In politiek Den Haag schrijven lobbyisten constant mee

Dat lobbyisten meeschrijven aan Kamervragen, moties, amendementen, spreekteksten of toelichtingen bij wetsvoorstellen is zeer gebruikelijk. Ook tijdens Kamerdebatten sturen ze bij of suggereren vragen, met sms- of Whatsapp-berichten. In de zoektocht naar invloed van lobbyisten stuitte de Volkskrant op een reeks voorbeelden van die praktijk.

De klimaatwet van Jesse Klaver en Diederik Samson is een kopie van een voorstel van Milieudefensie Beeld Freek van den Bergh

De ophef op het Binnenhof was groot toen vorige maand via NRC Handelsblad bekend werd dat het ministerie van Financiën tekstsuggesties had overgenomen van de ING bij een toelichting op de wet op coco-obligaties. De Kamer eiste een debat en stelde bijna tweehonderd vragen over de kwestie. Zowel ING-topman Ralph Hamers als minister Dijsselbloem reageerde verbaasd: het is heel normaal dat de sector expertise deelt, heet het dan.

Lobbyisten in Den Haag beamen dat. 'Er wordt veel meegedacht en -geschreven, ook aan de parlementaire kant', zegt Peter van Keulen, directeur van lobbykantoor Public Matters. Politici die verbaasd reageren op het nieuws dat de bank ING meeschreef aan een wettekst, zijn naïef, dom of doen alsof ze niet weten hoe het gaat. 'Het is schering en inslag', zegt SP-parlementariër Ronald van Raak. 'De stolp werd even een stukje opgetild. De opwinding ontstaat omdat die werkelijkheid niet deugt.' Van Raak verklaarde zijn werkkamer overigens tot lobbyvrije ruimte.

Kunst van een goede lobby

Wat is lobbyen eigenlijk en wat doen lobbyisten precies in de Haagse wandelgangen? Lees het hier.

Eind aan vrijblijvendheid milieubeleid

Neem de klimaatwet die Diederik Samsom (PvdA) en Jesse Klaver (GroenLinks) eind vorige maand lanceerden. Met meetbare doelstellingen en een jaarlijkse klimaatbegroting willen ze een eind maken aan de vrijblijvendheid van milieubeleid. 'Soms moet je lang wachten op je campagnesucces', tweette Ike Teuling, campagneleider van Milieudefensie. 'In 2008 voerden wij campagne voor een klimaatwet. Nu dienen PvdA en GroenLinks hem in.' Inderdaad: de tekst is, op enkele passages na, een kopie van het voorstel van Milieudefensie van zeven jaar eerder.

'Moties en amendementen schrijven hoort bij het dagelijks werk als lobbyist', zegt Coen Sleddering, die al sinds 1981 in het vak zit en momenteel voor de vereniging voor fysiotherapeuten werkt. 'Ik weet welke woorden je moet gebruiken, naar welke stukken je moet verwijzen. Het is uiteraard de verantwoordelijkheid van een Kamerlid te kijken of hij op deze manier geholpen wil worden en de vragen of amendementen ook worden ingediend.' De ruimte voor lobbyisten ontstaat mede doordat de ondersteuning die Kamerleden van medewerkers krijgen beperkt is.

Als verschillende partijen ingaan op suggesties die ze van dezelfde lobbyist krijgen ingestoken, kan dat leiden tot ongemakkelijke situaties. Zo kwamen VVD, D66 en CDA eind maart onafhankelijk van elkaar met hetzelfde voorstel: een ov-chipkaart voor toeristen die bij alle vervoerders te gebruiken is. Een paar weken eerder was het Nederlandse Bureau voor Toerisme en Congressen (NBTC) bij alle partijen op bezoek geweest. Een van de onderwerpen op de agenda: de klachten van toeristen die niet weten hoe ze kaartjes voor het openbaar vervoer moeten aanschaffen. Zowel Agnes Mulder (CDA) als Erik Ziengs (VVD) had meer informatie gevraagd over die problemen. 'Er moet gestreefd worden naar een makkelijk aan te schaffen één- of meerdaags (nationaal) ov-ticket', schreef NBTC. Precies het idee dat beide partijen in het debat voorstelden.

Diederik Samsom (PvdA)(R) en Jesse Klaver (GroenLinks). Beeld anp
Jaco Geurts, Tweede Kamerlid voor het CDA. Beeld anp

Keuringsdiensten samenvoegen

Een ander voorbeeld: de motie die de Kamerleden Jaco Geurts (CDA) en Gerard Schouw (D66) vorig jaar september indienden om de plantaardige keuringsdiensten niet samen te voegen, zoals de regeringspartijen wilden. 'De meeste ingrediënten voor die motie werden aangedragen door de keuringsdiensten', vertelt Frans van Drimmelen. Zijn lobbykantoor Dröge en Van Drimmelen adviseerde de keuringdiensten in de kwestie.

De Volkskrant onderzoekt dit najaar de invloed van lobbyisten in politiek Den Haag en doet daarvan vanaf vandaag verslag. Maken lobbyisten de dienst uit? Wie zijn het en hoe gaan ze te werk? Hoe kijken ze naar zichzelf? Via volkskrant.nl kunnen lezers meedenken en vragen stellen. De PvdA-Kamerleden Lea Bouwmeester en Astrid Oosenbrug komen volgende week met een initiatiefvoorstel dat het lobbyen aan banden moet leggen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden