In onderzoek: week 16

HERSENEN EN GEDRAG

Reflex ontspant baby

De neiging van baby's om te ontspannen als een ouder ze draagt, lijkt een oeroude reflex. Dat constateren Japanse wetenschappers van het RIKEN-instituut voor hersenonderzoek na experimenten met mensenbaby's en muizenpups. De hersenactiviteit en hartslag van zowel menselijke als muizenbaby's kalmeert direct als ze worden gedragen; muizen nemen daarbij de foetushouding aan die ook kittens van katachtigen aannemen als de moeder ze in het nekvel grijpt. Een 'gecoördineerd ensemble van zenuw-, motorische en hartregulaties', dat waarschijnlijk bij zoogdieren zit ingebakken, schrijven de onderzoekers in Current Biology. Lopen met het kroost is overigens wel verplicht: een experiment waarbij ouders hun baby slechts optilden, wekte de respons niet op.


GENEESKUNDE

Dood maar beroemd

Beroemde artiesten en sporters gaan gemiddeld vier tot zes jaar eerder dood dan beroemde politici, zakenlieden, academici of geestelijken. De eerste groep wordt gemiddeld 77,2, het oudst worden bekende politici en zakenlieden (83). Dat blijkt uit een Australische analyse van duizend in memoriams uit The New York Times, in het medische vakblad QJM. De analyse 'bewijst natuurlijk niets', benadrukt hoofdauteur Richard Epstein van St. Vincent's Hospital in Sydney, maar levert wel interessante vragen op. Zo valt op dat bij beroemdheden de mannen het oudst worden - wat ingaat tegen de algemene trend - en lijkt de lagere levensverwachting van artiesten en kunstenaars te komen door rookgerelateerde longkanker, wat te denken geeft over 'jonge mensen die een ster willen worden', aldus Epstein.


PALEOANTROPOLOGIE

Hobbit doorstaat apk

De hersenen van de raadselachtige oermens van het Indonesische eiland Flores, Homo floresiensis, zijn niet uit verhouding met zijn lijf. Van dit wezen, dat bij leven niet groter was dan 1 meter, was het brein zelfs een fractie groter dan gedacht. Dat maken Japanse onderzoekers op uit nieuwe analyses van fossielen van de dwergmens, die in 2003 werden opgegraven. De 'hobbit', zoals de dwergmens is komen te heten, stelt de wetenschap al tien jaar voor raadsels, omdat hij complex gedrag had maar niet méér hersenen dan een chimpansee, en omdat hij 12 duizend jaar geleden nog leefde maar verwant lijkt aan de veel oudere oermens Homo erectus. De nieuwe analyse bevestigt andermaal de leidende theorie dat de hobbit een nazaat van Homo erectus is die verdwergde nadat hij op een eiland geïsoleerd raakte.


GESCHIEDENIS

Niels Bohr worstelde

De jonge Deense theoretisch natuurkundige Niels Bohr kwam in 1911 in Engeland aan om over de structuur van atomen na te denken bij zijn grote held J.J. Thomson. Maar erg welwillend werd hij niet ontvangen, blijkt uit brieven aan zijn verloofde Margaretha in Kopenhagen die binnenkort in boekvorm worden uitgebracht. Daarin klaagt Bohr over Thomson, die hem vrijwel negeert. En over collega's Jeans en Larmor die hem vooral een luide onruststoker vinden die eerst zijn ideeën maar eens netjes moet publiceren in een echt tijdschrift. In juli 1913 publiceert Bohr het moderne idee van elektronen die in het atoom in vaste banen om de kern draaien.


SLOME GENEN

Wetenschappers hebben de genen in kaart gebracht van de prehistorisch ogende diepzeevis Coelacanth, melden ze in Nature. De genen van de Coelacanth blijken opvallend stabiel, schrijven de onderzoekers, vermoedelijk omdat het dier in een omgeving leeft waar zelden iets wezenlijks gebeurt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden