President Nicolás Maduro viert zijn tweede termijn als president van Venezuela.

Nieuws

In Venezuela blijft voorlopig een straffe socialistische wind waaien

President Nicolás Maduro viert zijn tweede termijn als president van Venezuela. Beeld AFP

Nicolás Maduro heeft zich zondagavond als winnaar uitgeroepen van de zeer omstreden presidentsverkiezingen in Venezuela. 'Nooit eerder heeft een kandidaat 68 procent van de stemmen behaald', jubelde de socialist in zijn overwinningsspeech. 'Het is een historische triomf.'

In zijn rode overhemd sprak hij zondagavond vanaf het regeringspaleis de bevolking toe. 'Ik ga werken aan het economisch herstel', beloofde hij zonder erbij te vertellen hoe. 'Ik ga de maffia die ons kapot wil maken omverwerpen, en een einde maken aan de economische oorlog.' De aanwezigen zagen er afgepeigerd uit, hun gezichten ingevallen. 'Viva Maduro', klonk het lauwtjes. 

De stemmen worden geteld. Beeld AFP

Razendsnel bergafwaarts

Maduro volgde in 2013 zijn mentor Hugo Chávez op, en beloofde diens Bolivariaanse socialistische revolutie voort te zetten. Sindsdien ging het razendsnel bergafwaarts met het land. Hyperinflatie en extreme schaarste hebben het land in armoede gestort, honderdduizenden Venezolanen zijn op de vlucht gejaagd. De presidentsverkiezingen van zondag waren van meet af aan omstreden.

Henri Falcón, Maduro's belangrijkste tegenstander, riep nog voordat de uitslag bekend werd op tot nieuwe verkiezingen. Falcón sprak van 'ernstige onregelmatigheden'. Hij zei dat de verkiezingen geen enkele legitimiteit hebben en weigerde bij voorbaat de resultaten te accepteren. Een uur later kwam de kiesraad met de uitslag, Falcón kreeg volgens de officiële cijfers 21 procent van de stemmen.

De Rondetafel van Democratische Eenheid (MUD), de belangrijkste oppositiecoalitie heeft de verkiezingen geboycot omdat een deel van haar leiders in de gevangenis zit of door de regering is uitgesloten van deelname. De MUD hekelde ook het gebrek aan transparantie, het feit dat 4 miljoen Venezolanen in het buitenland niet konden stemmen, en de illegale inzet van overheidsgeld voor Maduro's campagne. Ze riep de bevolking daarom op thuis te blijven.

Muisstil in de stembureau's

De opkomst van de verkiezingen was volgens de officiële cijfers 48 procent, maar het was de hele dag muisstil in de stembureau's. Een schril contrast met de ellenlange rijen die zo kenmerkend zijn voor verkiezingen in Venezuela. 'Waarom zou ik gaan stemmen', zegt Augustina Ortiz, een 55-jarige vrouw in de hogere middenklasse buurt Chacao. 'Maduro is een dictator en deze verkiezingen zijn een farce.'

Ortiz heeft ook voor de MUD geen goed woord over. Ze is ernstig teleurgesteld in de coalitie, nadat ze vorig jaar net als tienduizenden andere Venezolanen maandenlang de straat op ging om te protesteren tegen Maduro. 'De MUD riep ons op te demonstreren', zegt ze. 'We hebben regen en koud getrotseerd, straten gebarricadeerd, nationale stakingen gehouden. We hebben alles gedaan wat ze wilden. Maar waar zijn ze nu?'

Ze krijgt bijval van een een man die staat mee te luisteren. 'We hadden door moeten gaan met demonstreren', aldus Agustin Riera (58). 'Maar de MUD wilde zo nodig de dialoog aangaan met de regering. Ze hebben de angel uit de protesten gehaald. En nu zijn ze allemaal naar het buitenland vertrokken.'

Het is een veelgehoord verwijt in de straten van Caracas. Nog maar heel weinig mensen geloven in Maduro, maar de MUD heeft het bij de meesten ook verbruid. 'Ze hebben ons in de steek gelaten', zegt Iraima Reyes (31). 'Vroeger vertrouwde ik de MUD, nu vertrouw ik niemand meer', zegt ze met een diepe zucht. 'We hebben een oppositie nodig die geloofwaardig is. 

Weinig uitdagers

Falcón wist ook al niet te overtuigen. Hij was tot 2008 onderdeel van de regering van Hugo Chávez, daarna sloot hij zich aan bij de MUD. Eerder dit jaar brak hij met de coalitie om deel te kunnen nemen aan de verkiezingen. Hij wordt door beide kampen als verrader beschouwd.

De sfeer in de stad is terneergeslagen. Niemand gelooft in de resultaten die de kiesraad heeft gepresenteerd, maar de hoop op verandering is grotendeels vervlogen. 'We moeten opnieuw de straat op gaan', zegt Augustina Ortiz. 'De middenklasse moet zich verenigen met de mensen uit de sloppenwijken. Samen kunnen we Maduro klein krijgen.' Maar dan dooft het vuur in haar ogen. 'Ik weet ook wel, dat gaat nooit gebeuren. Misschien kan ik beter proberen het land te verlaten.'

Maduro kreeg 5,8 miljoen stemmen (67 procent). Zijn belangrijkste tegenstander Falcón moest het met 1,8 miljoen stemmen (21 procent) doen. Alle voortekenen wezen al op een herverkiezing van het huidige staatshoofd, hoewel het olierijke land onder Maduro ten prooi is gevallen aan een enorme schaarste aan goederen en slechte economische omstandigheden. 

Ook de VS hebben verklaard de uitslag niet te zullen erkennen. Dat zei de onderminister van Buitenlandse Zaken John Sullivan nog voordat de uitslag bekend was gemaakt. De VS overwegen economische sancties tegen Venezuela op het gebied van olie. Maandag worden de verkiezingsuitslag en eventuele sancties besproken tijdens een vergadering van de G20 in de Argentijnse hoofdstad Buenos Aires.

Een stembureau in Caracas Beeld AP

Waarom hebben de Venezolanen toch weer voor Maduro gekozen? Het staatshoofd lokte zijn kiezers naar de stembus met voedselpakketten en feesttoelages, schrijft correspondent Marjolein van de Water in deze reportage.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden