INTERVIEW

'In tegenstelling tot anderen hebben Chinezen altijd een goede naam gehad'

Welke rol speelt afkomst in een leven in Nederland? Robert Vuijsje onderzoekt het in een reeks interviews. Horecamagnaat Won Yip (45) mist hier het Chinese arbeidsethos.

Robert Vuijsje
Horecamagnaat Won Yip. Beeld Robin de Puy
Horecamagnaat Won Yip.Beeld Robin de Puy

Zijn zus was het eerste Chinese meisje in Zeeland. 'Chinese jongens waren daar al eerder gesignaleerd, meisjes nog niet. Via Cuba kwamen mijn ouders als bootvluchtelingen naar Nederland. Toevallig kwam de boot aan in Rotterdam, anders hadden we ergens anders gewoond. Mijn ouders werkten eerst jaren illegaal in Chinese restaurants in Brabant, daarna begonnen ze in Zeeland voor zichzelf. Het was de tijd van de Chinese restaurants.'

In gesprek

Schrijver Robert Vuijsje (Alleen maar nette mensen, Beste vriend) gaat voor V in gesprek met bekende en minder bekende Nederlanders over de rol die afkomst speelt in hun leven. Hij spreekt nog met de Antilliaanse gangstarapper Hef Bundy en de Surinaamse tv-presentatrice Zarayda Groenhart.

Hoe was het in Zeeland?

'Mijn vader zei: wij zijn gasten in dit land, gedraag je daar ook naar. Ik kan me niet herinneren dat ik anders was. Een Chinees valt ook minder op dan bijvoorbeeld een donker getinte man. In tegenstelling tot anderen hebben Chinezen altijd een goede naam gehad. Wij liepen in de pas.'

We zitten in Majestic, een van Yips vijf horecabedrijven aan de Dam in Amsterdam. De andere heten Café Zwart, Europub, Yip Fellows en Players. Op twee huizenblokken beslaat zijn imperium alle horeca naast de Bijenkorf en hotel Krasnapolsky. In zijn zaken komt vrijwel uitsluitend 'internationaal publiek', zoals hij het zelf noemt. De prijzen liggen vrij hoog vergeleken bij de rest van de stad. 'Maar ik betaal ook de hoogste huur van Nederland. Minimaal het dubbele van andere horeca op pleinen in de grote steden.'

Is uw manier van zaken doen meer Nederlands of Chinees?

'Het neigt meer naar Chinees, denk ik. Meer gedreven.'

Nederlanders zijn lui?

'Dat is een verkeerde uitleg. Ik zou zeggen: sneller tevreden. Een Nederlander heeft een bepaalde doelstelling. Als die wordt bereikt, leunt hij achterover. Wij Chinezen zijn meer van de 24 uurseconomie. Een voorbeeld: je hebt een winkel en die doe je op zondag dicht. Heel Nederland begrijpt dat. Ik interpreteer het als arrogantie waarvoor je straf krijgt. Je betaalt huur voor 365 dagen en besluit om 52 dagen dicht te gaan, dan geef je al 15 procent weg. Het is hetzelfde als winkels met van die bordjes op de deur: van 12 tot 1 zijn we dicht voor de lunch. Dat zijn de winkels die nu grotendeels failliet zijn. Om dat te begrijpen heb je niet eens de Wet van Yip nodig.'

Won Yip

Won Yip (Nederland, 1969) kwam in 1990 naar Amsterdam. 'Eerst pachtte ik Café Zwart, daarna kocht ik het en toen is het balletje gaan rollen. Elk jaar hebben we een nieuwe zaak geopend, ook in het buitenland. Eind jaren negentig hadden we te veel expansie, we hebben gesaneerd en nu ligt onze focus op de Dam. Sinds 2008 ben ik aandeelhouder in veel concepten, in Engeland, Amerika en Azië. Het meest prominent is Sushi Samba London, een van de drukste restaurants ter wereld. Of ik een speciaal gevoel heb bij de Dam? Het is mijn wereld geworden, ik weet niet beter meer.'

Heeft u kinderen?

'Ja. Twee stiefkinderen. Ze wonen in Zeeland.'

Wanneer ziet u ze?

'Ik zie ze als het kan. Er gaan wel eens weken voorbij dat ik ze niet zie, dan slaap ik in mijn appartement op de Dam. Maar als ik thuis ben, neem ik ook echt de tijd voor ze. Dan ga ik niet golfen of op de fiets zitten of weet ik wat andere vaders allemaal doen. Golfen, de meest egoïstische sport die er bestaat - als je vrouw niet golft.

'Ze mogen kiezen uit alle opleidingen, ik zal het allemaal betalen. De afgelopen jaren klaagde mijn vrouw weleens over kennissen van ons: hij is wél vaak thuis. Dat zijn precies de mensen die nu failliet zijn, die vaders die zo gezellig vaak thuis waren.'

Voelt u zich verbonden met andere zogeheten allochtonen?

Het is even stil. 'Nee, niet echt.'

En met Hollanders?

'Mijn vader sliep met zijn paspoort in zijn pyjama. Letterlijk. Zodat hij het bij zich had als het huis in brand vloog. Hij was illegaal geweest, dat Nederlandse paspoort zag hij als zijn belangrijkste bezit. Ik heb dat gevoel steeds minder. Toen ik opgroeide was alles top geregeld in Nederland, dat verandert. Bestaan er over twintig jaar nog bejaardentehuizen of moet ik dan bij mijn kinderen in huis? Ik zou minder moeite hebben dan vroeger om naar een ander land te verhuizen.'

Ook naar China?

'Waarom niet?'

Is China beter geworden dan Nederland?

'Ja. In Nederland wonen 17 miljoen mensen, allemaal met een eigen mening. Dat is niet te besturen. In China wonen er 1,4 miljard, denk je dat die allemaal een eigen mening hebben? In China is het duidelijk, de regels staan in het Rode Boekje en die gelden voor iedereen. Moord? De doodstraf. Verkrachting? De doodstraf. Die duidelijkheid is nodig om zoveel mensen te besturen. In Nederland wordt alles te ingewikkeld gemaakt.

'Gediscrimineerd worden? Dat ken ik niet. Als ik bij een café wordt geweigerd en ze willen kennelijk mijn geld niet hebben, dan ga ik toch ergens anders heen? Ken je die Surinaamse jongen die in Arnhem werd afgewezen voor een stage bij een elektronicabedrijf omdat hij zwart was? Hij laat zijn hele leven daardoor beheersen. En wat krijgt hij ervoor terug? Bij een volgende sollicitatie googelen ze zijn naam en denken ze: deze man kan weleens lastig zijn. Ik zou hem niet aannemen in mijn bedrijf.'

Nederlands
'Als het Nederlands elftal speelt en met Koningsdag. Dan draag ik een oranje shirt.'

Chinees
'Als ik verantwoordelijkheid moet nemen, dat doen Chinezen meer dan Nederlanders.'

Eten
'Alles, als het maar met liefde is klaargemaakt. Sinds mijn 16de eet ik niet meer thuis, altijd buiten de deur.'

Muziek
'Ook alles. Vorige week was ik in Las Vegas. Eerst ging ik naar DJ Chuckie, daarna naar Rod Stewart en toen naar Calvin Harris. Ik vond het allemaal geweldig.'

Zwarte Piet
'Ik heb er moeite mee dat de overheid deze jarenlange discussie toelaat. De premier had een dringende oproep kunnen doen om de pieten ook andere kleuren te geven dan enkel zwart. Compromis en klaar.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden