In Wenders' exposé over geweld komen karakters niet aan bod

The End of Violence van Wim Wenders. Met Bill Pullman, Andie MacDowell, Traci Lind, Gabriel Byrne. In Alfa 2 en Kriterion 1 Amsterdam, Lantaren/Venster Rotterdam, Camera 3 Groningen, Scala Nijmegen, Movies 1 Utrecht....

PETER VAN BUEREN

The End of Violence is niet de film die Wim Wenders eigenlijk wilde maken, toen hij in de zomer van 1996 met scenarioschrijver en producent Nicholas Klein in Los Angeles rondhing. Zij waren daar om de sciencefiction-film The Billion Dollar Hotel van de grond te krijgen. Toen dat niet lukte, besloten Wenders en Klein eerst even wat anders te gaan doen.

Waarmee houden twee zo in film geïnvolveerde mannen zich onledig, rondhangend in Hollywood? Films kijken en kletsen, veel kletsen; natuurlijk ook over de thema's waar de hedendaagse film vol mee zit. Zoals, niet in de laatste plaats, het geweld waarzonder bijna geen film meer gemaakt wordt. En je hoeft niet eens zo'n halfbakken filosoof als Wenders te zijn om al snel te komen op het geweld dat niet alleen in film zichtbaar is, maar 'overal om ons heen'.

Zo kwamen Kleine en Wenders op het idee van The End of Violence, waarvoor wel snel het schamele bedrag van vijf miljoen dollar gevonden kon worden. Een film waarin niet, zoals in de meeste films, geweld een middel is om een verhaal spanning te geven, maar het onderwerp zelf.

Om de variaties op het thema te integreren werd een aantal karakters bedacht die allemaal iets met geweld te maken hebben. Zo is er de filmproducent Mike Max (Bill Pullman) die stinkend rijk geworden is door geweldfilms en op zekere dag zelf slachtoffer van geweld wordt, nota bene op het monent dat zijn vrouw (Andie MacDowell) op het punt staat hem te verlaten.

Er is ook Ray Berin (Gabriel Byrne), een wetenschapper die vroeger bij NASA heeft gewerkt en nu een systeem beheert met camera's die de hele stad in de gaten houden, wat volgens de politie tot een sterke daling van geweldsdelicten zal leiden, omdat elke misdadiger op heterdaad betrapt kan worden. Het systeem faalt echter juist op het moment dat de filmproducent Mike Max ontvoerd is en dreigt te worden afgemaakt.

Niet duidelijk wordt hoe het mogelijk is dat Max kan ontsnappen, om onder te duiken in het gezin van een oude Mexicaanse tuinman en zich daar te bezinnen op zijn leven. Dit raadsel blijft merentijds hangen en geeft de film een thrillereffect met open ruimte voor nadenken. Dat is ook precies wat Wenders voor ogen staat.

Zo zijn er meer figuren die weinig met elkaar te maken hebben, behalve het thema geweld - als toepasser of slachtoffer, zoals Cat (aardig rolletje van Traci Lind), een mooie stuntvrouw die gewond werd tijdens de opnamen van een film van Max.

Wenders bouwt zijn film heel mooi op, vooral in zijn exposé over bewakingsdiensten en moderne communicatietechnieken die de persoonlijke relatie tussen mensen bijna geheel naar de achtergrond duwen. Sterker nog, zeker in het eerste deel is The End of Violence net zo'n 'lekkere' film als al die films waar Wenders een hekel aan beweert te hebben, ook al komen de echte momenten van geweld net niet in beeld. Halverwege echter (de film duurt 122 minuten) moeten al die karakters toch aan elkaar gebreid worden in een plot.

Dat wil niet goed lukken. In zijn poging om geweld niet als middel te gebruiken maar als onderwerp aan de orde te stellen, laat Wenders te veel merken dat het hem helemaal niet om die karakters gaat die hij heeft neergezet. De meeste worden nauwelijks uitgewerkt en allengs dringt zich de gedachte op dat Wenders zich niet voor hen interesseert, net zo min als voor de plot. En daarmee wordt The End of Violence een maximaal half gelukte en in elk geval onbevredigende film. Wat zo aardig begon, valt tenslotte als losse kruimels op de grond. Dus maar wachten op die sciencefiction-film. The Billion Dollar Hotel, een mooie titel.

Peter van Bueren

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden