In onderzoek: week 07

BIOLOGIE

Darwin ontdekt kever

Een kever die meer dan 180 jaar geleden door niemand minder dan Charles Darwin in Argentinië werd gevangen, heeft eindelijk een naam. Het blijkt te gaan om een nieuwe genus en soort kortschildkever, zo schrijft een Amerikaanse entomoloog in het vakblad Zookeys. Het diertje gaat Darwinilus sedarisi heten, naar Darwin en de Grieks-Amerikaanse auteur van autobiografische boeken David Sedaris. Darwin ving de kever in 1832 samen met talloze andere dieren, tijdens zijn beroemde tocht met de Beagle. Het insect leek zoekgeraakt, tot hij in 2008 bij het Natural History Museum in Londen toevallig weer aan het licht kwam.

NATUURKUNDE

Neutrino zwaarder

Het net sluit zich rond het spookdeeltje dat neutrino heet. Onderzoekers van de ondergrondse Super-Kamiokande detector in Japan zien aanwijzingen dat neutrino's van kernreacties in de zon tijdens hun vlucht dwars door de aarde vaker spontaan van identiteit veranderen, dan wanneer ze rechtstreeks worden opgevangen. Dergelijke neutrino-oscillaties zijn een aanwijzing dat de drie bekende soorten neutrino's een onderling verschillende massa hebben. In een andere studie leiden kosmologen deze week uit de kosmische achtergrondstraling af dat dat massaverschil vijfmaal groter is dan tot nog toe werd geschat.

GENEESKUNDE

Nier donor zwakker

Mensen die bij leven een nier doneren, hebben later een groter risico op ernstige problemen in hun overgebleven nier. De kans op nierfalen is echter heel klein en ligt een stuk lager dan in de algemene bevolking. Dat concluderen Amerikaanse wetenschappers deze week in het vakblad JAMA, na onderzoek onder 96 duizend nierdonoren en ruim 9.000 niet-donoren met een vergelijkbare gezondheid. Van iedere 10 duizend donoren krijgen er 90 gedurende hun leven te maken met nierfalen, bij de vergelijkbare groep niet-donoren zijn dat er 14. In de algemene populatie is het risico fors hoger: 326 op de 10 duizend. Dat verschil heeft te maken met de strenge selectie van nierdonoren: zij mogen pas een orgaan afstaan als ze gezond genoeg zijn.

ARCHEOLOGIE

Kalebas is afrikaans

De fleskalebas stamt uit Afrika maar wordt al meer dan tienduizend jaar overal ter wereld verbouwd. De vraag was altijd hoe hij in de Nieuwe Wereld terecht kwam. Vanuit Afrika, zeggen genetici nu (PNAS). Tot nu toe werd gedacht dat de kalebas door de voorouders van de indianen uit Azië was meegenomen. Dat zou wel betekenen dat de tropische plant die arctische migratie heeft overleefd. De PNAS-studie wijst echter uit dat Amerikaanse kalebassen het meest verwant zijn aan Afrikaanse varianten. Vermoedelijk zijn ze met oceaanstromingen de Atlantische Oceaan overgestoken, door grote dieren over het continent verspreid, en daarna door de paleoindianen gedomesticeerd.

TECHNIEK

Onbrandbare batterij

Min of meer bij toeval is een groep wetenschappers gestuit op een onbrandbare elektrolyt voor lithium-ionaccu's. Dankzij de hoge energiedichtheid wordt dit type accu veel gebruikt in elektrische auto's en moderne vliegtuigen. Kortsluiting of verkeerd laden kan er echter toe leiden dat de elektrolyt vlamvat. Vorig jaar kwamen onder meer de Boeing Dreamliner en een elektrische auto van Tesla negatief in het nieuws vanwege dergelijke accubranden. De nieuw ontdekte elektrolyt is perfluoropolyether, dat onder meer gebruikt wordt als smeermiddel en om algengroei op scheepshuiden tegen te gaan.

177.147 STROPKNOPEN

In plaats van een handjevol, zijn er meer dan 177 duizend verschillende manieren om een stropdas te knopen, hebben wiskundigen berekend. Inspiratiebron daarbij was de film The Matrix Reloaded, waarin een van de personages een das draagt waarvan de knoop niet glad is aan de voorkant en het brede deel voorop zit, zoals de conventie is. Daarnaast staan ze toe dat de das meermalen wordt gestrikt, tot elfmaal, wat in het echte leven ook niet gebruikelijk is. Verder strikken wordt lachwekkend, aldus de Zweedse auteurs.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden