ReportageDebat maatregelen corona

In ‘ongekende nationale crisis’ schippert Kamer tussen eensgezindheid en zware verwijten

De uitbraak van het coronavirus is volgens nagenoeg de gehele Tweede Kamer ‘een nationale crisis’ die vraagt om eensgezindheid. Tegelijkertijd klinkt er bittere kritiek op de ‘vrijblijvende aanpak’ van het kabinet tot dusver. ‘Je kunt bijna niet overreageren.’

Minister Bruno Bruins voor Medische Zorg (VVD) in gesprek met PvdA-Kamerleden Lodewijk Asscher en Lilianne Ploumen donderdag voor aanvang van het debat over het coronavirus.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Premier Mark Rutte bleef donderdag tijdens het tweede Kamerdebat over de aanpak van het coronavirus een beroep doen op saamhorigheid: ‘We moeten het met z’n allen doen als we deze strijd willen winnen, we moeten het met zeventien miljoen mensen doen.’ 

Zeker Geert Wilders had amper een boodschap aan die oproep. De PVV-leider verweet het kabinet ‘kostbare tijd’ te hebben verspeeld door onderschatting van het coronavirus. Te lang is volgens Wilders gedacht dat het risico in Nederland klein was. ‘Minister Bruno Bruins voor Medische Zorg zat er faliekant naast. Wat een geblunder. Nu zitten we met de gebakken peren.’

De maatregelen die het kabinet donderdag aankondigde – zoveel mogelijk thuiswerken, grote evenementen annuleren, mensen met koorts en (neus)verkoudheid binnen laten blijven en sociale contacten van ouderen en kwetsbare groepen terugschroeven – zijn volgens de PVV’er ‘te weinig en te laat’. ‘Dit coronavirus gaat ons nu tot het uiterste drijven. Het is een ramp waar we allemaal mee te maken krijgen.’ 

Striemende verwijten

Andere partijen benadrukten weliswaar dat het ‘geen tijd is voor politieke spelletjes als er mensenlevens op het spel staan’ en dat ‘we elkaar in tijd van nood moeten vasthouden’, maar die plechtige woorden werden dan toch al weer snel gevolgd door soms striemende verwijten richting het kabinet.

‘We hebben het gevoel dat we steeds net te laat komen', aldus GroenLinks-leider Jesse Klaver. ‘Ik zeg tegen het kabinet: neem besluiten, dit is geen tijd om te polderen, je kunt nu bijna niet overreageren.’ Volgens 50Plus-voorman Henk Krol heeft Nederland ‘achter de feiten aan gehobbeld’. ‘Het kabinet had sneller maatregelen moeten nemen.’ Forum-leider Thierry Baudet concludeerde dat de uitbraak van het virus voorkomen had kunnen worden als het kabinet eerder naar zijn waarschuwingen had geluisterd. 

Rutte wees alle kritiek van de hand en bleef zich beroepen op ‘de deskundige adviezen van experts’ waar het kabinet zich op baseert. ‘We moeten steeds op basis van onvoldoende informatie inschattingen maken en beslissingen nemen. Het is niet zo dat we achterlopen met maatregelen, ook al gaat het nu sneller dan we hadden gedacht. Daarom hebben we vandaag wel aanvullende maatregelen moeten nemen die passen bij deze fase. Er is een kantelpunt. We laten het indammen van het virus nog niet los, maar zijn nu ook al bezig met mitigerende maatregelen.’ 

Laconieke aanpak

De regeringspartijen menen dat het beeld van een laconieke aanpak vooral is ontstaan door gebrekkige communicatie van het kabinet. ‘Mensen hebben het gevoel dat Nederland steeds een stap achterloopt’, zei ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers. ‘Communiceer vaker, een dagelijkse persconferentie is een goed idee. Wees zo transparant mogelijk.’ 

Ook D66-fractievoorzitter Rob Jetten wilde weten waarom er donderdag wel ‘opeens een serieuze toon’ was te bespeuren bij het kabinet. ‘Waarom is die niet vanaf het begin aangeslagen, zoals in Duitsland, terwijl er toen bij ons nog jolige twitterfilmpjes over het handen schudden van de premier rondgingen?’ 

Toch klonk er ook bij de coalitiepartijen twijfel door of de huidige maatregelen wel genoeg zijn. Vooral de beslissing om basis- en middelbare scholen open te laten, roept vragen op. Het kabinet meent dat het sluiten van de scholen een risico is, omdat mensen die nu cruciale taken uitvoeren bij het bestrijden van het virus dan thuis moeten blijven om op hun kinderen te passen. Bovendien zou de verspreiding via scholen relatief beperkt zijn. 

Rutte kondigde wel aan dat er op korte termijn waarschijnlijk een inreisverbod komt voor mensen die afkomstig zijn uit risicogebieden, zoals bijvoorbeeld Iran. ‘Ik verwacht dat we daar heel snel een beslissingen over kunnen nemen’, aldus de premier. ‘We moeten alleen voorkomen dat een verbod van die vluchten er toe leidt dat we bepaalde essentiële middelen niet meer binnen krijgen. Dat moeten we nog even goed uitzoeken.’

Rutte wilde ook niet uitsluiten dat op korte termijn toch nog scholen dichtgaan of andere verdergaande stappen volgen. ‘We zoeken naar maatregelen die proportioneel zijn’, aldus Rutte. ‘Elke maatregel die je neemt, had je twee jaar geleden kunnen nemen. Maar je wil niet een veel te zwaar medicijn toedienen als dat niet nodig is. Op dit moment doen we wat nodig is. Maar dat blijft afhangen van de fase waar je dan in zit.’

Lees meer over de gevolgen van het coronavirus

Dit zijn de gevolgen van de corona-maatregelen voor onderwijs, cultuur, economie en sport

In dit dossier leest u alles wat u moet weten over het coronavirus. De laatste ontwikkelingen worden bijgehouden in ons liveblog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden