In onderzoek week 49

LICHTANTENNES

Niet etsen, strooien

Niks ingewikkelde etsprocessen in ultraschone chipfabrieken: strooi zilveren nanokubusjes willekeurig over een metaal met een dunne polymeercoating, en de perfecte lichtvanger is een feit. Geschikt voor bijvoorbeeld efficiënte zonnecellen. In Nature beschrijven Amerikaanse fysici deze week hoe hun alternatief voor precisienanotechnologie werkt. De nanokubusjes van ongeveer 74 nanometer (miljoenste millimeter) absorberen de golfenergie van binnenkomend licht, waardoor de elektronen in het metaal beginnen mee te trillen. Het onderliggende metaaloppervlak voelt die trillingen en vormt energiegolven die met elektroden kunnen worden opgepikt. Volgens de makers is de gestrooide lichtantenne net zo effectief als perfecte structuren die met chiptechnieken worden gemaakt, alleen gaat de fabricage honderd keer sneller.

ENERGIETECHNIEK

Vezel als zonnecel

Onderzoekers van Penn State University hebben een optische vezel ontwikkeld met de eigenschappen van een zonnecel (Advanced Materials). Dat brengt op termijn meterslange zonneceldraden in zicht die dunner zijn dan een mensenhaar. Doordat de vezels buigzaam en draaibaar zijn kunnen ze zonlicht vanuit alle hoeken opvangen. Het onderzoeksteam zegt zo energiebronnen te kunnen ontwikkelen die flexibel en draagbaar zijn. De vezels hebben een geïntegreerde elektronische component, waardoor ze gebruikt kunnen worden voor het opladen van mobiele telefoons, medische en militaire apparatuur.

OPTICA

Poollicht ontrafeld

Het poollicht is een van de meest gefotografeerde natuurverschijnselen op het noordelijk halfrond. Hoe spectaculair de foto's van het aurora borealis ook zijn, voor wetenschappers vertellen ze niet het volledig verhaal. Die willen graag exact achterhalen wat er gebeurt als geladen deeltjes van de zon door het magneetveld van de aarde schieten (wat de lichtshow aan de noorderhemel veroorzaakt). Een nieuwe camera van het Kjell Henriksen-observatorium in Svalbard (Noorwegen) moet hen dat extra inzicht brengen. De camera schiet in milliseconden beelden in 41 golflengten van het spectrum.

BIOLOGIE

Karper heeft kompas

Karpers liggen meestal uitgelijnd in noord-zuidrichting. Dat blijkt uit onderzoek op kerstmarkten in Praag, deze week gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift PLOS ONE. De levende karpers, bestemd voor de feestmaaltijd, lagen dicht op elkaar in tonnen. Onderzoekers namen van bovenaf foto's en bepaalden de oriëntatie van 14.537 karpers. Hoogstwaarschijnlijk maken de dieren gebruik van het aardmagnetisch veld. Een fenomeen dat al vaker was gevonden bij trekvogels en -vissen, maar amper bij vissen zoals karpers die op één plek leven.

GENEESKUNDE

Jonge baby overleeft

Baby's die veel te vroeg worden geboren krijgen steeds meer kans om te overleven. Van de kinderen die in 2006 ter wereld kwamen na een zwangerschapsduur tussen de 22 en de 25 weken bleef 53 procent in leven. Elf jaar daarvoor was dat nog 40 procent. Dat schrijven Britse onderzoekers deze week in het British Medical Journal. Volgens de artsen heeft de gestegen overlevingskans te maken met de betere zorg op de intensive care voor te vroeg geboren baby's. Onveranderd was het aantal gezondheidsklachten van de kinderen die blijven leven. Zo had 13 procent afwijkingen aan de hersenen en kampte 60 procent met longproblemen als gevolg van de beademing.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden