In voltooidleven-debat trekken christelijke partijen nu op met SP, Willeke Alberti en Hugo Borst

Het voltooid leven-initiatief van VVD, PvdA en D66 krijgt in de aanloop naar de verkiezingen te maken met een politiek tegenoffensief. ChristenUnie, CDA en SP slaan de handen ineen in het pact 'Waardig ouder worden', waaraan ook diverse maatschappelijke organisaties en bekende Nederlanders hun naam verbinden. Met verbetering van de ouderenzorg hopen zij tegenwicht te bieden aan de pleidooien voor verruiming van de euthanasieregels voor mensen die der dagen zat zijn: het gaat er juist om te voorkomen dat mensen in die situatie komen.

Fractievoorzitters Segers (links, ChristenUnie) en Buma (midden, CDA) doen mee met het tegenoffensief.Beeld anp

Met het 'zilveren pact' met de SP, ouderenorganisatie KBO-PCOB en Omroep MAX onttrekken CU en CDA de tegenstand tegen het voltooidleven-debat aan de christelijke hoek. De SP is van oudsher terughoudend in het euthanasiedebat. Onder de ondertekenaars van het gezamenlijke manifest bevinden zich onder anderen sportpresentator Jack van Gelder, zangeres Willeke Alberti, weerman Reinier van den Berg, sportjournalist Hugo Borst en oud-commandant der strijdkrachten Peter van Uhm.

De partijen pleiten voor een samenleving waarin ouderen een volwaardige plaats hebben. Ze pleiten onder meer voor een speciale minister voor ouderenbeleid, voor 'acceptatie en herwaardering van ouderdom', het aantrekkelijker maken van vrijwilligerswerk en een offensief tegen eenzaamheid onder ouderen. In plaats van 'stervensbegeleiders' zouden er 'levensbegeleiders' moeten komen die ouderen kunnen helpen als zij hun leven niet meer als zinvol ervaren.

In een poging het offensief zo breed mogelijk te maken, beklemtonen de initiatiefnemers dat het niet primair gaat om oppositie tegen verruiming van de euthanasiewetgeving. Zij hopen vooral het debat daarover onnodig te maken door verbetering van de ouderenzorg.

'Er zijn momenteel verschillende voorstellen om hulp bij zelfdoding mogelijk te maken voor ouderen die het leven als 'voltooid' zien. Over de wenselijkheid hiervan verschillen de meningen en hoeven we het ook niet eens te worden. Maar we kunnen elkaar wel vinden in de constatering dat achter de term 'voltooid leven' leed schuil kan gaan, dat wij kunnen verzachten zodat de wil om te leven weer de overhand neemt. Te veel ouderen hebben het gevoel dat hun leven zinloos is geworden, dat ze niet meer van waarde kunnen zijn. Het is een gedachte die opkomt in een samenleving die ouderdom vaak onvoldoende waardeert. Die naar ouderenzorg kijkt als een kostenpost. En waarin er steeds minder tijd is om echt naar elkaar om te zien.'

Tekst gaat verder onder de podcast

Zie ook

Wanneer mogen euthanasie en hulp bij zelfdoding nu? Wanneer niet? En wat wil het kabinet daar precies aan veranderen? In deze video leggen we het uit.

Leeftijdsgrens

Het debat over stervenshulp bij voltooid leven kwam eind vorig jaar in een stroomversnelling. Nadat de coalitiepartijen VVD en PvdA het in het kabinet erover eens werden dat de grenzen moeten worden verruimd, nam D66 het initiatief over en diende meteen een wetsvoorstel in om het te regelen: ook wie niet ongeneeslijk ziek is maar wel 'klaar met leven' dient een beroep te kunnen doen op hulp bij het sterven. De leeftijdsgrens ligt in dat wetsvoorstel op 75 jaar. Een meerderheid in de Tweede Kamer, aangevoerd door VVD, PvdA, D66, GroenLinks en 50Plus, staat hier welwillend tegenover. Een minderheid van CDA, CU, SP en PVV reageert echter zeer afwijzend.

Naar verwachting zal het wetsvoorstel in de loop van 2017 worden behandeld. Het D66-Kamerlid Pia Dijkstra hoopt dat het debat meer ontspannen wordt doordat het nu via een initiatiefwet vanuit de Kamer wordt aangezwengeld. Eerder lieten CDA, SGP en CU al weten dat zij na de verkiezingen van maart niet zullen meedoen aan een kabinet dat een voltooidleven-wet maakt. Zij hopen een eventuele machtspositie in de kabinetsformatie uit te buiten om een blokkade op te werpen.

Dat wordt moeilijker als het initiatief niet vanuit het kabinet maar vanuit de Kamer komt. Individuele leden worden dan niet via een regeerakkoord aan een standpunt gebonden en kunnen gemakkelijker hun eigen lijn kiezen. 'Zij kunnen dan in overeenstemming met hun eigen geweten stemmen', hoopt Dijkstra. CU-leider Gert-Jan Segers riep de voorstanders vandaag opnieuw op voorlopig geen onomkeerbare stappen te zetten in dit debat.

Lees ook dit stuk uit Vonk terug:

In de discussie over voltooid leven is de keuze voor de dood een puur individualistische. Terwijl volgens Kees Kraaijeveld de belangrijkste vraag zou moeten zijn: hoe hoog is de relationele waarde van het leven?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden