In Paraguay herrijzen de doden

De regeringspartij heeft alle middelen ingezet in de hoop de verkiezingen te winnen. ‘Ook de doden stemmen Colorado.’..

‘Nadat ik zelf gestemd heb, ga ik snel naar het stemlokaal in een school in de stad Fernando de la Mora. Daar gaat volgens het kiesregister mijn vader stemmen. Ik verheug mij erg op de ontmoeting. Ik heb hem lang niet gezien. Mijn vader is overleden in 2001.’

In een ingezonden brief in de conservatieve krant ABC ironiseerde een vrouw enkele dagen geleden de gebruikelijke manipulaties bij verkiezingen in Paraguay. De Colorado Partij, die al meer dan zestig jaar de dienst uitmaakt in het Zuid-Amerikaanse land, heeft altijd alle middelen gebruikt om de uitslag naar haar hand te zetten. Daartoe behoort ook het laten stemmen van overledenen. Elke vijf jaar verandert Paraguay in een magisch-realistisch land waar de doden massaal herrijzen om naar de stembus te gaan.

De namen van duizenden allang overleden mensen figureren in het officiële kiesregister en hun identiteitsnummer wordt misbruikt als valse stem. Volgens de oppositie komen er zelfs mensen in voor die nog hebben meegevochten in de Oorlog van de Triple Alianza (1865-1870). ‘In Paraguay hebben de doden altijd op de Colorado Partij gestemd’, zegt Pedro Fadul, zakenman en (kansloze) presidentskandidaat voor de partij Geliefd Vaderland. ‘Hier stemt zelfs Donald Duck Colorado.’

De verkiezingen van zondag zijn een duel tussen een vrouw en een ex-bisschop. De vrouw is Blanca Ovelar, een onderwijzeres die carrière maakte in de Colorado Partij en door de vertrekkend president Nicanor Duarte werd aangewezen als zijn opvolger. Haar opponent is Fernando Lugo, die na een leven lang actief te zijn geweest in de katholieke kerk, twee jaar geleden ontslag nam als bisschop. In verbazingwekkend korte tijd wist hij vrijwel de hele oppositie achter zich te verenigen in de Patriottische Alliantie voor de Verandering, met als eerste doel een einde te maken aan de eeuwige macht van de Colorado Partij.

‘We gaan winnen’, zegt Ricardo Canese, ‘mits we de fraude weten te beperken. Dat is ons grootste probleem, want we weten dat zij experts zijn op dit vlak.’ Canese is ex-voorzitter van de gemeenteraad van de hoofdstad Asunción en woordvoerder van Tekojoja (Gelijkheid), een linkse beweging die de motor is achter de Alliantie van Lugo. De ‘vuile’ campagne tegen Lugo is voor Canese een bewijs dat de Colorados weten dat hun bolwerk wankelt.

In Asunción hangen affiches waarop de ex-bisschop is afgebeeld als de duivel. ‘U kiest’, staat eronder, maar het nummer van zijn lijst is dat van de antichrist: 666. Elders rijd je onder spandoeken door met ‘De paus accepteert hem niet. Accepteer jij hem ook niet. Stem niet op hem.’

De verhalen over fraude en manipulatie zijn niet uit de lucht gegrepen. In het noorden van het land zijn op last van de rechter 3500 stembiljetten, waarop al een kruisje stond bij de naam van Blanca Ovelar, verbrand. Duizenden mensen die in Asunción wonen, moesten ineens in afgelegen plaatsen in het binnenland stemmen. Ronselaars kopen identiteitskaarten op en in arme wijken wordt voedsel geruild voor stemmen.

De Alliantie zal de eerste voorlopige uitslagen niet erkennen, omdat zij vreest dat die gemanipuleerd zal zijn. Dictator Alfredo Stroessner (1954-1989) liet zijn Colorado Partij elke vijf jaar verkiezingen organiseren die hij dan met een procent of 95 won. Maar ook na het afzetten van Stroessner is frauderen vast gebruik gebleven.

De derde plaats op de kandidatenlijst voor de Senaat is senator Juan Carlos Galaverna. Hij vertelde eerder dit jaar op de radio hoe hij liet frauderen bij de presidentsverkiezingen in 1993, waardoor Juan Wasmosy president werd en Luis María Argaña verloor.

De laatste werd in 1998 vicepresident. Een jaar later werd hij vermoord. President Luis Cubas, net een half jaar aan de macht, moest aftreden. Hij zou de moord hebben georganiseerd, maar is nooit vervolgd. Zijn opvolger González Macchi kreeg tien jaar cel wegens corruptie, maar werd in hoger beroep vrijgesproken. Ook de rechterlijke macht in Paraguay is de Partido Colorado.

De corruptie van de autoriteiten is legendarisch. De Argentijnse buren noemen Paraguay ‘het zwarte gat’ van de regio. ‘Iedereen kent het verhaal van het krediet van 400 miljoen dollar van Taiwan voor bestrating en bruggen’, zegt presidentskandidaat generaal Oviedo. ‘De Rekenkamer kan bestrating noch bruggen vinden.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden