats van vijf jaar asielvergunningen opnieuw beoordelen. Beide maatregelen kosten veel extra capaciteit van de IND, die er voorlopig nog niet blijkt te zijn.’

VluchtelingenWerk vindt het van belang dat de IND niet nog verder wordt belast, zodat orde op zaken kan worden gesteld. Duizenden asielzoekers wachten op dit moment tot hun asielprocedure eindelijk begint. De onzekerheid en de angst over hun toekomst en die van hun gezinsleden is enorm.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.