in onderzoek week 42

Meeuwen van Tinbergen

Op 27 en 28 oktober speelt theatergroep Cowboy bij Nacht in Museum Boerhaave in Leiden het stuk De Meeuwen van Tinbergen, een theatraal eerbetoon aan de Nederlands-Britse gedragsbioloog en Nobelprijswinnaar Niko Tinbergen (1907-1988). Die dagen zijn er in samenwerking met Studium Generale van de Universiteit Leiden ook lezingen over gedrag en zintuigen van onder anderen filosoof Bas Haring, bioloog Carel ten Cate en communicatiewetenschapper Jeroen Jansz.


demeeuwenvantinbergen.nl


Planeetwetenschap

Curiosity gaat dieper


De Marsverkenner Curiosity heeft deze week bij een derde poging eindelijk een grondmonster van de rode planeet genomen waarvan NASA een chemische analyse aandurft. Onlangs werd pal naast Curiosity een snipper plastic gevonden, afkomstig van een verpakking. Uit vrees voor vervuiling werd een eerste grondmonster afgekeurd. Bij een tweede schep in de Marsgrond bleken ook dieper lichte fragmentjes voor te komen die eventueel nog plastic zouden kunnen zijn. NASA besloot na uitvoerige discussie dat die angst ongegrond is, maar nam een derde schep grond voor de eerste echte analyse aan boord van het Marskarretje.


Neurobiologie

Dronken vink lalt


Niet alleen mensen, ook zebravinkjes struikelen over hun eigen tong als ze dronken zijn. De vinkjes zingen dan onduidelijker en chaotischer dan nuchtere vinkjes, die juist bekendstaan om hun bijzondere zang, constateert een onderzoeksgroep onder leiding van Chris Olson van de universiteit van Oregon in de VS. Ook blijken jonge vinkjes die negentig dagen op water met alcohol worden gezet een minder gecompliceerde zang te ontwikkelen. Misschien een aanwijzing dat ook menselijke jongeren die veel drinken in hun taalontwikkeling achterblijven, aldus de onderzoekers op het jaarcongres van de Society for Neuroscience. Olson vermoedt dat alcohol de hersenen minder flexibel maakt, waardoor ze ook minder goed kunnen leren.


Paleontologie

Oervis had wél tanden


Weer een raadsel opgelost: de vroegste beenvissen hadden 380 miljoen jaar geleden wél tanden in hun kaak. Dat heeft een Brits-Australisch-Zwitsers onderzoeksteam bepaald door de fossiele kaak van de vis Compagopiscis (inzet) gedetailleerd door te lichten met hoog-energetische röntgenstraling. Uit de vorm van kaken van oervissen als Compagopiscis en Dunkleosteus (afgebeeld) maakten sommige paleontologen op dat de dieren alleen grillig gevormd bot hadden. Maar de nieuwe scans onthullen details als tandholtes en groeilijnen, wat duidt op tanden. Latere dieren raakten hun gebit weer kwijt, stelt onderzoeksleider Phil Donoghue desgevraagd: 'Organismen als walvissen, vogels en amfibieën ontwikkelden een andere voedselstrategie, waarbij de tanden in de weg zaten.' Volgens Donoghue gebruikten de vroegste vissen hun tanden om te kauwen en niet om prooien te vangen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden