In onderzoek

BIBLIOMETRIE Wiskunde in paper taboe

Zelfs wetenschappers hebben het niet zo op wiskunde. Brits onderzoek wijst althans uit dat vakartikelen met veel wiskunde erin structureel minder worden aangehaald door andere geleerden dan vergelijkbare artikelen zonder al te veel wiskundige details erin (PNAS). En dat is 'een belemmering voor wetenschappelijke vooruitgang', vinden de Bristolse onderzoekers Tim Fawcett en Andrew Higginson, die voor hun onderzoek honderden vakartikelen en citaties doorvlooiden, 'want haast alle gebieden van wetenschap steunen op verbintenissen tussen wiskunde en experimenteel werk.' Een oplossing zou zijn om de wiskundige details pas in de bijlagen te vermelden, opperen de twee. 'Ons onderzoek maakt aannemelijk dat vergelijkingen in een appendix geen invloed hebben op het aantal citaties.'


PALEONTOLOGIE Dino toch warmbloedig?

Dinosauriërs waren misschien wel degelijk snelle, actieve, warmbloedige dieren. Sleutelargument in die langlopende kwestie was altijd dat fossiele dinobotten lijntjes vertonen die wijzen op een jaarlijks stagnerende groei. Dat zou een bewijs zijn van koudbloedigheid: jonge, koudbloedige dieren zoals reptielen zouden stoppen met groeien, of minder groeien, als hun lichaamstemperatuur in herfst en winter daalt; warmbloedige dieren zoals zoogdieren kunnen hun temperatuur op peil houden en zouden dus het hele jaar door groeien. Maar dat idee klopt niet, stellen Spaanse en Noorse onderzoekers in Nature. De auteurs laten zien dat de stagnatielijntjes ook voorkomen in botweefsel van evident warmbloedige herkauwers als rendieren en antilopen. Ook warmbloedige dieren kennen dus een seizoensgebonden groei, aldus de onderzoekers.


WETENSCHAPSONDERWIJS Scholen omarmen Nessie

Het monster van Loch Ness bestaat echt en vormt het beste bewijs dat de dinosaurussen nog maar kort geleden leefden. Dat staat althans in een omstreden nieuwe lesmethode die vanaf volgend jaar op diep-Christelijke, particuliere scholen in de Amerikaanse staat Louisiana wordt gehanteerd. Naar schatting 200 duizend kinderen zullen via de methode 'Accelerated Christian Education' (versnelde Christelijke educatie) te horen krijgen dat de aarde zesduizend jaar oud is, er vierduizend jaar geleden een zondvloed was en dat 'wetenschappers er steeds meer van overtuigd zijn dat dinosaurussen nog bestaan', aldus het biologieboek van de methode. Critici spreken - uiteraard - schande van de ontwikkeling en onderzoeken in hoeverre er publiek geld met het onderwijs is gemoeid.


ARCHEOLOGIE Aardewerk veel ouder

Onderzoekers hebben in een Chinese grot fragmenten van aardewerk gevonden die twintigduizend jaar oud zijn. Dat is tweeduizend jaar vroeger dan de oudste aardewerkscherven tot nu toe (eveneens in China en in Japan gevonden) en tienduizend jaar eerder dan de introductie van de landbouw, waarmee de uitvinding van keramiek lang werd geassocieerd. Het aardewerk werd gevonden in de Xianrendong-grot in Zuid-China en dateert blijkens koolstofdatering van de sedimentlagen waarin het werd gevonden uit de koudste periode van de laatste ijstijd (Science). Volgens de onderzoekers hebben rondtrekkende jagerverzamelaars het aardewerk gebruikt om voedsel in te bewaren en bereiden. De scherven vertonen schroeisporen, wat suggereert dat ze zijn gebruikt om te koken.


ELEKTROTECHNIEK Edisonbatterij opgevoerd

Onderzoekers van Stanford University zijn erin geslaagd een in de vergetelheid geraakte batterij uit de dagen van Thomas Edison op te voeren tot moderne snelheid. Anders dan de meeste huidige oplaadbatterijen is die van Edison gebaseerd op ijzer en nikkel, relatief goedkope materialen. De Stanford-onderzoekers wisten het cruciale gebrek van de batterij, zijn lange oplaad- en ontladingstijd, te repareren door de elektroden te bewerken met speciaal koolstof: grafeen en nanobuisjes. Ideaal is de ultrasnelle batterij nog niet, erkennen de technici in Nature Communications: daarvoor loopt de energie-inhoud per oplaadbeurt te snel terug. Wel is de batterij inzetbaar als noodbatterij. Ook de 'echte' Edisonbatterij werd zo nog tot in de jaren zeventig gebruikt.


Op Twitter:

Toch mijn bureau maar weer opruimen... Blijkt niet positief te werken.


Hoe zouden onderzoeksdata zich voelen nadat zij gemasseerd zijn? #lateavondgedachte


Als je tegenwoordig sociale psychologie studeert heb je wel wat uit te leggen op verjaardagen.


Respectievelijk student Jeroen de Kruijf, Femke Halsema en hoogleraar farmaceutische geneeskunde Henk Jan Out reageren op de zaak van de deze week wegens wetenschappelijk wangedrag ontslagen hoogleraar consumentengedrag Dirk Smeesters.


Verkassende ogen

Ontbrekende platvis


De mooiste ontdekkingen worden op onverwachte plekken gedaan. In een Weens museumdepot dook paleontoloog Matt Friedman een anoniem, stoffig fossiel op dat een oerplatvis blijkt te zijn (Journal of Vertebrate Paleontology). Heteronectes ('andere zwemmer') heeft al de afgeplatte lichaamsvorm van een moderne platvis, maar een vreemde kop met aan de rechterkant een normaal gesitueerd oog en links een oog dat halverwege naar de bovenkant van zijn kop is gemigreerd. Daarmee is hij een primitief voorstadium van bodembewonende platvissen als de schol, de tong en de heilbot, die beide ogen aan een kant van hun kop hebben. Evolutiebiologen breken zich al 150 jaar het hoofd over de vraag hoe die rare anatomie kan zijn ontstaan: tussenstadia moeten ook nuttig zijn geweest.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden