NIEUWSEconomische crisis

In slechtste scenario loopt werkloosheid op tot bijna 1 miljoen

De coronacrisis kost waarschijnlijk honderdduizenden Nederlanders hun baan en zet de economische vooruitgang jaren terug. Dat voorspelt De Nederlandsche Bank (DNB), die voor dit jaar alleen al rekent op de sterkste krimp van de werkgelegenheid sinds de jaren zeventig. Ook de huizenprijzen gaan komende jaren waarschijnlijk dalen.

Een nieuwe wijk in aanbouw in Leidsche Rijn. Huizenprijzen gaan komende jaren waarschijnlijk dalen als gevolg van de coronacrisis.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Veel kommer en kwel, dat is wat De Nederlandsche Bank voorspelt voor de economie. De werkloosheid zal volgend jaar oplopen tot 700 duizend of 7,3 procent van de beroepsbevolking. En als er een tweede coronagolf komt zal de werkloosheid oplopen tot dichtbij 1 miljoen mensen, of 9 procent. De huizenprijzen zullen vanaf volgend jaar ook gaan dalen: met 2,1 procent in 2021 en 3,7 procent in 2022.

De economie zal dit jaar met 6,4 procent krimpen, waardoor het bruto binnenlands product (bbp) zal dalen naar het niveau van 2015. Corona werpt daarmee de economie, gerekend in bbp per persoon, vijf jaar terug. De stijging van de werkloosheid zal dit jaar het hoogste zijn sinds de oliecrisis van de jaren zeventig. Ook andere prognoses zijn uitermate somber: de consumptie krimpt met 7,6 procent, de investeringen met 13,9 procent en de export met 10,9 procent.

Lonen

Die verslechteringen zullen ook invloed hebben op de lonen. Verbeteringen zullen de komende jaren heel beperkt zijn, terwijl juist begin dit jaar nog optimisme bestond dat de werknemers eindelijk een keer in de gestegen welvaart zouden gaan meedelen. Op een persconferentie zei DNB-directeur financiële stabiliteit, Olaf Sleijpen, dat ook rekening moet worden gehouden met een snel oplopend tekort op de overheidsbegroting. In het basisscenario komt het overheidstekort uit op 6,4 procent en in het slechtste scenario 10,2 procent. ‘Maar die klap kan Nederland nog wel aan, omdat de overheid er financieel gezien goed voor stond.’ Sleijpen heeft sowieso de indruk dat het kabinet met zijn steunpakketten en contactbeperkende maatregelen economisch gezien de goede weg is ingeslagen.

Toch houdt de centrale bank nog een grote slag om de arm. Het precieze verloop van de pandemie is lastig in te schatten, zodat DNB ook een zwaarder en milder scenario heeft uitgewerkt, met een krimp van respectievelijk 11,8 procent en 3,4 procent dit jaar.

Woningmarkt

De directe impact van de virusuitbraak op de woningmarkt blijft volgens DNB beperkt, maar aan een lichte prijsdaling valt waarschijnlijk toch niet te ontkomen als gevolg van de stijgende werkloosheid en loonstagnatie. Sleijpen zei dat de prijsval op de huizenmarkt ‘nog vrij bescheiden’ -van omvang is vergeleken met de nasleep van de kredietcrisis, toen de prijzen in totaal met bijna 20 procent daalden. ‘Het aanbodprobleem op de markt is niet verdwenen. Het is daarom van belang dat meer nieuwbouwwoningen worden bijgebouwd. Dat zou tevens de economie wat extra kunnen stimuleren.’ Ook verduurzaming en vergroening moeten niet op de lange baan worden geschoven, maar naar voren worden gehaald, gezien de lage energieprijzen en de lage rente.

De Wereldbank sprak maandag van de diepste recessie sinds de Tweede Wereldoorlog. Opkomende economieën en ontwikkelingslanden maken als groep waarschijnlijk hun eerste economische krimpjaar in zeker zes decennia door. De organisatie uit Washington schat dat de wereldeconomie dit jaar met 5,2 procent krimpt. Voor de eurozone rekenen de economen op een min van 9,1 procent. De nieuwe ramingen stemmen de instelling dan ook somber. Wereldbank-vicepresident Ceyla Pazarbaşıoğlu spreekt van een ‘zeer ontnuchterende prognose’.

Lees ook:

De gevolgen voor werkloosheid en opdrachten voor zzp’ers door de coronacrisis verschillen sterk per regio, blijkt uit cijfers van het UWV en een analyse van de VolkskrantMet name in Groot-Amsterdam en Zuid-Oost Nederland vallen harde klappen.

Door de coronacrisis steken Europese landen – ook Nederland – zich diep in de schulden. Hoe komen ze daar straks weer uit? De economen Bas Jacobs en Roel Beetsma, tegenpolen vaak, zijn het op sommige punten verrassend eens. ‘We moeten niet te snel denken dat een bedrijf, zoals KLM, onmisbaar is.’

Van de taxichauffeurs die rijden via een app verwacht 76 procent binnen een jaar te stoppen met werken, bleek donderdag uit een enquête van FNV. Ze zijn niet de enige platformwerkers die lijden onder de coronacrisis. ‘Met de huur loop ik nu twee maanden achter.’

Wat doet de coronacrisis met de huizenmarkt? Vermoedelijk niet veel, denkt Peter Boelhouwer, hoogleraar woningmarkt. Het tekort aan woningen is veel te groot. De komst van een minister van Woningbouw en Openbare Ruimte met veel geld en veel verantwoordelijkheid is zeer wenselijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden