In onderzoek week 42

GENEESKUNDE

Meer hpv-infecties

Meer Nederlanders raakten de afgelopen jaren geïnfecteerd met hpv, het virus dat baarmoederhalskanker veroorzaakt. Dat blijkt uit onderzoek van het VUmc. Tussen 1996 en 2007 steeg het percentage geïnfecteerden met 3 procent. Opvallend was dat de leeftijdgroep waarin infecties stegen verschoof van vrouwen van 20 tot 29 jaar naar jonge meisjes 15 tot 24 jaar. Onderzoekster Mirte Scherpenisse ontdekte ook dat antilichamen die het lichaam zelf aanmaakt na een infectie minder goed beschermen dan een vaccin.

MATERIAAL

Wafel versnelt licht

In natuurlijke materialen beweegt licht altijd trager dan in vacuüm, maar onderzoekers van FOM-instituut Amolf hebben een wafelstructuur van zilver en siliciumnitride gemaakt waarin lichtgolven juist sneller bewegen. Dat kan doordat niet de atomen in het materiaal de voortgang van het licht bepalen, maar de lagenstructuur zelf. Die is fijner dan de golflengte van het licht, waardoor de wafelstructuur een homogeen materiaal lijkt. FOM-onderzoeker Albert Polman ziet toepassingen in zeer heldere leds en verliesloze koppelingen in glasvezelcircuits, schrijft hij in Nature Photonics.

PALEONTOLOGIE

Oudste zenuwstelsel

Door te zoeken naar minieme restjes ijzer en gedetailleerde CT-scans te maken hebben paleontologen het zenuwstelsel zichtbaar gemaakt van een diertje dat 520 miljoen jaar geleden leefde. Het zenuwstelsel behoort toe aan een 3 centimeter groot museumfossiel uit China, en de scans bewijzen dat het diertje een verre voorvader is van de spin en de schorpioen. Het is voor het eerst dat wetenschappers zo'n oud zenuwstelsel ontdekken.

EVOLUTIE

Taal uit noodkreten

Taal evolueerde mogelijk uit oerkreten. Dat concluderen onderzoekers van de Universiteit van York. Zij onderzochten hoe chimpansees reageerden op een dreigende nepslang. Hieruit bleek dat chimpansees noodkreten opzettelijk produceerden. Tot nu toe werd aangenomen dat dit een automatische reflex van de chimpansee was en dat taal evolueerde uit handgebaren. Hoofdonderzoekster Katie Slotcombe verwacht dat taal voortkomt uit een combinatie van gebaren en kreten.

TECHNIEK

Knipbare elektronica

Een langgekoesTErde wens van elektroniCafabrikanten lijkt in vervulling te gaan: wetenscHappers vaN het DuItsE Max PlancK Instituut voor informatica hebben een aanraaKsensor ontwikkeld die in elke vorm kan worden geknipt en toch blijft functioneren. Dit is mogelijk doordat de onderliggende schakelingen zowel horizontaal en verticaal als parallel aan elkaar lopen. De aanraaksensor is flexibel en kan worden geprint. De vinding van een aanraak- sensor in elke vorm brengt de komst van elektronica op maat dichterbij, verwachten de onderzoekers. Een aanraaksensor ter grootte van een A4'tje zou niet meer dan een dollar hoeven te kosten.

RUSSISCHE RUIMTESTEEN

Na maanden zoeken is op de bodem van het Tsjeljabinskmeer een groot restant gevonden van de meteoriet die in februari boven Rusland explodeerde. Hoewel een wak in het ijs destijds aangaf waar de meteorietrest op de bodem moest liggen, kostte het toch nog zeven maanden zoeken met sonarapparatuur voor de precieze locatie van de ruimtekei vastgesteld werd. Afgelopen woensdag werd het restant naar boven getakeld en gewogen: 570 kilo. Dat is een van de tien grootste meteorietresten ooit op aarde gevonden.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden