Bellen met

‘In tegenstelling tot veel andere sceptici denk ik dat meer onderzoek naar ufo’s gerechtvaardigd is’

Al maanden werd uitgekeken naar een Amerikaanse rapport over unidentified aerial phenomena, beter bekend als ufo’s. Zijn we wat wijzer geworden over de bizar ogende beelden die al waren uitgelekt? Wetenschapsjournalist George van Hal legt uit.

Beeld uit de beroemde video van een ufo, gemaakt door het Amerikaanse leger. Beeld AFP
Beeld uit de beroemde video van een ufo, gemaakt door het Amerikaanse leger.Beeld AFP

Weten we dankzij het rapport meer over de vreemde verschijnselen in het Amerikaanse luchtruim?

‘De belangrijkste bevindingen zijn dat de onderzoekers 144 gevallen hebben bekeken, waarvan ze er maar één konden verklaren: dat bleek een ballon te zijn. In 18 gevallen gaat het om verschijnselen die gekke, onverklaarde bewegingen vertonen. Dat is relevant, want als je zoekt naar onbekende technologieën − of ze nou van de Chinezen of de Russen zijn of, zoals veel ufofans denken, van buitenaards leven − moeten ze iets kunnen dat een gewoon vliegtuig niet kan.

‘Sommige stipjes lijken scherpe bochten te maken met zulke grote versnellingen, dat een bemanning door de G-krachten tot moes geperst zou worden. Maar, zoals in het rapport staat: dit kan het resultaat zijn van fouten in de sensoren, grappenmakers of observatiefouten, en meer onderzoek is nodig.’

Klinkt niet alsof we veel wijzer zijn geworden.

‘Het rapport telt slechts negen kantjes. De hoop was dat er concrete ontmoetingen met ufo’s zouden worden beschreven, inclusief de feitelijke details. Sceptici hoopten meer te weten te komen over hoe de Amerikaanse overheid deze verschijnselen in de lucht onderzoekt en wanneer wordt besloten dat iets als ‘onverklaard’ de boeken in gaat. Dat staat er helaas allemaal niet in. Ook over de vier video’s die eerder via een lek naar buiten kwamen zijn we dus niets te weten gekomen.

‘Toch zijn er zowel bij de sceptici als ufo-gelovigen ook mensen enthousiast over dit onderzoek. Dit is het eerste rapport waarin het fenomeen serieus wordt genomen. En er staat ook nog eens in: misschien moeten we meer geld vrijmaken voor vervolgonderzoek, want dit is een potentiële bedreiging van de nationale veiligheid.’

Bekijk hier zelf de beroemde beelden, gemaakt door het Amerikaanse leger:

Wat denk jij: aliens?

‘Ik ben zelf sceptisch over het ufofenomeen, en al helemaal over de verklaring van buitenaards leven. Daar heb je echt wat meer bewijs voor nodig. Maar, in tegenstelling tot veel andere sceptici, denk ik wel dat meer onderzoek gerechtvaardigd is.

‘Al is het maar zodat een overheid zijn eigen systemen beter leert te begrijpen. Als er bijvoorbeeld gekke stipjes die vreemde bewegingen maken opduiken in de infraroodbeelden, terwijl dit in werkelijkheid niet gebeurt, is het goed om te weten waar ze vandaan komen. Ik zou, als ik de baas was van het leger en piloten had rondvliegen om het land veilig te houden, graag willen weten hoe mijn apparatuur precies werkt.

‘Maar ook als er casussen zouden zijn waarbij én de radar, én infrarood, én twee piloten iets raars waarnemen, zou ik toch maar eens gaan uitzoeken wat dat dan was. Ik vind dat veel mensen daar te makkelijk over doen, omdat er een zweem van gekheid om ufo’s hangt. Dat moet je niet tegenhouden om dit soort dingen kritisch te bekijken. Soms gebeurt er iets dat je niet verwacht, en dat hoeft helemaal niet met buitenaards leven te maken te hebben.’

Zijn er ook andere verklaringen voor de fenomenen dan fouten door apparatuur? Sommige ervaren gevechtspiloten zeggen zelf ook dat ze iets hebben gezien.

‘De drie beroemdste video’s die zijn gelekt, zijn geanalyseerd door debunkers als Mick West. Neem de video die Gofast heet, waarop iets razendsnel boven het water lijkt te scheren. Daarvan zegt West: het ligt er maar aan hoe hoog dit voorwerp boven het water zweeft. Corrigeer je voor de afstand, of voor de bewegingen van het vliegtuig zelf, dan hoeft het voorwerp niet zo snel te gaan als het lijkt.

‘Een ander filmpje, waarin iets dat stilstaat op zijn plaats lijkt te roteren, verklaart hij met de rotatie van de camera zelf, en de wijze waarop die is gemonteerd. Op dergelijke manieren kun je misschien zelfs alle achttien objecten die vreemd bewegen verklaren. Ik vind wel dat dat dan even moet gebeuren.

‘Piloten hebben inderdaad dingen waargenomen die ze niet konden verklaren. Dat is een van de argumenten van ufo-aanhangers: luister naar hen, dat zijn echt geen gekkies. Maar ook piloten kunnen fouten maken, en bijvoorbeeld verkeerd inschatten hoe ver weg iets staat. Sceptici wijzen vaak naar een onderzoek uit de jaren zeventig, waaruit bleek dat 80 procent van de ufomeldingen van piloten achteraf iets normaals waren.’

Waarom is er eigenlijk ineens zoveel aandacht voor ufo’s?

‘Een paar jaar geleden doken er weer meldingen op, waarvan de gelekte video’s de bekendste voorbeelden zijn. Die beelden, in combinatie met een groot verhaal van The New York Times over een geheim onderzoeksprogramma van de Amerikaanse overheid naar de verschijnselen, bracht de bal aan het rollen. Uit dat onderzoek kwam niet zoveel, maar de Amerikaanse Senaat vroeg een vervolgonderzoek aan. Daar is het huidige rapport het resultaat van.

Als er zo weinig in dit nieuwe rapport stond, is de Senaat dan wel tevreden?

‘Ik verwacht dat er een vervolgonderzoek komt. Maar de belangrijkste vraag is: weten ze geld vrij te maken? Of dat gebeurt, is een politieke beslissing.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden