In speciale Nederland-editie lift Elsevier mee met de hedendaagse verheerlijking van ons verleden

Wat is lezenswaardig deze week?

Wat is lezenswaardig deze week? Vandaag: Elsevier poogt in beeld te brengen wat typerend is voor Nederland.

In de special Nederland van Elsevier Weekblad staat 1948 van Kees van Kooten en Wim de Bie op de eerste plaats op de ranglijst van de beste liedjes. Logisch. Nostalgie is een van de voornaamste pijlers van de speciale editie.

Dus daar is de wind die om 't huis waait en de kachel die staat te snorren op vier. 'Wij waren heel erg arm en niemand hield van ons. Maar we hadden thee en nog geen tv. Maar wel radio en lange vingers.'

Een verstild ideaalbeeld, noemde Van Kooten het lied en dat is dit tijdschrift ook min of meer. De tijd is er rijp voor, met een toename van het aantal rechtse politici dat ons verleden prijst, of verheerlijkt, en erop aandringen dat de schooldag begint met het zingen van het Wilhelmus. Elsevier lift mee en heeft de tekst van het volledige Wilhelmus alvast afgedrukt. Wat iedere Nederlander moet weten over heden en verleden, is de aanprijzing op de cover.

Moet?

Volgens hoofdredacteur Arendo Joustra biedt de 'herontdekking van de nationale identiteit' alle ingrediënten om een zelfbewuste Nederlander te worden. 'Of je nu in Nederland bent geboren of in een ver land.' Voor het beeld op de cover werd een schilderij uit de Gouden Eeuw gebruikt, Het meisje met de parel van Vermeer.

Aan de andere kant: de beste roman is volgens Elsevier Max Havelaar van Multatuli. De roman is een felle aanklacht tegen iets wat nu hier en daar weer wordt opgehemeld, het kolonialisme en de 'uitbuiting van den inlanders.' Zo scheert het tijdschrift langs de pieken en dalen van de geschiedenis, trots op Nederland maar met een schuin oog naar de rottigheid en naarstig pogend in kaart te brengen wat typerend is voor Nederland.

De kwestie is gevoelig. In een stuk over lokaal en regionaal chauvinisme ('Fatsoenlijke vaderlandsliefde') verwoordt Gertjan van Schoonhoven het zo: 'Het uiten van nationalistische gevoelens is als eten met je handen. Het mag niet, maar soms mag het wel.'

Uit welke hoek de wind óók waait, demonstreert hoofdredacteur Joustra. Aan de hand van tien stellingen bewijst hij het Huis van Oranje eer. 'Twee hoeraatjes voor de monarchie', heeft royalist Joustra boven zijn stuk gezet.

Meer over