In verzet tegen de Hinnikwijk

Door

De bewoners van It Paradyske zijn doorgaans nogal op zichzelf. Daarom zijn ze ook naar It Paradyske gekomen. Sommigen kwamen van ver, anderen fietsten al hun hele leven door het eeuwenoude buurtschapje tussen Kollum en Buitenpost. Allemaal werden ze getrokken door het rustige cultuurlandschap in het noorden van Friesland, beroemd om zijn 'coulissen', met opgeschoten elzensingels en omzoomde weiden. Voor druk sociaal verkeer moet je elders zijn.


Toen Joop van de Broek en zijn vrouw vijf jaar geleden vanuit de Randstad op Pardyske nummer 7 kwamen wonen en kennismaakten met buurman Wietze Reitsma van nummer 10 zei Reitsma dan ook aan het einde van een allervriendelijkst gesprek: 'Nou dan spreken we elkaar wel weer eens, over een jaar ofzo.'


Maar als er aanleiding toe is, zijn ze er voor elkaar, zeggen de bewoners aan de keukentafel van Machteld en Gerard Staats (nr. 8). 'Zoals dat hoort in een buurtschapje.' Toen Hendrik en Anne (6), de oudste bewoners van It Paradyske, vijftig jaar getrouwd waren bijvoorbeeld, huurden de anderen de fanfare in. 'Je hoorde de muziek al vanaf een afstand aankomen. Het werd steeds luider. Anne, die nu helaas is overleden, stond met de tranen in de ogen.' Of toen diezelfde Anne terugkwam na een lange periode in het ziekenhuis. Er hing een groot spandoek over de weg en iedereen stond haar op te wachten.


Nu is de reden dat de bewoners van It Paradyske elkaar opzoeken minder vrolijk: 'De Blauwe Doelgroep' bedreigt hun paradijsje. Tot een jaar geleden had nog niemand ooit van De Blauwe Doelgroep gehoord, maar inmiddels valt de term geregeld. Sieta Brouwer (nr. 12 ): 'Het zijn de rijke mensen van buiten Friesland die hier moeten komen wonen om hun geld uit te geven.' De term getuigt van een ambtelijke zakelijkheid die niet in hun oeroude landschapje past, vinden de bewoners.


Er zijn nog veel meer lelijke woorden die It Paradyske binnendringen. Schamperend bekijken de bewoners aan de keukentafel bij de familie Staats het plan waarmee 'de blauwe doelgroep' gelokt moet worden, de 'Pilot Landelijke Wooncluster Ranch Fryslân'. De toekomst van het landschap dat hen omringt wordt in een onbegrijpelijke grafiek gevat. Langs de horizontale as staat de tijd, verticaal de termen 'mens', 'consument' en 'object'. Daartussen klimt een pijl omhoog van 'community, service, experience' en uiteindelijk met stippellijn omzoomd het woord 'branding'.


Een jaar geleden hoorden de bewoners voor het eerst van 'Ranch Fryslân'. Een plan om de gefortuneerde paardenliefhebber naar Noord-Nederland te kijken. In It Paradyske zullen 34 'ranch estates' en 16 'ranch woningen' verrijzen, als het aan de wethouder ligt. Gerard: 'We kregen het te horen op het gemeentehuis.' Iedereen was uit het veld geslagen.


Hendrik Mulder (nr. 13) werd heel boos. 'Ik fok zelf paarden en zag dus direct dat dit een belachelijk plan was. De stukken land zijn veel te klein voor én een woning én een stal. Er blijft amper land over voor de paarden en het komt er compleet volgebouwd uit te zien. En dan hebben ze ook nog het lef om te zeggen dat het het landschap hier versterkt. Onzin.' Gerard: 'We hebben niets tegen paardenliefhebbers. Maar koop dan een van de vele boerderijen die hier te koop staan, en knap die op.'


Iedereen in het buurtschap zet zich inmiddels in voor De Goede Zaak, het verzet tegen de 'Hinnikwijk'. Wietze, oud schoolmeester en altijd al de wizzkid van het It Pardyske, heeft een website opgezet en een onlinepetitie geopend, 'inmiddels al meer dan vijfhonderd keer ondertekend'. Gerard, de gepensioneerde sociaal geriater, schrijft stukken die de bevolking van Kollum en Buitenpost achter het verzet moet krijgen. Dat doet hij zowel in het Nederlands als in het Fries. 'Toen ik 35 jaar geleden uit Amsterdam naar Friesland kwam heb ik Friese les genomen, zodat ik mijn patiënten in hun voertaal te woord kon staan.'


Hendrik, zelf CDA'er, is goed ingevoerd in de lokale politiek. 'Ik schaam mij ervoor dat een wethouder van mijn partij dit plan steunt.' Harry, de man van Sita, maakte een groot bord dat in de tuin pal tegenover het gemeentehuis staat. 'Blauwe Stad? Ranch Fryslân nee' , staat erop. Het is een verwijzing naar het mislukte project De Blauwe Stad in Groningen, dat ook rijke westerlingen naar het noorden moest trekken.


En dan is er Joop. Van het stel is hij eigenlijk de enige die tot de blauwe doelgroep behoort. Hij verhuisde pas recent naar It Paradyske nadat hij was gepensioneerd als ambtenaar bij het ministerie van Verkeer en Waterstaat. Doelgroep of niet, hij is een van de felste tegenstanders. Met behulp van de Wet Openbaarheid Bestuur probeert hij alle gegevens over het project boven water te takelen. Af en toe dwalen de gedachten van de toehoorders wat af als hij het bestuurlijk falen van de nauwgezet uiteen zet. 'Het is beroepsdeformatie', voegt hij eraan toe.


Vandaag is de stemming opgetogen. Gerard is net op het gemeentehuis geweest om de brieven in te zien die er naar de gemeenteraad van Kollumerland gestuurd zijn. '170 lagen er, waarvan 169 negatief over het plan.' En dan is er ook nog de brief van de voorzitter van de locale cultuurhistorische vereniging. Prachtig geschreven, zegt Gerard opgetogen. 'Daarin staat zoveel uitgelegd over de geschiedenis van It Paradyske en de waarde ervan voor het landschap.'


'Als dit gedoe voorbij is moeten we hem eens uitnodigen voor een lezing', zegt Machteld. 'En dan neem ik die fles whisky mee met een paard erop', zegt Joop.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden