REPORTAGEBasisschool ‘t Talent

In Schijndel gaan leerlingen weer naar school: ‘De juf is de juf en mijn papa is… mijn papa’

Drie kinderen per klas. Het kan best, zeggen ze bij basisschool 't Talent in Schijndel.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Ze komen maar anderhalf uur in de twee dagen, maar ze komen. De kinderen van de Schijndelse basisschool ‘t Talent hebben weer les. Op ruim 1,5 meter van elkaar. Leerkrachten zijn blij ze weer, al is het maar even, ‘in het echt’ te zien. Al zijn er natuurlijk ook bedenkingen. 

Een fantastisch gevoel. Dat overviel Martin van Meurs toen hij voor het eerst weer kinderstemmen uit zijn klaslokalen hoorde schallen. Hij weet nog goed hoe dat ging, op woensdag 8 april. ‘Het was spannend’, vertelt de jonge locatieleider van basisschool ’t Talent in Schijndel.

Spannend voor de kinderen, die eindelijk weer hun juf of meester in het echt konden zien. Wennen ook voor de leraren die hun leerlingen wekenlang alleen via een soms haperende internetverbinding op hun laptop voorbij hadden zien komen. ‘De eerste keer hebben we de kinderen vooral laten vertellen hoe het met ze gaat. Ze waren er natuurlijk vol van dat ze weer naar school konden.’

Flarden van lessen in rekenen en taal waaien ook vandaag door het schoolgebouw. Meester Theo van Veghel vraagt de leerlingen van groep 5/6 in welke getallen je het cijfer 38 kunt splitsen. In groep 3/4 vertellen de kinderen aan juf Susan van Kemenade wanneer ze voor het laatst iets aardigs voor een ander hebben gedaan. Op tafel liggen de vakantiepakketten, waarmee de kinderen de twee weken lange meivakantie moeten doorkomen.

Als je je hoofd niet om een van de openstaande deuren steekt, valt het niet eens op. Dat in de klassen niet de gebruikelijke vijftien of twintig kinderen zitten, maar drie – op ruim 1,5 meter van elkaar. Na anderhalf uur les is hun dag op school voorbij en gaan ze via de achterdeur naar huis. Intussen worden hun tafels en stoelen gedesinfecteerd, waarna de volgende drie via de voordeur binnenkomen.

In het echt

Elke leerkracht geeft drie blokken per dag en ziet daarmee elk kind om de dag weer in het echt. Al zijn er uitzonderingen in de te grote groepen: de leerlingen die daar het best scoren, blijven de lessen noodgedwongen thuis volgen. De niveauverschillen kunnen groot zijn op ’t Talent, een school die behalve speciaal basisonderwijs de laatste jaren ook regulier onderwijs biedt.

Het elkaar weer kunnen zien, het op school kunnen zijn, is volgens Van Meurs essentieel voor de ontwikkeling van een kind. Kinderen begrijpen de lesstof ook vaak beter als de juf of meester die uitlegt, en niet hun vader of moeder. Een van de leerlingen was er al snel uit met het thuisonderwijs, vertelt Van Meurs. ‘Die zei: de juf is de juf en mijn papa is… mijn papa.’

Maatwerk

Dinsdag maakt het kabinet bekend of, en zo ja hoe, het onderwijs na de meivakantie weer kan worden opgestart. Zou de ‘Schijndelse methode’ ook op een school met vierhonderd leerlingen kunnen werken, in plaats van de negentig die ‘t Talent heeft? ‘Het blijft maatwerk en wat wij doen, kan misschien niet overal’, zegt Van Meurs. ‘Maar ik zou andere scholen zeker aanraden om het te proberen.’

Het was Van Veghel, een oudgediende, die met zijn hartekreet de aanzet gaf tot het experiment. Kon een kleinschalige basisschool als ’t Talent met slechts vijf groepen niet alles op alles zetten om zo veel mogelijk leerlingen naar school te halen? Open was de school toch al vanwege de noodopvang, waar steeds meer ouders met een vitaal beroep de laatste weken hun kind naartoe brachten.

Ook hier is handen wassen essentieel.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Niet alle collega’s waren meteen om, kijkt Van Meurs terug. Sommige leraren legden uit dat ze geen risico’s willen lopen omdat ze bijvoorbeeld hun ouders nog verzorgen. De voorstanders wezen erop dat het volgen van de RIVM-richtlijnen – de 1,5 meter afstand, het handen wassen, het zo veel mogelijk vermijden van contact met de kinderen – niet hoeft te betekenen dat je helemaal geen les meer kunt geven.

Naast een kerkhof

‘Dat leraren bezorgd waren, snap ik heel goed’, zegt bestuurder Annemieke Pepping van Skopos, de koepel waar ’t Talent en zes andere scholen uit Schijndel onder vallen. ‘Schijndel is hard geraakt door het coronavirus. Ons kantoor grenst aan een kerkhof, het is daar nog nooit zo druk geweest als de laatste weken. Je kunt niet oordelen over emoties, maar je kunt wel op zoek gaan naar nieuwe kansen en mogelijkheden die deze crisis te bieden heeft.’

Van Meurs: ‘Je kunt twee dingen doen: de deur dichtgooien, of kijken wat er wel kan.’

Het ministerie van Onderwijs houdt zich volgens Pepping op de vlakte over het initiatief. ‘Maar ze controleren natuurlijk wel of wat wij doen binnen de kaders van de inspectie valt.’ De onderwijsinspectie is volgens haar, net als de wethouder en de burgemeester vooraf op de hoogte gebracht van hoe 't Talent weer fysiek les wilde geven.

En de ouders? Die reageerden overwegend positief – de wens om weer open te gaan komt volgens Van Meurs ook bij hen vandaan. ‘Vijf à zes’ zagen het niet zitten om hun kind al naar school te laten gaan, voordat duidelijk is hoe besmettelijk kinderen zijn.

Best intensief

Die kinderen zijn dan wel verplicht thuis de les te volgen via een videoverbinding. Want lummelen is er, nu ze weer op school zijn, niet bij. ‘In anderhalf uur wil je de stof van de afgelopen twee dagen aanbieden, dat is best intensief.’

Hogere wiskunde vindt Van Meurs het niet wat zijn school heeft bedacht. Toch kreeg hij stapels mails binnen, ook omdat zo’n beetje alle landelijke media op school kwamen kijken. ‘Een schooladviseur vroeg me hoe je met kleuters die anderhalve meter afstand in acht kunt nemen. Maar dat weet ik ook niet, groep 1-2 hebben we bewust buiten dit experiment gelaten. We zijn net zo benieuwd als alle andere scholen of het kabinet daar dinsdag al iets over zegt.’

Lees ook:

Van alle kanten nog veel bezwaren tegen les op de anderhalve meter
Het kabinet lijkt het onderwijs weer langzaam op te willen starten. Dat wordt een ingewikkelde evenwichtsoefening. Veel schoolleiders, docenten en ouders worstelen met de risico’s en de praktische haalbaarheid.

Een onaf onderzoek, bezorgde leraren en leerlingen die kwijt zijn
Kunnen de scholen na de meivakantie weer voorzichtig open? Aanvankelijk stelde minister Slob dat de uitkomsten van een RIVM-onderzoek cruciaal zouden zijn bij de beslissing. Alleen: dat onderzoek is nog niet af.

Een groot deel van de leraren maakt zich grote zorgen over de risico’s, mochten de scholen straks weer opengaan. Dit blijkt uit een enquête van de Algemene Onderwijsbond.

Sinds het uitbreken van de coronacrisis zijn scholen het contact verloren met circa 5.000 leerlingen. De kinderen zijn onbereikbaar voor onderwijs op afstand. Het gaat bijvoorbeeld om kinderen wier ouders slecht Nederlands spreken en kinderen van arbeidsmigranten die zijn teruggekeerd naar hun vaderland. Lees hier de reportage over basisschool De Buikslotermeer in Amsterdam-Noord. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden