In onze nieuwe koning zit een groot verhaal

Het beeld moet het verhaal vertellen, vindt de eindredacteur van het jaaroverzicht. Daarom kan het bijna zonder voice-overs.

'De kracht van het jaaroverzicht zit hem erin dat mensen aan het eind van het jaar de behoefte hebben om te reflecteren. Natuurlijk op hun eigen leven, maar parallel daaraan ook op wat er in de rest van de wereld is gebeurd. Daarom is het zo belangrijk dat het jaaroverzicht tussen Kerst en Oud en Nieuw wordt uitgezonden. We hebben het ook wel eens uitgezonden in de tweede week van december. Nou, toen zat er dus nog niemand op te wachten.


'In iets bredere zin is het jaaroverzicht ook een vorm van geschiedschrijving. In die context is het belangrijk dat er al zo lang jaaroverzichten zijn. Zo kun je de geschiedenis bekijken door de ogen van toen.


'Sinds 2005 ben ik eindredacteur van het NOS jaaroverzicht. Tot die tijd had het jaaroverzicht nogal verschillende vormen. We hebben in 2009 een dvd-box uitgebracht met alle jaaroverzichten, waarin je dat duidelijk terugziet. Het heeft de vorm van een studiopresentatie gehad, waarbij het jaar werd besproken met gasten die in het nieuws waren geweest. Andere jaren kwamen verslaggevers in de studio over hun ervaringen vertellen. Nico Haasbroek heeft het zelfs eens met een treinreis als format gedaan. Die is van Pristina naar Holland Spoor gereisd en besprak het nieuws met gasten in de trein.


'Dat zijn allemaal invalshoeken die hartstikke legitiem zijn, maar die wat mij betreft beter passen bij programma's als EenVandaag of Nieuwsuur. Daar is meer ruimte voor analyse. Bij het Journaal en het jaaroverzicht zitten we vooral boven op het nieuws.


'Toen ik het jaaroverzicht ging doen, heb ik gekozen voor een heel duidelijk uitgangspunt: het beeld moet het verhaal vertellen. Als NOS beschikken we over al het nieuwsbeeld dat is gebruikt door het jaar heen. Dat is een goudmijn. Daar moet je zo min mogelijk aan toevoegen. Het is geen beschouwing, maar een overzicht.


'Voor de verschuiving naar beeld heb ik veel gepleit. Niet alles hoeft nog een keer te worden toegelicht. Daarom werken we de laatste jaren haast zonder voice-overs. De presentator introduceert onderwerpen, maar daar blijft het grotendeels bij. De muziek is natuurlijk wel erg belangrijk. Die wordt speciaal voor ons programma gecomponeerd.


'Soms is er een rode draad in een nieuwsjaar, maar die bedenken we nooit van te voren. Dan ontstaat het gevaar dat je heel kunstmatig het nieuws in een thema gaat knellen.


'Het nieuws dicteert wat er in het jaaroverzicht voorkomt. Het jaaroverzicht heeft als doel een totaaloverzicht van het nieuws te geven. Ik begin elk jaar in augustus met lijstjes van wat er in het nieuws is geweest. Dan zit ik te turven en ontstaan er vanzelf groslijsten met onderwerpen. Bij collega's van deelredacties toets ik mijn bevindingen. Veel onderwerpen komen uiteindelijk kort langs. Ongeveer tien onderwerpen zijn echt groot, die krijgen 3 tot 4 minuten in de uitzending.


'In onze nieuwe koning zit bijvoorbeeld een groot verhaal. De oorlog in Syrië, dat is het hele jaar zo dominant geweest, dat wordt een fors onderwerp. In Den Haag zit ook weer een verhaal, maar niet zo groot als anders. Dat was toch vooral een voortdurend gevecht van het kabinet om op allerlei manieren aan meerderheden te komen. Vorig jaar was het zo'n heftig politiek jaar dat we er zelfs een apart overzicht voor hebben gemaakt. Daarmee vergeleken was 2013 overzichtelijk.


'Over Egypte is flink gediscussieerd op de redactie. Het moet toch ook een goede afwisseling zijn tussen zwaardere en lichtere onderwerpen, tussen binnenland en buitenland. Uiteindelijk zijn onze keuzes natuurlijk arbitrair. Er sneuvelt altijd wel iets. Misschien blijkt over tien jaar dat we er in 2013 helemaal naast zaten met onze selectie.'


CV

1951 Geboortejaar


1974-1984 redacteur jeugdtijdschrift Taptoe


1984-1988 redacteur NOS Jeugdjournaal


1988-1998 chef/eindredacteur NOS Jeugdjournaal


1998-nu eindredacteur NOS Journaal


2005-nu eindredacteur Jaaroverzicht NOS-Journaal

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden