In Syrië lijkt het regime nog te sterk voor verzet

DAMASCUS -'We willen alleen even controleren wie u bent', zegt de politiecommandant nadat de verslaggever van de Volkskrant samen met een Britse collega is gearresteerd in een koffiehuis. We worden drie kwartier vastgehouden op het bureau.


De commandant zegt dat de arrestatie een voorzorgsmaatregel is. 'Gezien de ontwikkelingen in de regio nemen we extra veiligheidsmaatregelen.' Het blijft vriendelijk. Een medewerker serveert kleine kopjes Arabische koffie.


Volgens de commandant zullen in Syrië nooit protesten plaatsvinden zoals in Tunesië of Egypte. Daarvoor is het karakter van de Syrische natie veel te bijzonder, vindt hij. 'De overtuigingen van onze president komen overeen met die van het volk. Iedereen hier houdt van de president.'


Ogenschijnlijk klopt dat met wat we eerder hebben beleefd. In een taxi klinkt uit de autoradio een ballade waarin de Syrische dictator Bashar al-Assad de hemel wordt ingeprezen. 'Oh Bashar, Allah groet je, jij zorgt zo goed voor het volk.'


Op de achterbank vertelt een lokale journalist zich niet te kunnen voorstellen dat mensen in Syrië de straat op zullen gaan om te protesteren tegen het regime. 'Protesten zoals in Tunesië en Egypte zijn hier ondenkbaar', zegt hij.


'Daarvoor is het regime te sterk. De mensen herinneren zich goed hoe hard de machthebbers eerdere pogingen tot verzet hebben neergeslagen.' De Syrische verslaggever kijkt met gefronste wenkbrauwen door de beslagen autoramen naar het natte asfalt. 'Als er wél protest komt, wordt het ontzettend bloedig, vrees ik. Het regime zal dan heel veel mensen oppakken en martelen, ook mensen die er niks mee te maken hebben.'


Syrische activisten hebben, in navolging van andere Arabische landen, op internetsite Facebook pagina's gemaakt waarin ze oproepen tot demonstraties. Syrische Revolutie 2011 heet een van de belangrijkste pagina's. De activisten eisen onder meer democratische hervormingen, betere levensomstandigheden en afschaffing van de noodtoestand. Volgens de activisten zouden de protesten deze vrijdag, na het middaggebed, beginnen.


Syrië is een van de repressiefste staten van de Arabische wereld. President Assad, die tien jaar geleden zijn vader opvolgde als leider, heeft de laatste jaren wel bescheiden economische liberaliseringen doorgevoerd. Maar politiek gezien houdt hij de teugels stevig in handen. Activisten en andere critici worden door het regime stelselmatig opgepakt en gemarteld.


Dat heel wat Syriërs de onderdrukking zat zijn, is te merken in een grote moskee in het westen van Damascus. Volgens de Facebook-activisten zullen de protesten bij deze moskee beginnen.


Over de menigte gelovigen hangt de muffe geur van natte kleding. De imam preekt over de noodzaak van hervormingen. Hij heeft het over de vrijheid van meningsuiting, de menselijke waardigheid en het recht op vreedzaam protest.


Na het gebed staat een 24-jarige tandarts zuchtend op. 'Deze imam moet gaan oppassen', zegt hij. 'Dit soort dingen kun je in Syrië niet zeggen.'


Of het tot protesten zal komen, is onzeker. President Assad speelt al jaren handig in op de etnische en religieuze verdeeldheid in zijn land. De president en zijn kliek behoren tot de alevitische minderheid, die 10 tot 15 procent van de bevolking vormt. De alevieten hebben een groot deel van de bureaucratie in handen en bezetten alle sleutelposities in het leger en de veiligheidsdiensten.


Volgens de actiepagina's op Facebook zouden de demonstranten deze middag van de moskee opmarcheren naar het parlement.


Maar bij de volksvertegenwoordiging blijft het rustig. En in de straten er omheen wemelt het van de 'stillen' van de Syrische staatsveiligheidsdienst.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden