In Oldenzaal herrijst het 'noaberschap' voor 555

De Nederlandse sportwereld doneert massaal voor de slachtoffers van de zeebeving in Azië. In Oldenzaal bracht de natuurramp het 'noaberschap' weer aan het licht....

De gift van tien miljoen dollar van de Duitse autocoureur Michael Schumacher wordt natuurlijk niet overtroffen. Maar ook de Nederlandse sportwereld levert zijn bijdrage aan de ruim 112 miljoen euro, die nu al zijn opgehaald voor de slachtoffers van de zeebeving in Azië. Nederland voetbalt, hockeyt, volleybalt, fietst, loopt, basketbalt of korfbalt deze weken voor giro 555.

Zoals zaterdagavond in Oldenzaal, waar de volleybalsters van Pollux een benefietwedstrijd organiseerden tegen 'Old Stars' zoals de huidige Longa-internationals Elles Leferink en Kitty Sanders. 'Arke Pollux vormt een blok voor Azië'; de 'feel-good'-factor van de hulpacties was Wim Hulleman, voorzitter van de stichting topvolleybal Pollux niet ontgaan. Ook de regio Twente verenigt zich in een gevoel van saamhorigheid, dat vorig jaar even verdwenen leek.

In Oldenzaal en omgeving noemen ze dat het 'noaberschap', naar de vroeger door de herenboer aangestelde 'buurmannen', die onder meer nieuwkomers moesten helpen en bij het overlijden van een dorpsgenoot ook als aanzeggers fungeerden. 'Het noaberschap is in Twente nooit helemaal weggeweest', zegt Hulleman. 'Maar de natuurramp in Azië heeft dat gevoel een enorme impuls gegeven.'

Hulleman verbaast zich over de kritiek op de hulpacties. Storten op 555 was een hype geworden, wederom werd het geweten van de kapitalistische mens schoongewassen door de donaties voor Azië. 'Ik heb die negatieve verhalen gelezen, maar ik hoop juist dat de schokkende beelden uit Azië onze ogen hebben geopend. Tegelijkertijd proef je in Nederland de hunkering naar een positief gevoel. Na de moord op Theo van Gogh vond ik de sfeer behoorlijk bedreigend.'

Natuurlijk kwam ook sportend Nederland in beweging voor Azië. De meeste bonden gaven gehoor aan de oproep van sportkoepel NOC*NSF om per lid tien eurocent over te maken op giro 555.

Alleen de schaakbond reageerde krampachtig. Zo meldt het bestuur van de KNSB dat doneren 'een onjuist en paternalistisch gebruik van bondsgelden zou betekenen'. De denksporters moeten zelf bepalen hoeveel ze willen bijdragen. 'Dat is geen zaak van de KNSB.'

Ook los van de bonden worden overal in Nederland acties gehouden. Een Rotterdamse fietsclub legde gisteren 5000 kilometer af voor Azië, kinderen in Rijswijk mochten bij de lokale basketbalclub veertig vrije worpen nemen, talrijke sponsorlopen staan op het programma. Zelfs het jeu de boules staat in het teken van giro 555. En binnen een week regelde Pollux-manager Jan Camphuis een benefietduel.

Toen bondscoach Avital Selinger werd benaderd om de Old Stars te begeleiden, aarzelde hij geen moment. 'Zeg me waar ik moet zijn en ik ben er', kreeg Camphuis te horen. Voor een show moet je Selinger jr. niet vragen. Bloedserieus nam hij tijdens de warming-up in sporthal Vondersweijde vrouwen onder handen die al jaren niet hadden gespeeld. Zo kreeg de gestopte spelverdeelster Diane Rademaker eindelijk de door haar gewenste training van de kleine magiër.

De in Israël geboren Selinger is niet verrast door de Hollandse gulheid. 'Acht jaar geleden heb ik in mijn boek al geschreven dat Nederland vooroploopt als het er echt om gaat. Die mentaliteit is nooit veranderd. De Nederlander heeft een groot hart, zeker als hij wordt geconfronteerd met zulke verschrikkelijke beelden als in Azië. Daar kan niemand onbewogen onder blijven.'

En met gevoel voor ironie: 'Voor belangrijke dingen in het leven kun je op de Nederlander altijd een beroep doen. Het volleybal verkeert in financiële nood, omdat Nederland die sport blijkbaar niet belangrijk vindt. Daar zijn we zelf mede schuldig aan. De volleybalsport heeft zich blindgestaard op de gouden medaille in Atlanta en de opleiding verwaarloosd. Bovendien heeft het volleybal alleen genomen en nooit iets teruggegeven.'

Geven stond zaterdagavond in Oldenzaal juist centraal. De internationals Leferink en Sanders verlieten het sportgala in Gelderland zo snel mogelijk om de actie van hun oude club Pollux te ondersteunen.

'Daar hoefde ik geen seconde over na te denken', zegt Leferink. 'Ik krijg kippenvel van al die spontane hulpacties in Nederland. Ik ben trots dat ons land zo gul is geweest. Voor veel mensen was de ramp heel dichtbij, omdat ze familie en vrienden in Azië hadden. Dan hakken die vreselijke beelden er extra in.'

Een koor zingt het door Willem Wilmink geschreven lied 'Het juweel van Twente', vier wethouders én de burgemeester van Oldenzaal treden op als lijnrechter en na één minuut stilte voor de ruim 150.000 slachtoffers in Azië wint het vrouwenteam van Pollux het demonstratiepotje met 3-1. Het is een onbelangrijk detail. Ruim 300 toeschouwers en de sponsors van de club brengen in totaal 6550 euro bijeen.

Alleen de journalist van het regionale dagblad TC Tubantia voelt zich ongemakkelijk. Hij heeft in de loterij zojuist de hoofdprijs gewonnen, maar vindt zoiets ongepast. Hij belooft de fiets zo snel mogelijk te veilen.

Voor Azië, voor giro 555.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden